Tuyên Quang quản lý đất đai, khoáng sản theo nguyên tắc “6 rõ” từ cơ sở

Đất đai, tài nguyên và khoáng sản là những lĩnh vực có phạm vi quản lý rộng, liên quan trực tiếp đến quyền lợi của người dân, hoạt động của doanh nghiệp và nguồn lực phát triển địa phương. Nếu những vi phạm ban đầu không được phát hiện, xử lý kịp thời, vụ việc có thể kéo dài, phát sinh tranh chấp, khiếu nại hoặc ảnh hưởng đến an ninh, trật tự.

Từ thực tế đó, Chủ tịch Ủy ban nhân dân (UBND) tỉnh Tuyên Quang yêu cầu các sở, ngành và UBND xã, phường tăng cường kiểm tra, giám sát ngay từ đầu; không để những tồn tại, vi phạm nhỏ tích tụ thành sai phạm lớn.

Trọng tâm quản lý không chỉ đặt vào việc xử lý hành vi đã xảy ra mà còn hướng đến nhận diện sớm những địa bàn, dự án và lĩnh vực tiềm ẩn nguy cơ. Đây là bước chuyển đáng chú ý, bởi hiệu quả quản lý không thể chỉ đo bằng số cuộc thanh tra hay số vụ việc được xử phạt, mà còn nằm ở khả năng phòng ngừa và ngăn chặn vi phạm ngay từ cơ sở.

Theo chỉ đạo của tỉnh, Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Công Thương có trách nhiệm phối hợp với các cơ quan liên quan rà soát việc thực hiện các quy định pháp luật và văn bản chỉ đạo về đất đai, tài nguyên, khoáng sản. Những vấn đề phát sinh thuộc thẩm quyền phải được xử lý kịp thời; trường hợp vượt thẩm quyền cần được tổng hợp, tham mưu UBND tỉnh Tuyên Quang xem xét.

Tuyên Quang quản lý đất đai, khoáng sản theo nguyên tắc “6 rõ” từ cơ sở (Ảnh minh họa)

Một trong những nội dung được nhấn mạnh là trách nhiệm của UBND xã, phường. Đây là cấp gần địa bàn, gần người dân và có điều kiện nắm bắt sớm những biến động trong sử dụng đất, khai thác tài nguyên cũng như hoạt động khoáng sản.

Các địa phương được yêu cầu thường xuyên kiểm tra những khu vực có nguy cơ phát sinh vi phạm; chủ động ngăn chặn, xử lý hành vi thuộc thẩm quyền. Đối với vụ việc vượt quá khả năng giải quyết, cấp xã phải báo cáo và đề xuất cơ quan có thẩm quyền xem xét, tránh để kéo dài hoặc trở nên phức tạp.

Việc giao thêm nhiệm vụ cho cấp xã đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn về năng lực chuyên môn, hồ sơ pháp lý và khả năng phối hợp. Vì vậy, các sở chuyên ngành có trách nhiệm tăng cường hướng dẫn nghiệp vụ, giúp cơ sở thực hiện đúng quy định, hạn chế tình trạng lúng túng, đùn đẩy hoặc né tránh trách nhiệm.

Ở góc độ quản trị, đây là khâu có ý nghĩa quyết định. Một vụ việc được phát hiện sớm tại địa bàn thường có điều kiện xử lý nhanh hơn, ít tốn kém nguồn lực và giảm nguy cơ phát sinh khiếu kiện. Ngược lại, nếu cơ sở buông lỏng quản lý hoặc chậm báo cáo, những vi phạm ban đầu có thể trở thành vấn đề phức tạp, liên quan đến nhiều cấp, nhiều ngành.

Chỉ đạo của UBND tỉnh Tuyên Quang cũng phân định tương đối rõ vai trò của từng cơ quan trong quá trình quản lý.

Thanh tra tỉnh tập trung kiểm tra việc chấp hành pháp luật, đồng thời theo dõi quá trình thực hiện các kết luận, kiến nghị sau thanh tra. Những trường hợp chậm khắc phục hoặc thực hiện không đầy đủ phải được tổng hợp, tham mưu biện pháp xử lý.

Công an tỉnh phối hợp với các sở, ngành và chính quyền địa phương trong việc nắm tình hình, trao đổi thông tin, xác minh những vụ việc có dấu hiệu vi phạm pháp luật. Sự tham gia của lực lượng công an đặc biệt cần thiết đối với các vụ việc phức tạp, có nguy cơ ảnh hưởng đến an ninh, trật tự.

Sở Tư pháp có nhiệm vụ rà soát hệ thống văn bản của tỉnh liên quan đến quản lý đất đai, tài nguyên và khoáng sản, từ đó tham mưu sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành quy định mới, bảo đảm tính thống nhất và đồng bộ.

Cách phân công này tạo thành chuỗi quản lý gồm phát hiện tại cơ sở, hướng dẫn chuyên môn, thanh tra – kiểm tra, xác minh dấu hiệu vi phạm và hoàn thiện hành lang pháp lý. Hiệu quả của chuỗi phối hợp sẽ phụ thuộc nhiều vào tốc độ trao đổi thông tin, chất lượng hồ sơ và việc xác định đúng trách nhiệm của từng đơn vị.

Nguyên tắc “6 rõ” gồm rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền và rõ kết quả được UBND tỉnh đặt ra như một yêu cầu xuyên suốt.

Trong quản lý đất đai và khoáng sản, không ít vụ việc kéo dài do chưa xác định rõ cơ quan chủ trì, thời hạn xử lý hoặc thẩm quyền giải quyết. Khi trách nhiệm bị chia nhỏ qua nhiều khâu, hồ sơ có thể luân chuyển qua nhiều đơn vị nhưng kết quả cuối cùng vẫn chậm.

Áp dụng “6 rõ” giúp mỗi vụ việc có đầu mối theo dõi, thời hạn và kết quả cụ thể. Đây cũng là căn cứ để kiểm tra trách nhiệm của người đứng đầu nếu để xảy ra tình trạng buông lỏng quản lý, chậm xử lý hoặc không thực hiện đầy đủ kết luận của cơ quan có thẩm quyền.

Thước đo thực chất của đợt tăng cường quản lý lần này sẽ nằm ở việc giải quyết những vụ việc tồn đọng, giảm nguy cơ phát sinh điểm nóng và tạo chuyển biến ngay tại cấp xã. Khi từng phản ánh được tiếp nhận đúng nơi, từng vi phạm được phát hiện từ sớm và từng nhiệm vụ có người chịu trách nhiệm đến cùng, quản lý đất đai, tài nguyên và khoáng sản mới có thể đi từ yêu cầu hành chính sang hiệu quả thực tế.