Tăng cường phân cấp để nâng cao hiệu quả các Chương trình mục tiêu quốc gia

Giai đoạn 2021-2025, Chính phủ đã chi khoảng 1,1 triệu tỷ đồng cho an sinh xã hội (chiếm 17% tổng chi ngân sách), hỗ trợ gần 700 nghìn tấn gạo cho người khó khăn, mở rộng trợ giúp thường xuyên cho hơn 3,5 triệu người yếu thế. Nhờ đó, tỷ lệ hộ nghèo đa chiều giảm từ 4,4% xuống còn 1,3%; thu nhập bình quân người lao động tăng lên 8,3 triệu đồng/tháng. Mục tiêu xóa nhà tạm, nhà dột nát cũng hoàn thành sớm hơn kế hoạch hơn 5 năm.

Các đại biểu cho rằng, việc triển khai các Chương trình mục tiêu quốc gia (CTMTQG) đã góp phần rõ rệt cải thiện đời sống nhân dân, đặc biệt ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Tuy nhiên, tiến độ giải ngân vốn vẫn chậm, cơ chế phối hợp còn bất cập. Đại biểu Lê Nhật Thành (Hà Nội) đề nghị Chính phủ chỉ đạo quyết liệt hơn, tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh giải ngân để mang lại hiệu quả thiết thực.

Tăng cường phân cấp để nâng cao hiệu quả các Chương trình mục tiêu quốc gia

Đại biểu Trịnh Xuân An (Đồng Nai) cho rằng, nguồn vốn đầu tư công lớn nhưng việc huy động thêm nguồn lực xã hội còn hạn chế, dẫn đến dàn trải. Ông đề xuất cần rà soát, tái cấu trúc các chương trình theo hướng tinh gọn, tập trung, tránh trùng lặp.

Từ thực tiễn triển khai, đại biểu Lò Thị Luyến (Điện Biên) nêu, đến hết tháng 9/2025, tỷ lệ giải ngân mới đạt 68% kế hoạch, cho thấy sự cần thiết phải tích hợp 3 CTMTQG gồm Giảm nghèo bền vững, Xây dựng nông thôn mới và Phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Việc tích hợp sẽ giúp thống nhất cơ chế điều hành, giảm thủ tục và tăng hiệu quả sử dụng nguồn lực.

Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội Lâm Văn Mẫn cho biết, chủ trương hợp nhất 3 CTMTQG nhằm tránh trùng lặp, dàn trải, bảo đảm tập trung và hiệu quả.

Ông cho biết, theo định hướng của lãnh đạo Quốc hội và Chính phủ, các bộ, ngành sẽ phối hợp ngay từ đầu trong thiết kế chương trình, thực hiện mạnh mẽ chủ trương phân cấp, phân quyền. Trung ương sẽ quyết định mục tiêu và nguyên tắc, còn địa phương được giao quyền tổ chức thực hiện, chịu trách nhiệm kết quả, theo phương châm “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”.

“Với cách làm mới này, chúng ta sẽ khắc phục tình trạng dàn trải, chồng chéo, nâng cao hiệu quả đầu tư và bảo đảm người dân ở các vùng đặc biệt khó khăn được thụ hưởng chính sách một cách thiết thực, kịp thời,” Chủ tịch Lâm Văn Mẫn nhấn mạnh.