Lào Cai gọi mùa hội: Rộn ràng sân cỏ, đắm say sắc màu bản làng

Những ngày cuối tháng 8/2026, nếu muốn tìm một Lào Cai khác với những điểm đến đã quen tên, du khách có thể chọn Nghĩa Lộ hoặc Lâm Thượng.

Không phải một hành trình nối hai địa danh. Khoảng cách giữa hai nơi đủ xa để mỗi điểm đến cần một chuyến đi riêng. Nhưng cùng trong những ngày cuối tháng Tám ấy, hai vùng đất lại có cách riêng để gọi khách: Nghĩa Lộ bằng những trận bóng của phụ nữ dân tộc thiểu số; Lâm Thượng bằng ngày hội của bản làng.

Lào Cai có bốn đội góp mặt gồm Lâm Thượng, Nghĩa Lộ, Võ Lao và Lục Yên tham dự Giải Bóng đá nữ các dân tộc thiểu số Việt Nam - VTV Cup lần thứ I năm 2026 (Ảnh: minh họa)

Từ ngày 23–29/8, sân vận động phường Nghĩa Lộ sẽ đón 12 đội tham dự Giải bóng đá nữ các dân tộc thiểu số Việt Nam VTV Cup lần thứ I. Lào Cai có bốn đội góp mặt gồm Lâm Thượng, Nghĩa Lộ, Võ Lao và Lục Yên. Trong số đó, đội nữ Lâm Thượng được chú ý khi đang là đương kim vô địch Giải bóng đá nữ các dân tộc thiểu số Quảng Ninh mở rộng năm 2025 – Cúp VTV5.

Những ngày này, phía sau một giải đấu là những buổi tập của các cô gái vùng cao. Ngày thường, mỗi người một công việc, một gia đình. Khi ra sân, họ chạy, chuyền bóng, tranh bóng và tập cùng nhau cho một cuộc thi mà ở đó màu áo quê hương được mang theo trong từng trận đấu.

Chính những điều ấy khiến giải bóng có cái duyên riêng. Khán giả có thể đến vì bóng đá, nhưng sau một trận đấu, điều còn lại đôi khi là hình ảnh những phụ nữ dân tộc thiểu số mạnh mẽ trên sân cỏ, tiếng cổ vũ của bà con và niềm vui rất thật sau một bàn thắng.

Thể thao, lúc ấy, không xa đời sống. Nó bước ra từ chính những bản làng.

Cách Nghĩa Lộ một quãng đường xa, Lâm Thượng có cuộc hẹn riêng từ ngày 28–30/8. Ngày hội Văn hóa các dân tộc xã Lâm Thượng năm 2026 mang chủ đề “Pái tòong nên duyên – Pay tái nghĩa tình”.

Điều đáng để tìm đến Lâm Thượng không chỉ nằm ở một chương trình biểu diễn. Ở đó có người dân chuẩn bị gian hàng, nghệ nhân tập lại câu hát, những đội bóng ra sân, các điểm check-in được chỉnh trang và sản vật của địa phương được mang đến ngày hội.

Ngày hội Văn hoá các dân tộc xã Lâm Thượng trong không khí sôi nổi, rộn ràng sắc màu văn hoá (Ảnh Lễ hội đầu tiên xã Lam Thượng sau sát nhập năm 2025)

Tối 29/8, sân vận động xã sẽ rộn ràng với chương trình nghệ thuật do các nghệ nhân, diễn viên quần chúng biểu diễn. Dân ca Tày cất lên giữa chính vùng đất đã nuôi dưỡng những câu hát ấy. Người Dao mang tới trích đoạn đám cưới truyền thống cùng nghi lễ nhảy lửa.

Đó là lúc người đi hội có thể cảm nhận văn hóa bằng nhiều cách. Nghe một câu hát. Nhìn một bộ trang phục. Đứng gần vòng lửa. Thử một món ăn của bản. Đến 21 giờ 30 phút, pháo bông sẽ thắp sáng đêm hội.

