Nhìn từ góc độ kinh tế, xây dựng cơ sở dữ liệu không đơn thuần là nhiệm vụ về công nghệ thông tin. Đây là quá trình thay đổi phương thức quản lý, giúp chính quyền, doanh nghiệp và người dân khai thác thông tin hiệu quả hơn trong các hoạt động kinh tế - xã hội.
Thực tế cho thấy, nhiều địa phương trong quá trình chuyển đổi số gặp khó khăn không phải do thiếu nền tảng công nghệ mà do dữ liệu chưa đầy đủ, còn phân tán giữa các ngành, các cấp. Khi dữ liệu không được kết nối, các hệ thống số dù hiện đại cũng khó phát huy hiệu quả.
Vì vậy, việc Lào Cai triển khai xây dựng 70 cơ sở dữ liệu thuộc nhiều lĩnh vực như hành chính, dân cư, giáo dục, y tế, nông nghiệp, thương mại, tài chính, văn hóa... là một bước đi có ý nghĩa quan trọng. Đây là những nhóm dữ liệu gắn trực tiếp với hoạt động điều hành của chính quyền và nhu cầu sử dụng dịch vụ của người dân, doanh nghiệp.
 |
| Lào Cai xây dựng dữ liệu số: Nền tảng quan trọng cho quản trị và phát triển kinh tế (Ảnh minh họa do AI tạo nội dung) |
Theo kế hoạch, các cơ sở dữ liệu sẽ được xây dựng, chuẩn hóa và đưa vào khai thác trước ngày 30/10/2026. Điểm quan trọng trong cách làm của Lào Cai là không chạy theo số lượng thông tin, mà tập trung vào chất lượng dữ liệu. Dữ liệu chỉ thực sự có giá trị khi bảo đảm tính chính xác, được cập nhật thường xuyên, có khả năng chia sẻ và phục vụ nhiều mục đích khác nhau.
Từ góc nhìn của một chuyên gia kinh tế, dữ liệu có thể ví như hệ thống thông tin đầu vào của nền kinh tế. Khi chính quyền nắm được đầy đủ thông tin về dân cư, doanh nghiệp, sản xuất, thị trường, tài nguyên hay các lĩnh vực xã hội, việc hoạch định chính sách sẽ sát thực tế hơn.
Đối với cộng đồng doanh nghiệp, giá trị lớn nhất của hệ thống dữ liệu tập trung là giảm chi phí trong quá trình hoạt động. Khi thông tin giữa các cơ quan được kết nối, doanh nghiệp có thể giảm thời gian thực hiện thủ tục hành chính, tiếp cận thông tin thuận lợi hơn và có thêm cơ sở để xây dựng kế hoạch sản xuất, kinh doanh.
Đặc biệt, với một tỉnh có thế mạnh về nông nghiệp, du lịch, thương mại biên giới như Lào Cai, dữ liệu có thể trở thành công cụ hỗ trợ quan trọng trong việc phân tích thị trường, dự báo nhu cầu, quản lý chuỗi cung ứng và nâng cao giá trị sản phẩm địa phương.
Chẳng hạn, trong lĩnh vực nông nghiệp, dữ liệu về vùng trồng, sản lượng, thị trường tiêu thụ, tiêu chuẩn sản phẩm nếu được quản lý đồng bộ sẽ giúp người sản xuất chủ động hơn trong kế hoạch sản xuất. Với du lịch, dữ liệu về lượng khách, hành vi tiêu dùng, điểm đến được quan tâm sẽ giúp doanh nghiệp xây dựng sản phẩm phù hợp hơn.
Một điểm đáng chú ý trong chiến dịch lần này là việc đưa trách nhiệm xây dựng dữ liệu về cấp cơ sở. Chủ tịch UBND các xã, phường trực tiếp làm Tổ trưởng Tổ xây dựng cơ sở dữ liệu tại địa phương. Đây là cách tiếp cận phù hợp, bởi dữ liệu muốn chính xác phải được hình thành từ nơi phát sinh thông tin.
Tuy nhiên, xây dựng dữ liệu mới chỉ là bước đầu. Giá trị của dữ liệu phụ thuộc vào khả năng khai thác sau khi hoàn thành. Nếu dữ liệu chỉ được tạo lập nhưng không được cập nhật, không kết nối với các hệ thống khác thì hiệu quả sử dụng sẽ hạn chế.
Vì vậy, cùng với việc hoàn thiện các cơ sở dữ liệu, Lào Cai cần quan tâm đến cơ chế vận hành lâu dài, đào tạo nhân lực có khả năng phân tích dữ liệu và xây dựng các mô hình ứng dụng phục vụ quản lý, sản xuất, kinh doanh.
Chiến dịch 90 ngày xây dựng cơ sở dữ liệu tỉnh vì thế có thể nhìn nhận như một chương trình đầu tư cho năng lực quản trị. Khi dữ liệu trở thành nguồn thông tin đáng tin cậy, chính quyền có thêm công cụ điều hành hiệu quả hơn, doanh nghiệp có thêm điều kiện phát triển, người dân được hưởng những dịch vụ công thuận tiện hơn.
Trong giai đoạn kinh tế số phát triển mạnh, địa phương nào làm chủ được dữ liệu sẽ có thêm lợi thế trong thu hút đầu tư, nâng cao năng lực cạnh tranh và tổ chức phát triển bền vững.
