Việt Nam – Liên hợp quốc hướng tới hợp tác phát triển thực chất

Sáng 23/10, tại Trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng tiếp bà Pauline Tamesis, Điều phối viên Thường trú Liên hợp quốc tại Việt Nam, cùng các trưởng đại diện tổ chức Liên hợp quốc nhân dịp kỷ niệm Ngày Liên hợp quốc (24/10). Cuộc tiếp diễn ra trong thời điểm quan hệ Việt Nam – Liên hợp quốc chuẩn bị bước sang dấu mốc 50 năm, mở ra yêu cầu tiếp tục nâng cao hiệu quả hợp tác trong bối cảnh mục tiêu phát triển của Việt Nam ngày càng đặt ra những đòi hỏi mới.

Từ quan hệ hợp tác lâu dài đến đối tác phát triển hai chiều

Việt Nam gia nhập Liên hợp quốc ngày 20/9/1977. Qua gần nửa thế kỷ, phạm vi hợp tác giữa hai bên đã mở rộng từ hỗ trợ tái thiết, nhân đạo sang các lĩnh vực như hoàn thiện thể chế, an sinh xã hội, y tế, giáo dục, phát triển kinh tế, bảo vệ môi trường và thực hiện các Mục tiêu Phát triển bền vững (SDGs).

Bà Pauline Tamesis - Điều phối viên Thường trú Liên hợp quốc tại Việt Nam, phát biểu ý kiến tại buổi tiếp - Ảnh: Thanh Giang/ https://nhandan.vn

Điểm đáng chú ý hiện nay là cách tiếp cận quan hệ đối tác đang thay đổi. Trong cuộc trao đổi với Cổng Thông tin điện tử Chính phủ hồi tháng 9/2026, bà Pauline Tamesis cho rằng Việt Nam ngày càng chuyển từ vị thế thụ hưởng hợp tác quốc tế sang đóng góp tích cực hơn vào các giải pháp toàn cầu. Những lĩnh vực được đề cập gồm chuyển đổi số có trách nhiệm, quản trị trí tuệ nhân tạo, chuyển dịch năng lượng công bằng, ứng phó biến đổi khí hậu và phát triển bao trùm.

Trong bối cảnh đó, ý nghĩa của các cuộc tiếp xúc cấp cao không chỉ nằm ở việc duy trì đối thoại ngoại giao. Giá trị thiết thực hơn là tạo điều kiện để hai bên xác định rõ những vấn đề cần ưu tiên, nguồn lực có thể huy động và cách thức phối hợp nhằm hỗ trợ các mục tiêu phát triển của Việt Nam.

Với Việt Nam, hợp tác quốc tế ngày càng cần gắn với năng lực tự chủ, chất lượng tăng trưởng và khả năng giải quyết các thách thức trong nước. Với hệ thống Liên hợp quốc, việc phối hợp hiệu quả với các cơ quan Việt Nam là cơ sở để chuyên môn, kinh nghiệm quốc tế và nguồn lực phát triển được sử dụng đúng nhu cầu.

Nguồn lực hợp tác cần gắn với kết quả cụ thể

Một cơ sở quan trọng để nhìn nhận chặng đường hợp tác sắp tới là các chương trình phát triển đang được chuẩn bị. Theo thông tin được Báo Nhân Dân đăng tải trong chuyên đề Việt Nam – Liên hợp quốc, Việt Nam đã tiếp nhận ba chương trình hợp tác quốc gia giai đoạn 2027–2030 của Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP), Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF) và Quỹ Dân số Liên hợp quốc (UNFPA), với tổng nguồn lực dự kiến khoảng 221,2 triệu USD. Trong đó, UNDP dự kiến 115,5 triệu USD, UNICEF 85 triệu USD và UNFPA 20,7 triệu USD.

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng phát biểu ý kiến tại buổi tiếp - Ảnh: Thanh Giang/ https://nhandan.vn

Đây là nguồn lực dự kiến gắn với các chương trình hợp tác của ba tổ chức, không đồng nghĩa toàn bộ số tiền đã được giải ngân hoặc là tổng ngân sách của mọi hoạt động Liên hợp quốc tại Việt Nam. Tuy nhiên, quy mô này cho thấy hợp tác phát triển có thể tạo thêm dư địa cho các chương trình chính sách và xã hội nếu được triển khai đúng trọng tâm.

Vấn đề quan trọng tiếp theo là hiệu quả sử dụng nguồn lực. Các chương trình cần có mục tiêu rõ ràng, cơ chế phối hợp giữa cơ quan chủ trì và đối tác, chỉ tiêu theo dõi kết quả và phương thức đánh giá tác động. Đối với những lĩnh vực như đào tạo nhân lực, cải thiện dịch vụ công, thích ứng khí hậu hay nâng cao năng lực quản trị, hiệu quả không chỉ được đo bằng số tiền huy động mà còn bằng khả năng tạo ra thay đổi có thể kiểm chứng đối với người dân và nền kinh tế.

Khu vực doanh nghiệp cũng có thể hưởng lợi gián tiếp khi hợp tác phát triển góp phần cải thiện môi trường thể chế, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và hỗ trợ quá trình chuyển đổi xanh. Tuy nhiên, những lợi ích này chỉ có thể hình thành khi các chương trình được thiết kế phù hợp với nhu cầu thực tế và có sự tham gia hiệu quả của các bên liên quan.

Chuẩn bị cho giai đoạn hợp tác mới

Theo thông tin của Liên hợp quốc tại Việt Nam, Khuôn khổ hợp tác phát triển bền vững giữa Chính phủ Việt Nam và hệ thống Liên hợp quốc giai đoạn hiện hành là 2022–2026, với các trọng tâm gồm phát triển xã hội bao trùm, khả năng chống chịu trước biến đổi khí hậu, chuyển đổi kinh tế và quản trị toàn diện.

Lãnh đạo các tổ chức Liên hợp quốc tại Việt Nam tham dự buổi tiếp - Ảnh: Thanh Giang/ https://nhandan.vn/

Việc chuẩn bị cho giai đoạn tiếp theo vì thế cần bảo đảm tính liên tục, đồng thời cập nhật các ưu tiên trước những thay đổi về kinh tế, công nghệ, môi trường và nhu cầu xã hội. Đây cũng là cơ hội để hai bên xác định rõ hơn những lĩnh vực mà kinh nghiệm quốc tế có thể bổ trợ cho chính sách trong nước, thay vì triển khai các hoạt động phân tán, thiếu liên kết với mục tiêu phát triển dài hạn.

Cuộc tiếp của Thủ tướng Lê Minh Hưng với lãnh đạo các tổ chức Liên hợp quốc diễn ra trước Ngày Liên hợp quốc và dấu mốc 50 năm quan hệ Việt Nam – Liên hợp quốc vào năm 2027. Từ nền tảng hợp tác đã hình thành, yêu cầu đặt ra trong chặng đường tới là củng cố quan hệ đối tác theo hướng thực chất hơn, sử dụng hiệu quả nguồn lực và gắn từng chương trình với kết quả phát triển có thể đánh giá. Đây sẽ là thước đo quan trọng để hợp tác quốc tế tiếp tục đóng góp thiết thực cho các mục tiêu phát triển của Việt Nam.