Nhiều điểm mới tại Luật sửa đổi, bổ sung Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa

Phân loại sản phẩm theo mức độ rủi ro

Một trong những điểm nổi bật là việc điều chỉnh nguyên tắc phân loại và quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hóa theo mức độ rủi ro, thay vì chỉ dựa trên nguy cơ gây mất an toàn như trước đây. Cách tiếp cận mới này phù hợp với xu hướng quản lý hiện đại, giúp giảm thiểu rào cản không cần thiết đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh, đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Luật bổ sung các nguyên tắc quản lý chất lượng theo hướng chuyển từ quản lý nguy cơ sang quản lý rủi ro, đồng thời giao Chính phủ quy định chi tiết, tạo hành lang pháp lý linh hoạt trong quá trình triển khai.

Về trách nhiệm quản lý nhà nước, luật sửa đổi quy định rõ Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) là cơ quan đầu mối, chịu trách nhiệm trước Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ trong việc thống nhất quản lý nhà nước về chất lượng sản phẩm, hàng hóa.

Đối với các bộ, ngành khác, trách nhiệm quản lý được giao Chính phủ quy định chi tiết, bảo đảm nguyên tắc "mỗi việc chỉ giao cho một cơ quan chủ trì thực hiện và chịu trách nhiệm toàn diện".

Riêng các mặt hàng đặc thù thuộc lĩnh vực quốc phòng, an ninh, cơ yếu và bảo mật, luật quy định cụ thể trách nhiệm của Bộ Quốc phòng và Bộ Công an, nhằm bảo đảm tính phù hợp với thực tiễn và đặc điểm ngành.

Nhiều điểm mới tại Luật sửa đổi, bổ sung Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa

Định hình hệ thống hạ tầng chất lượng quốc gia (NQI)

Một nội dung quan trọng khác là quy định về hạ tầng chất lượng quốc gia (NQI) – hệ thống pháp lý và kỹ thuật để triển khai hoạt động tiêu chuẩn hóa, đo lường, đánh giá sự phù hợp, kiểm tra và xây dựng chính sách nhằm nâng cao năng lực sản xuất và chất lượng sản phẩm quốc gia.

Luật chỉ nêu các nội dung mang tính nguyên tắc trong phát triển NQI, như định hướng chính sách, nguồn lực đầu tư của Nhà nước và sự tham gia của các chủ thể trong xã hội, đồng thời giao Chính phủ quy định chi tiết nhằm đảm bảo tính linh hoạt, nhất quán với Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật đang trình Quốc hội.

Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số

Luật sửa đổi cũng bổ sung quy định về ứng dụng khoa học công nghệ, dữ liệu và chuyển đổi số trong công tác quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hóa. Các nội dung như phát triển cơ sở dữ liệu, xây dựng hệ thống số hóa thông tin quản lý, ứng dụng công nghệ trong đánh giá rủi ro, truy xuất nguồn gốc, và kiểm soát chất lượng được thể hiện tại các điều 6d, 6đ.

Tuy nhiên, để đảm bảo tính khả thi và phù hợp với tiến trình công nghệ đang thay đổi nhanh chóng, nội dung chi tiết sẽ do Chính phủ quy định, theo đúng tinh thần phân quyền và tăng cường tính chủ động trong tổ chức thực hiện.

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa là bước đi quan trọng nhằm hoàn thiện thể chế pháp lý về chất lượng sản phẩm trong bối cảnh nền kinh tế hội nhập sâu rộng và đổi mới công nghệ diễn ra mạnh mẽ. Luật này sẽ tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp trong sản xuất, kinh doanh, đồng thời nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia trong chuỗi giá trị toàn cầu.