Tổ chức bảo hiểm tiền gửi sẽ được vay 0% lãi suất trong trường hợp khẩn cấp

Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Thị Hồng báo cáo trước Quốc hội

Theo Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Thị Hồng, sau 12 năm triển khai, Luật Bảo hiểm tiền gửi năm 2012 đã phát huy vai trò quan trọng trong việc bảo vệ quyền lợi người gửi tiền và góp phần giữ vững an toàn hệ thống tài chính. Tuy nhiên, quá trình thực hiện cũng bộc lộ một số khó khăn, vướng mắc cần được tháo gỡ. Trên cơ sở đó, Dự thảo Luật sửa đổi hiện đang được xây dựng với nhiều nội dung điều chỉnh quan trọng, gồm 8 chương, 42 điều. Trong đó, dự kiến sửa đổi, bổ sung 26 điều; bổ sung mới 7 điều; bãi bỏ 4 điều và giữ nguyên 9 điều.

Một trong những điểm nổi bật của Dự thảo là đơn giản hóa thủ tục hành chính và tăng hiệu quả hoạt động của tổ chức bảo hiểm tiền gửi (BHTG). Cụ thể, việc cấp và thu hồi chứng nhận tham gia BHTG sẽ được thực hiện tự động, ngay sau khi Ngân hàng Nhà nước hoặc cơ quan có thẩm quyền cấp hoặc thu hồi giấy phép hoạt động của tổ chức tín dụng.

Ngoài ra, dự thảo quy định việc công khai thông tin tham gia BHTG tại các điểm giao dịch nhận tiền gửi, trên trang web và bằng các hình thức khác, do BHTG Việt Nam hướng dẫn.

Về cơ chế thu phí, dự thảo trao quyền cho Thống đốc Ngân hàng Nhà nước quy định mức phí, có thể áp dụng đồng hạng hoặc phân biệt tùy theo đặc điểm của từng loại hình tổ chức tín dụng (TCTD) trong từng thời kỳ. Đối với các TCTD bị kiểm soát đặc biệt, luật mới cho phép tạm hoãn nghĩa vụ nộp các khoản phí phát sinh trước thời điểm bị kiểm soát, nhằm giảm áp lực tài chính và tạo điều kiện cho quá trình tái cơ cấu. Tuy nhiên, các tổ chức này vẫn phải xây dựng kế hoạch hoàn trả phần phí được tạm hoãn.

Dự thảo cũng bổ sung các quy định rõ ràng hơn về thời điểm phát sinh nghĩa vụ chi trả bảo hiểm tiền gửi. Cụ thể, bảo hiểm sẽ được chi trả khi: Phương án phá sản tổ chức tín dụng được phê duyệt; Chi nhánh ngân hàng nước ngoài mất khả năng chi trả tiền gửi; Ngân hàng Nhà nước đình chỉ hoạt động nhận tiền gửi do TCTD có lỗ lũy kế vượt quá vốn điều lệ và các quỹ dự trữ; Hoặc khi cần thiết để đảm bảo an toàn hệ thống, trật tự an toàn xã hội.

Việc xác định rõ thời điểm chi trả giúp tổ chức BHTG chủ động hơn trong sử dụng Quỹ dự phòng nghiệp vụ và kịp thời bảo vệ người gửi tiền.

Một điểm mới đáng chú ý là tổ chức BHTG có thể được Ngân hàng Nhà nước cho vay đặc biệt với lãi suất 0% và không cần tài sản bảo đảm, trong trường hợp Quỹ dự phòng không đủ để chi trả. Đồng thời, BHTG Việt Nam sẽ xây dựng phương án tăng phí để hoàn trả khoản vay này.

Trong quá trình thẩm tra vấn đề trên, ông Phan Văn Mãi - Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị bổ sung các hướng dẫn cụ thể về quy mô vay đặc biệt, tiêu chí minh bạch để phê duyệt khoản vay, cơ chế giám sát sử dụng vốn vay cũng như phân định rõ trường hợp vay từ NHNN hay từ tổ chức BHTG. Ngoài ra, cần quy định rõ điều kiện, lãi suất và yêu cầu tài sản bảo đảm với các khoản vay đặc biệt từ BHTG đối với TCTD.