Sáng 30/8, tiếng trống khai hội lại gọi mọi người trở về sân hội. “Câu chuyện Pay tái”, màn múa tái hiện câu chuyện chọc sàn, chung kết bóng đá nữ, thi chọi dê, các gian hàng và ẩm thực địa phương nối tiếp nhau.

Buổi chiều, người đi xem có thể thành người nhập cuộc. Bắt vịt, vấn khăn Tày, bóc măng mai, kéo co, đi cà kheo, chơi quay, hái lộc… đều là những cuộc vui rất gần với đời sống của người dân.

Đi hội vùng cao mà chỉ đứng chụp vài tấm ảnh rồi về thì có phần đáng tiếc. Cái thú là được ngồi xuống, ăn cùng người bản địa, hỏi chuyện một người làm ra sản phẩm, thử một trò chơi và nghe họ kể về quê mình.

Một ngày hội đông khách trước hết là niềm vui. Nhưng nhìn từ câu chuyện du lịch, điều đáng quan tâm hơn là sau cuộc vui ấy, người dân giữ lại được gì.

Những gian hàng tại Lâm Thượng chính là nơi câu chuyện ấy bắt đầu. Măng, nông sản, món ăn hay những sản phẩm gắn với đời sống bản địa khi được du khách biết tới sẽ có thêm cơ hội tìm người mua. Người sản xuất gặp được khách hàng. Hộ kinh doanh có thêm doanh thu. Và doanh nghiệp cũng có dịp nhìn thấy những sản phẩm có thể đưa vào tour, nhà hàng, điểm bán hay làm quà cho khách.

Không phải sản vật nào cũng lập tức thành hàng hóa du lịch. Cũng không nên biến mọi sinh hoạt văn hóa thành tiết mục phục vụ khách.

Nhưng thứ gì người dân làm tốt, có câu chuyện và giữ được bản sắc thì đáng được giúp đi xa hơn.

Đó cũng là phần doanh nghiệp có thể tham gia: kết nối tour, đưa khách đến đúng mùa, xây dựng điểm dừng chân, hỗ trợ bao bì, tiêu thụ sản vật, kết nối nơi ăn nghỉ và cùng người dân làm những sản phẩm đủ hấp dẫn để khách muốn quay trở lại.

Du lịch vùng cao sẽ khó bền nếu người dân chỉ đứng bên đường nhìn từng đoàn khách đi qua. Khách phải ăn ở địa phương. Mua sản phẩm của địa phương. Sử dụng dịch vụ của người địa phương. Khi một phần chi tiêu của du khách ở lại trong bản, người dân mới thực sự được hưởng lợi từ du lịch.

Lào Cai gọi mùa hội: Rộn ràng sân cỏ, đắm say sắc màu bản làng (Ảnh minh họa do AI tạo nội dung)

Nghĩa Lộ có bóng đá nữ. Lâm Thượng có ngày hội văn hóa.

Hai nơi không cần ghép thành một tour mới tạo nên sức hút. Điều Lào Cai cần chính là ngày càng có nhiều vùng đất tự tìm được lý do để du khách muốn đến.

Một giải bóng đá cũng có thể kéo khách đến một địa phương. Một ngày hội bản làng có thể giúp bán thêm sản vật. Một món ăn ngon có thể khiến khách nhớ tên một vùng đất. Một câu dân ca nghe giữa đúng nơi nó sinh ra có thể trở thành ký ức đẹp hơn nhiều tấm ảnh check-in.

Và phía sau tất cả vẫn là con người. Là những cô gái vùng cao chiều nay còn miệt mài trên sân tập. Là nghệ nhân giữ câu hát cũ. Là người phụ nữ chuẩn bị món ăn cho gian hàng. Là những hộ dân mong ngày hội đông khách để sản phẩm mình làm ra được nhiều người biết tới.