Mở rộng “cửa” hợp đồng trong đơn vị sự nghiệp: Cơ hội thu hút nhân lực chất lượng cao

Trong bối cảnh yêu cầu nâng cao chất lượng dịch vụ công ngày càng cao, Bộ Nội vụ đang lấy ý kiến đối với dự thảo Nghị định quy định về hợp đồng thực hiện công việc trong đơn vị sự nghiệp công lập. Điểm đáng chú ý của dự thảo là việc mở rộng khung pháp lý cho phép các đơn vị chủ động hơn trong ký kết hợp đồng lao động, qua đó tăng khả năng thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao.

Mở rộng 5 nhóm công việc được ký hợp đồng

Theo dự thảo, có 5 nhóm công việc được phép thực hiện theo hình thức hợp đồng, bao gồm: vị trí việc làm quản lý; vị trí chuyên môn, nghiệp vụ; vị trí hỗ trợ công tác quản lý và chuyên môn; và nhóm công việc phục vụ hoạt động của đơn vị. Các vị trí này đều phải nằm trong danh mục đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.

Đáng chú ý, đối với nhóm vị trí quản lý, dự thảo mở rộng đối tượng ký hợp đồng sang các chuyên gia, nhà khoa học đầu ngành, doanh nhân tiêu biểu, hoặc những cá nhân có trình độ cao trong các lĩnh vực chiến lược. Đây được xem là bước đi nhằm tăng tính cạnh tranh trong khu vực công, vốn lâu nay bị đánh giá là thiếu linh hoạt trong thu hút nhân tài.

Ở nhóm vị trí chuyên môn và hỗ trợ, dự thảo bổ sung thêm các đối tượng có kinh nghiệm thực tiễn, am hiểu chuyên môn hoặc các pháp nhân có đủ điều kiện cung ứng dịch vụ. Trong khi đó, nhóm công việc phục vụ hướng tới những cá nhân đáp ứng yêu cầu cơ bản hoặc các đơn vị cung ứng dịch vụ phù hợp.

Trao quyền tự chủ về số lượng hợp đồng

Một điểm mới quan trọng là cách tiếp cận theo mức độ tự chủ tài chính của từng đơn vị sự nghiệp.

Cụ thể, các đơn vị tự bảo đảm chi thường xuyên và chi đầu tư (nhóm 1) hoặc tự bảo đảm chi thường xuyên (nhóm 2) được quyền chủ động quyết định số lượng hợp đồng theo nhu cầu sử dụng nhân lực. Tuy nhiên, trong trường hợp pháp luật quy định số lượng tối thiểu đối với dịch vụ công thiết yếu, các đơn vị vẫn phải đảm bảo đủ biên chế theo quy định.

Đối với nhóm đơn vị tự bảo đảm một phần chi thường xuyên (từ 70% đến dưới 100%), việc ký hợp đồng được áp dụng cho phần nhân lực còn thiếu so với định mức. Trong khi đó, các đơn vị có mức tự chủ thấp hơn hoặc chưa được giao quyền tự chủ tài chính phải báo cáo cơ quan có thẩm quyền trước khi thực hiện.

Đáng chú ý, với các đơn vị sự nghiệp do Nhà nước bảo đảm chi thường xuyên (nhóm 4), dự thảo cho phép ký hợp đồng để bù đắp nhân sự thiếu hụt hoặc thay thế tạm thời.

Riêng trong lĩnh vực giáo dục và y tế, việc sử dụng lao động hợp đồng ở vị trí chuyên môn được kiểm soát chặt chẽ hơn: số lượng lao động hợp đồng không vượt quá 70% phần chênh lệch giữa số người làm việc thực tế và định mức do cơ quan quản lý ngành ban hành.

Quy định này nhằm cân bằng giữa yêu cầu linh hoạt về nhân sự và việc đảm bảo chất lượng đội ngũ cung cấp dịch vụ công thiết yếu.

Theo dự thảo, thẩm quyền quyết định số lượng hợp đồng sẽ thuộc về Hội đồng nhân dân cấp tỉnh hoặc các bộ, ngành, cơ quan trung ương.

Việc hoàn thiện cơ chế hợp đồng trong đơn vị sự nghiệp công lập được kỳ vọng sẽ tạo ra môi trường làm việc linh hoạt hơn, giúp các đơn vị chủ động trong tuyển dụng và sử dụng nhân lực. Đồng thời, đây cũng là cơ hội mở rộng cho thị trường lao động, đặc biệt với nhóm chuyên gia, lao động có trình độ cao, mong muốn tham gia vào khu vực công theo hình thức hợp đồng.

Trong bối cảnh cải cách khu vực sự nghiệp công đang được đẩy mạnh, những đề xuất này được xem là bước tiến quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động, đồng thời tạo thêm động lực thu hút nhân lực chất lượng cao vào hệ thống dịch vụ công.