Lào Cai điều chuyển vốn khỏi dự án chậm, gắn trách nhiệm người đứng đầu

Chủ tịch Ủy ban nhân dân (UBND) tỉnh Lào Cai Nguyễn Tuấn Anh vừa ký ban hành Công văn số 7998/UBND-TH, yêu cầu các sở, ban, ngành, ban quản lý dự án và UBND các xã, phường triển khai đồng bộ các giải pháp, bảo đảm hoàn thành giải ngân 100% kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026.

Yêu cầu này cho thấy áp lực giải ngân không còn dừng ở việc hoàn thành một chỉ tiêu tài chính. Kết quả thực hiện sẽ được sử dụng làm căn cứ đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của tập thể, cá nhân theo từng quý và cả năm.

Người đứng đầu cơ quan, đơn vị phải trực tiếp chỉ đạo, theo dõi kế hoạch và kịch bản giải ngân của từng dự án. Mỗi công trình cần được xác định rõ khối lượng, thời điểm hoàn thành, khả năng thanh toán và những vướng mắc có thể phát sinh.

Đáng chú ý, trường hợp đề nghị giảm hoặc hoàn trả kế hoạch vốn phải giải trình rõ nguyên nhân. Nếu việc chậm giải ngân xuất phát từ thiếu trách nhiệm, tổ chức thực hiện không quyết liệt hoặc phối hợp không hiệu quả, tổ chức và cá nhân liên quan phải kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm.

Cách điều hành này đặt dòng vốn vào trạng thái vận động theo năng lực thực hiện. Những dự án làm tốt, có khối lượng và khả năng giải ngân nhưng chưa được bố trí đủ vốn sẽ được xem xét bổ sung. Ngược lại, dự án chậm, không sử dụng được nguồn lực đã giao phải nhường vốn cho công trình có khả năng hoàn thành tốt hơn.

Sở Tài chính được giao thường xuyên rà soát kế hoạch, tham mưu điều chỉnh vốn linh hoạt. Việc điều chuyển không chỉ nhằm cải thiện tỷ lệ giải ngân chung mà còn hạn chế tình trạng dự án cần vốn phải chờ, trong khi vốn đã phân bổ cho công trình khác lại chưa thể sử dụng.

Các dự án đầu tư công được yêu cầu bám sát tiến độ thi công, nghiệm thu và giải ngân theo từng mốc cụ thể. (Ảnh minh họa do AI tạo)

Từ thực tế triển khai các dự án, tiến độ giải ngân thường chịu tác động bởi nhiều khâu nối tiếp nhau, từ chuẩn bị đầu tư, thẩm định, lựa chọn nhà thầu đến giải phóng mặt bằng, cung ứng vật liệu, thi công, nghiệm thu và thanh toán. Chỉ một mắt xích chậm cũng có thể khiến cả dự án bị đình trệ.

UBND tỉnh Lào Cai yêu cầu ưu tiên xử lý các dự án trọng điểm, công trình có mức vốn lớn, dự án khắc phục khẩn cấp hậu quả thiên tai và những dự án đang chậm tiến độ. Các khó khăn liên quan đến mặt bằng, vật liệu, nhân công và thủ tục thanh toán phải được nhận diện sớm, giao rõ cơ quan xử lý và thời hạn hoàn thành.

Trong đó, giải phóng mặt bằng tiếp tục là nhiệm vụ then chốt. Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với chính quyền cơ sở công khai thông tin quy hoạch, phương án bồi thường và hướng dẫn tháo gỡ vướng mắc. Quá trình thực hiện được tiến hành theo hướng kiểm đếm đến đâu, thẩm định, phê duyệt và chi trả đến đó; có mặt bằng sạch ở phần nào thì tổ chức thi công ngay phần đó.

Các xã, phường phải ưu tiên mặt bằng khu tái định cư, bãi đổ thải và đoạn đầu tuyến của công trình giao thông. Đây là những vị trí có khả năng chi phối trực tiếp việc mở công trường, vận chuyển vật liệu và tổ chức thi công toàn tuyến.

Sở Xây dựng cùng các cơ quan chuyên môn có trách nhiệm cập nhật giá nguyên vật liệu, rút ngắn thời gian thẩm định và kiểm tra các dự án trọng điểm, dự án chậm. Kho bạc Nhà nước khu vực IX kiểm soát chặt các khoản tạm ứng; trường hợp không thu hồi tạm ứng đúng quy định sẽ bị dừng giải ngân và báo cáo cơ quan có thẩm quyền xử lý.

Áp lực hoàn thành kế hoạch vốn đòi hỏi chủ đầu tư phải chủ động hơn thay vì chờ đến những tháng cuối năm mới dồn khối lượng. Tiến độ từng dự án phải được chia thành các mốc cụ thể, gắn với lựa chọn nhà thầu, huy động máy móc, nhân lực, nghiệm thu và thanh toán.

Nhà thầu vi phạm tiến độ hợp đồng phải có biện pháp khắc phục. Trường hợp không đáp ứng yêu cầu về chất lượng, an toàn lao động và thời gian thực hiện, chủ đầu tư xem xét xử lý theo hợp đồng và quy định pháp luật.

Cùng với yêu cầu về tiến độ, tỉnh nhấn mạnh công tác thanh tra, kiểm tra và giám sát sử dụng vốn. Mục tiêu giải ngân 100% không đồng nghĩa với chi vốn bằng mọi giá. Mỗi khoản đầu tư vẫn phải bảo đảm đúng mục đích, đúng khối lượng, giữ chất lượng công trình và không để xảy ra thất thoát, lãng phí, tiêu cực.

Các cơ quan, địa phương và chủ đầu tư phải báo cáo kết quả giải ngân về Sở Tài chính trước ngày 5 hằng tháng. Khi tiến độ được theo dõi theo tháng, trách nhiệm được gắn tới từng dự án và dòng vốn được điều chuyển kịp thời, mục tiêu cuối cùng không chỉ là đạt một tỷ lệ giải ngân, mà còn là đưa công trình sớm vào sử dụng, tạo hiệu quả thực chất cho phát triển kinh tế – xã hội của địa phương.