“Người bản số” – Đòn bẩy chính sách thúc đẩy chính quyền số, kinh tế số tại Lào Cai

Lào Cai đang có bước đi mới trong tiến trình chuyển đổi số khi Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy ban hành Kế hoạch triển khai thí điểm mô hình “Người bản số” năm 2026. Đây không chỉ là giải pháp nâng cao nhận thức công nghệ mà còn là một “đòn bẩy chính sách” quan trọng nhằm thúc đẩy phát triển chính quyền số, kinh tế số và xã hội số từ cơ sở.

Theo kế hoạch, mô hình sẽ được triển khai thí điểm tại khoảng 40 xã, phường, đóng vai trò như một “phòng thí nghiệm thực tiễn” để kiểm chứng hiệu quả trước khi nhân rộng trên toàn tỉnh. Trọng tâm là xây dựng lực lượng nòng cốt ngay tại cộng đồng, đóng vai trò dẫn dắt và lan tỏa kỹ năng số đến từng người dân.

Dự kiến trong năm 2026, tỉnh Lào Cai sẽ hình thành khoảng 1.200 “Người bản số”, bảo đảm mỗi thôn, bản có ít nhất 3 người tham gia. Đây được xem là lực lượng “hạt nhân” giúp thu hẹp khoảng cách số, đặc biệt tại khu vực vùng sâu, vùng xa – nơi điều kiện tiếp cận công nghệ còn hạn chế.

Điểm đáng chú ý của mô hình thí điểm là phương thức triển khai mang tính thực hành cao. Thay vì chỉ dừng ở tuyên truyền, lực lượng “Người bản số” sẽ trực tiếp hướng dẫn người dân sử dụng thiết bị thông minh, truy cập internet an toàn, thực hiện dịch vụ công trực tuyến, thanh toán số và ứng dụng công nghệ vào sản xuất, kinh doanh. Cách tiếp cận “cầm tay chỉ việc” này được kỳ vọng sẽ tạo chuyển biến rõ nét trong nhận thức và hành vi số của người dân.

Song song với đó, Lào Cai cũng đầu tư xây dựng nền tảng công nghệ hỗ trợ. Ứng dụng “Người bản số” sẽ được triển khai với hệ thống học liệu số và công cụ quản lý hoạt động, giúp chuẩn hóa nội dung đào tạo, theo dõi tiến độ và đánh giá hiệu quả. 100% lực lượng tham gia giai đoạn thí điểm được trang bị thiết bị thông minh và tài khoản truy cập hệ thống.

Công tác đào tạo được tổ chức bài bản với 20 lớp tập huấn, quy mô khoảng 1.200 học viên. Nội dung tập trung vào kỹ năng sử dụng thiết bị số, khai thác internet an toàn, sử dụng dịch vụ công trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt và các ứng dụng phục vụ đời sống, sản xuất. Đây là nền tảng để mô hình thí điểm vận hành hiệu quả và có cơ sở đánh giá, hoàn thiện.

Kế hoạch đặt mục tiêu tối thiểu 70% người dân tại địa bàn thí điểm được tiếp cận thông tin về chuyển đổi số và ít nhất 60% được hướng dẫn sử dụng các dịch vụ số thiết yếu. Đáng chú ý, toàn bộ hoạt động sẽ được quản lý bằng hệ thống KPI số hóa trên ứng dụng di động, bảo đảm minh bạch, lấy dữ liệu làm căn cứ đánh giá hiệu quả triển khai thí điểm.

Từ góc độ phát triển, mô hình “Người bản số” không chỉ góp phần nâng cao kỹ năng số cho người dân mà còn mở ra không gian mới cho kinh tế địa phương. Khi người dân làm chủ công nghệ, các hoạt động sản xuất, kinh doanh sẽ được kết nối với thị trường số, qua đó thúc đẩy kinh tế số phát triển bền vững.

Với cách tiếp cận thận trọng thông qua thí điểm, Lào Cai kỳ vọng mô hình “Người bản số” sẽ tạo nền tảng thực tiễn vững chắc để từng bước nhân rộng, lan tỏa phong trào “Bình dân học vụ số”, góp phần xây dựng chính quyền số, xã hội số và nâng cao năng lực hội nhập trong giai đoạn mới.