TP. Hồ Chí Minh thúc đẩy hợp tác quốc tế, gắn đổi mới sáng tạo với tăng trưởng xanh

Tại hội nghị, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Lộc Hà nhấn mạnh đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững là hai trụ cột song hành, trong đó đổi mới tạo động lực cho tăng trưởng xanh, còn yêu cầu phát triển bền vững thúc đẩy đổi mới đi vào chiều sâu.

Với chủ đề “Đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững: Thúc đẩy tăng trưởng và hợp tác quốc tế giữa các thành phố BPC”, hội nghị Bàn tròn các Thành phố Đối tác Kinh tế năm 2026 (BPC Roundtable Conference 2026), diễn ra vào ngày 23/10, tại TP. Hồ Chí Minh, do UBND TP. Hồ Chí Minh phối hợp với Hội đồng Thành phố Đối tác Kinh tế Osaka tổ chức.

Theo Phó Chủ tịch Nguyễn Lộc Hà, những chuyển dịch của kinh tế toàn cầu, sự bứt phá của công nghệ, quá trình tái cấu trúc chuỗi cung ứng và các tiêu chuẩn xanh đang đặt ra yêu cầu mới đối với cộng đồng doanh nghiệp. Trong khi đó, các đô thị phải đồng thời giải quyết nhiều bài toán: duy trì tốc độ tăng trưởng, nâng cao năng lực cạnh tranh, đẩy mạnh chuyển đổi số, giảm phát thải và cải thiện chất lượng sống của người dân.

Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Lộc Hà. Ảnh: Uyển Nhi

Trong bối cảnh ấy, hợp tác quốc tế không chỉ tạo thêm cơ hội giao thương mà còn giúp doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMEs), tiếp cận công nghệ, tri thức chuyên gia, nguồn vốn và thị trường mới. Vì vậy, lãnh đạo thành phố kỳ vọng mạng lưới BPC sẽ phát huy vai trò kết nối, đưa các ý tưởng hợp tác thành những chương trình có khả năng triển khai trong thực tế.

Chuyển từ cam kết sang hành động thực chất

Tiếp nối kết quả Hội nghị BPC 2025 tại Osaka và Tuyên bố chung về giảm phát thải carbon, phát triển bền vững, hội nghị năm nay tập trung thúc đẩy việc hiện thực hóa các cam kết bằng những sáng kiến cụ thể. Theo ông Nguyễn Lộc Hà, điều quan trọng là chuyển từ chia sẻ kinh nghiệm sang giới thiệu những cách làm có thể tham khảo; từ trao đổi ý tưởng sang kết nối nguồn lực; và từ kết nối nguồn lực tiến tới hành động thiết thực.

Lãnh đạo thành phố cũng cho rằng không có một công thức phát triển chung cho tất cả đô thị, bởi mỗi địa phương có đặc thù và điều kiện riêng. Chính sự đa dạng đó tạo nên giá trị của mạng lưới BPC, nơi các thành phố có thể học hỏi lẫn nhau, lựa chọn mô hình phù hợp và cùng tìm lời giải cho những thách thức chung.

Tại hội nghị, đại diện chính quyền và tổ chức xúc tiến thương mại của Osaka, Melbourne, Manila, Kuala Lumpur, Hamburg cùng các đối tác quốc tế đã trao đổi kinh nghiệm về hỗ trợ khởi nghiệp, mở rộng thị trường, phát triển công nghiệp bền vững và xây dựng đô thị xanh.

Trong phiên thảo luận về hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo và SMEs, TP. Hồ Chí Minh đã chia sẻ cách tiếp cận lấy doanh nghiệp làm trung tâm, xây dựng chuỗi hỗ trợ từ hình thành ý tưởng, ươm tạo, thử nghiệm đến mở rộng thị trường. Thành phố đồng thời đề xuất tăng cường hợp tác hai chiều giữa các đô thị BPC trong kết nối nhà đầu tư, thị trường, thử nghiệm công nghệ và liên kết các trung tâm ươm tạo.

