Xuất nhập khẩu Tuyên Quang tăng trưởng, mở rộng cơ hội cho doanh nghiệp

Hoạt động xuất nhập khẩu qua các cửa khẩu trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang tiếp tục duy trì đà tăng trưởng, cho thấy vai trò ngày càng rõ nét của giao thương biên giới đối với phát triển kinh tế địa phương. Theo báo cáo của ngành Công Thương, kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa qua các cửa khẩu trong 10 tháng năm 2026 ước đạt 773,21 triệu USD, tăng 16,86% so với cùng kỳ năm 2025 và bằng 140,58% kế hoạch năm. Kim ngạch cả năm 2026 dự kiến đạt 855,86 triệu USD.

Kết quả này phản ánh sự phục hồi và mở rộng hoạt động giao thương, đồng thời đặt ra yêu cầu tiếp tục nâng cao năng lực thông quan, cải thiện hạ tầng logistics và hỗ trợ doanh nghiệp khai thác hiệu quả hơn các cơ hội từ thị trường Trung Quốc.

Hoạt động xuất nhập khẩu của tỉnh gắn với cặp cửa khẩu quốc tế Thanh Thủy – Thiên Bảo và các cửa khẩu song phương Xín Mần – Đô Long, Săm Pun – Điền Bồng. Danh mục hàng hóa xuất khẩu tương đối đa dạng, từ khoáng sản như antimon đến các mặt hàng nông sản như chè vàng, chè xanh, vải thiều, chuối tươi, củ lạc và tinh bột sắn.

Ở chiều nhập khẩu, điện, thiết bị thủy điện, linh kiện máy móc và nguyên liệu nhôm hợp kim góp phần cung ứng đầu vào cho hoạt động sản xuất, công nghiệp chế tạo trên địa bàn.

Cơ cấu hàng hóa hai chiều cho thấy cửa khẩu không chỉ là nơi diễn ra hoạt động mua bán, trao đổi hàng hóa mà còn có khả năng kết nối vùng nguyên liệu trong nước với thị trường tiêu thụ và nguồn cung nguyên liệu, thiết bị từ bên ngoài. Tuy nhiên, để duy trì tăng trưởng ổn định, doanh nghiệp cần chủ động hơn trong dự báo thị trường, tổ chức sản xuất theo đơn hàng, đáp ứng tiêu chuẩn chất lượng và giảm phụ thuộc vào giao dịch ngắn hạn.

Đại diện doanh nghiệp châu Văn Sơn (Trung Quốc) tìm kiếm cơ hội hợp tác với doanh nghiệp tỉnh Tuyên Quang tại hội nghị kết nối giao thương.

Cùng với thúc đẩy giao thương, Tuyên Quang chú trọng cải cách thủ tục hành chính, nâng cao chất lượng phục vụ và tạo thuận lợi cho doanh nghiệp thực hiện các hoạt động xuất nhập khẩu.

Đáng chú ý, tỉnh Tuyên Quang được Thủ tướng Chính phủ tặng Bằng khen vì đạt kết quả “Tốt” trong Chỉ số đánh giá năng lực tận dụng Hiệp định thương mại tự do (FTA Index) năm 2025, xếp thứ hai toàn quốc. Kết quả này cho thấy nỗ lực của địa phương trong việc hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận và khai thác các cơ hội từ những hiệp định thương mại tự do.

Trong thực tế, lợi thế từ các hiệp định thương mại chỉ có thể chuyển thành doanh thu và lợi nhuận khi doanh nghiệp nắm rõ quy tắc xuất xứ, tiêu chuẩn kỹ thuật, yêu cầu kiểm dịch và thủ tục chứng nhận đối với từng thị trường. Vì vậy, bên cạnh cải cách hành chính, việc cung cấp thông tin thị trường, hướng dẫn doanh nghiệp đáp ứng các yêu cầu xuất khẩu và hỗ trợ kết nối đối tác có ý nghĩa quan trọng.

Hạ tầng giao thông cũng là yếu tố quyết định khả năng lưu chuyển hàng hóa. Tỉnh đang tập trung hoàn thành dự án cao tốc Tuyên Quang – Hà Giang giai đoạn 1 và triển khai giai đoạn 2, trong đó có đoạn kết nối từ Tân Quang đến cửa khẩu quốc tế Thanh Thủy.

Khi các tuyến giao thông được hoàn thiện, khả năng kết nối giữa vùng sản xuất, cơ sở chế biến và cửa khẩu có thể được cải thiện, góp phần giảm thời gian vận chuyển, nâng cao tính chủ động trong giao hàng và tạo điều kiện thu hút đầu tư vào các lĩnh vực sản xuất, thương mại, dịch vụ logistics.

Tuyên Quang có lợi thế về vùng nguyên liệu nông, lâm sản và nhiều sản phẩm đặc trưng đạt tiêu chuẩn OCOP từ 3 đến 5 sao. Đây là nguồn lực quan trọng để địa phương mở rộng thị trường, phát triển chế biến và gia tăng giá trị hàng hóa.