Từ góc nhìn doanh nghiệp, đại diện Tập đoàn Công nghiệp Australia cho rằng giảm phát thải có thể trở thành lợi thế cạnh tranh, song SMEs vẫn gặp khó khăn về chi phí chuyển đổi, đo lường phát thải và tiếp cận tài chính xanh. Phòng Thương mại Hamburg cũng chia sẻ kinh nghiệm hỗ trợ startup, doanh nghiệp tăng trưởng nhanh và SMEs chuẩn bị năng lực để mở rộng hoạt động quốc tế.

Những trao đổi này cho thấy hợp tác quốc tế cần đi vào các nhu cầu cụ thể của doanh nghiệp, thay vì dừng ở việc chia sẻ định hướng hay kinh nghiệm quản lý.

Tăng trưởng công nghiệp gắn với giảm phát thải

Ở lĩnh vực phát triển bền vững, TP. Hồ Chí Minh trình bày tám nhóm giải pháp chuyển đổi mô hình tăng trưởng công nghiệp theo hướng xanh, tuần hoàn và giảm phát thải. Các định hướng bao gồm chuyển đổi khu, cụm công nghiệp theo mô hình sinh thái, phát triển công nghiệp môi trường, năng lượng tái tạo, hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi xanh và thu hút đầu tư xanh.

Theo thông tin tại hội nghị, kinh tế TP. Hồ Chí Minh tiếp tục duy trì đà tăng trưởng trong năm 2026, với GRDP 9 tháng tăng 9,06% và chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 10,9%. Thành phố đang triển khai kiểm kê khí nhà kính tại 360 cơ sở; trong đó, 240 cơ sở đã xây dựng kế hoạch giảm phát thải giai đoạn 2026-2030.

Khoảng 68% xe buýt trên địa bàn đang sử dụng điện và năng lượng xanh, hướng tới mục tiêu đạt 100% vào đầu năm 2027. Công suất điện mặt trời mái nhà đạt 1.865,7 MWp. Thành phố cũng tham gia lộ trình vận hành thị trường carbon quốc gia.

Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi xanh vẫn đặt ra thách thức về nguồn lực tài chính, năng lực đo lường và báo cáo phát thải, cũng như yêu cầu của Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) đối với hàng xuất khẩu. Đây là những vấn đề cần sự phối hợp giữa chính quyền, tổ chức hỗ trợ và cộng đồng doanh nghiệp để tìm kiếm giải pháp phù hợp.

Kinh nghiệm từ Malaysia về hỗ trợ doanh nghiệp xuất khẩu đáp ứng tiêu chuẩn ESG, từ Manila về điều kiện thực thi chính sách xanh, hay từ Melbourne về quản lý trung tâm dữ liệu theo hướng tiết kiệm năng lượng và tài nguyên đã mở rộng góc nhìn về các giải pháp phát triển bền vững.

Phiên thảo luận tại Hội nghị Bàn tròn các Thành phố Đối tác Kinh tế năm 2026. Ảnh: Uyển Nhi

Đối với quy hoạch đô thị, TP. Hồ Chí Minh giới thiệu định hướng phát triển đa cực, xanh và bền vững gắn với mô hình phát triển theo định hướng giao thông công cộng (TOD) dọc các tuyến đường sắt đô thị. Thành phố mong muốn thúc đẩy hợp tác BPC trong trao đổi chuyên gia, chuẩn bị dự án, chuyển giao công nghệ, vận hành và kết nối đầu tư.

Phía Osaka đề xuất đẩy mạnh cung cấp thông tin về thách thức môi trường và cơ hội kinh doanh, lồng ghép yếu tố xanh vào các chương trình hiện có, chia sẻ thông tin sự kiện dành cho doanh nghiệp nước ngoài và tăng cường phối hợp giữa các tổ chức đối tác BPC.

Phó Chủ tịch Nguyễn Lộc Hà khẳng định TP. Hồ Chí Minh tiếp tục ủng hộ và đồng hành cùng mạng lưới BPC, sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn, đồng thời tiếp thu những mô hình phù hợp từ các thành phố đối tác.

Trong khuôn khổ hội nghị, các hoạt động kết nối doanh nghiệp, tham quan Hội chợ Hàng Việt Nam tiêu biểu xuất khẩu và khảo sát thực tế được kỳ vọng tạo thêm cơ hội để các bên tìm hiểu thị trường, công nghệ và mô hình sản xuất.