Để khai thác lợi thế này, ngành Công Thương tỉnh tăng cường xúc tiến thương mại, tổ chức các hoạt động kết nối doanh nghiệp và thúc đẩy hợp tác với đối tác Trung Quốc.

Ngày 24/10/2026, Sở Công Thương tổ chức chuỗi bốn hoạt động đối ngoại kinh tế, gồm hai cuộc hội đàm với đoàn đại biểu Cục Thương vụ châu Văn Sơn, tỉnh Vân Nam và Cục Thương vụ thành phố Bách Sắc, tỉnh Quảng Tây; hội nghị kết nối giao thương giữa doanh nghiệp hai nước và khai mạc Hội chợ Thương mại quốc tế Việt – Trung năm 2026.

Tại các cuộc hội đàm, hai bên thống nhất tăng cường trao đổi thông tin về tình hình xuất nhập khẩu, phối hợp điều tiết lượng hàng hóa vào các thời điểm cao điểm thu hoạch nông sản tươi, qua đó hạn chế nguy cơ ùn ứ tại cửa khẩu.

Các nội dung hợp tác cũng hướng tới đơn giản hóa thủ tục kiểm tra, kiểm dịch, thúc đẩy chuyển đổi số và tạo điều kiện cho doanh nghiệp hai bên xúc tiến đầu tư vào chế biến sâu nông, lâm sản, năng lượng sạch, công nghiệp phụ trợ và thương mại điện tử xuyên biên giới.

Những nội dung này có ý nghĩa thiết thực đối với doanh nghiệp, đặc biệt là các hợp tác xã, cơ sở sản xuất nông sản và doanh nghiệp nhỏ và vừa. Việc tiếp cận trực tiếp đối tác nhập khẩu giúp các đơn vị tìm hiểu nhu cầu thị trường, yêu cầu về chất lượng, quy cách đóng gói, sản lượng và phương thức giao nhận trước khi tổ chức sản xuất với quy mô lớn hơn.

Tại Hội nghị kết nối giao thương, các doanh nghiệp tham gia trưng bày, giới thiệu sản phẩm, tìm kiếm đối tác và ghi nhận việc ký kết 10 biên bản ghi nhớ hợp tác, thỏa thuận thương mại. Đây là tiền đề để các bên tiếp tục trao đổi, cụ thể hóa những nội dung đã thống nhất và tiến tới các giao dịch thực tế.

Tuy nhiên, hiệu quả cuối cùng của hoạt động xúc tiến thương mại cần được đánh giá bằng những kết quả cụ thể như số hợp đồng được thực hiện, giá trị đơn hàng, lượng hàng xuất khẩu, số doanh nghiệp duy trì được quan hệ đối tác và khả năng mở rộng thị trường sau sự kiện.

Một điểm nhấn khác là Hội chợ Thương mại quốc tế Việt – Trung tại Tuyên Quang năm 2026, diễn ra tại Khu liên hợp thể thao tỉnh, thuộc phường Hà Giang 1. Sự kiện nằm trong Chương trình cấp quốc gia về xúc tiến thương mại, có quy mô 300 gian hàng, gồm 250 gian hàng của Việt Nam và 50 gian hàng của Trung Quốc.

Hội chợ tạo không gian để doanh nghiệp giới thiệu sản phẩm, tìm kiếm nhà phân phối và mở rộng quan hệ hợp tác. Đối với các sản phẩm nông, lâm sản đặc trưng của Tuyên Quang, đây cũng là cơ hội để tiếp cận yêu cầu thực tế của thị trường, từ đó điều chỉnh quy trình sản xuất, hoàn thiện bao bì, truy xuất nguồn gốc và nâng cao chất lượng hàng hóa.

Về lâu dài, để tận dụng hiệu quả lợi thế giao thương biên giới, tỉnh cần tiếp tục gắn xúc tiến thương mại với phát triển vùng nguyên liệu, chế biến sâu, xây dựng thương hiệu và nâng cao năng lực đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu. Doanh nghiệp cũng cần chủ động tìm hiểu quy định nhập khẩu của đối tác, đa dạng hóa kênh tiêu thụ và kiểm soát rủi ro trong thanh toán, vận chuyển.

Với kim ngạch xuất nhập khẩu tăng trưởng tích cực, cùng những nỗ lực cải cách môi trường kinh doanh, phát triển hạ tầng và kết nối doanh nghiệp, Tuyên Quang đang có thêm điều kiện để mở rộng hoạt động thương mại qua biên giới. Điều quan trọng trong giai đoạn tiếp theo là chuyển những cơ hội hợp tác thành đơn hàng ổn định, nâng giá trị hàng hóa địa phương và tạo thêm động lực cho doanh nghiệp phát triển bền vững.