Năm 2024 ghi nhận sự phát triển vượt bậc của ngành xuất khẩu nông, lâm, thủy sản Việt Nam, với kim ngạch đạt trên 62 tỷ USD, tăng trưởng ấn tượng hơn 18% so với năm 2023. Thông tin này được Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn chia sẻ tại Hội nghị thúc đẩy xuất khẩu nông, lâm, thủy sản tổ chức tại TP Hồ Chí Minh vào ngày 16/12.
Theo ông Lê Thanh Hòa, Phó Cục trưởng Cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, năm 2024 là một năm đánh dấu bước phát triển mạnh mẽ của ngành nông nghiệp Việt Nam, không chỉ ở sản xuất mà còn trong xuất khẩu. Giá trị sản xuất tăng trưởng trên 3,2%, trong khi kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản ước đạt hơn 62 tỷ USD, vượt xa mục tiêu đề ra là 55 tỷ USD, và có thặng dư thương mại trên 6 tỷ USD. Đây là kết quả tích cực, không chỉ nhờ vào việc duy trì ổn định các thị trường truyền thống mà còn nhờ vào sự đóng góp của các hiệp định thương mại tự do (FTA), mở cửa thị trường, giảm thuế quan cho nhiều mặt hàng, đặc biệt là trái cây, từ đó giúp nông sản Việt Nam ngày càng chiếm lĩnh được nhiều thị trường quốc tế.
 |
| Kim ngạch xuất khẩu nông sản năm 2024 ước đạt trên 62 tỷ USD |
Các mặt hàng chủ lực, bao gồm gỗ và sản phẩm gỗ, rau quả, gạo, cà phê, hạt điều, tôm, và cao su, tiếp tục duy trì kim ngạch xuất khẩu trên 1 tỷ USD. Trong đó, gỗ và sản phẩm gỗ đạt 16,1 tỷ USD, rau quả đạt 7,1 tỷ USD, gạo đạt 5,8 tỷ USD, cà phê đạt 5,4 tỷ USD, hạt điều đạt 4,3 tỷ USD, tôm đạt 3,8 tỷ USD, và cao su đạt 3,2 tỷ USD. Những mặt hàng như cà phê, hồ tiêu, cao su, gạo đều ghi nhận mức tăng trưởng đáng kể, với cà phê tăng 56,9%, hồ tiêu tăng 53,3%, cao su tăng 24,6%, và gạo tăng 10,6%.
Trong khi đó, Hoa Kỳ đã vượt Trung Quốc trở thành thị trường xuất khẩu lớn nhất của nông, lâm, thủy sản Việt Nam, với kim ngạch đạt 12,3 tỷ USD trong 11 tháng của năm 2024, trong khi Trung Quốc đứng ở vị trí thứ hai với 12,2 tỷ USD. Các thị trường tiếp theo là EU, Nhật Bản và Hàn Quốc. Mặc dù kim ngạch xuất khẩu đã vượt mục tiêu đề ra cho năm 2025, lên hơn 62 tỷ USD, nhưng theo ông Lê Thanh Hòa, mục tiêu này vẫn có thể tiếp tục đạt được trong những năm tiếp theo nhờ vào sự hỗ trợ mạnh mẽ từ các FTA và các chương trình xúc tiến thương mại được triển khai tích cực.
Ông Nguyễn Anh Phong, Phó Viện trưởng Viện Chính sách và Chiến lược phát triển nông nghiệp nông thôn, nhận định rằng nhu cầu nhập khẩu lương thực, thực phẩm toàn cầu có thể tăng mạnh trong quý I/2025 do sự đứt gãy nguồn cung ở nhiều quốc gia bị ảnh hưởng bởi xung đột vũ trang và cạnh tranh thương mại giữa các quốc gia lớn. Ông Phong cũng cho rằng các mặt hàng nông sản Việt Nam như thủy sản, cà phê, tiêu và trái cây nhiệt đới có nhiều dư địa tăng trưởng tại các thị trường lớn như Hoa Kỳ, nơi có nhu cầu tiêu thụ cao, và Trung Quốc, với nhu cầu về rau quả và thủy sản dự báo sẽ tăng mạnh trong giai đoạn 2024-2029, lần lượt tăng 6,64% và 7,56% mỗi năm. Thêm vào đó, các nông sản Việt Nam như rau, trái cây và thủy sản luôn giữ được chất lượng tươi ngon khi vận chuyển sang Trung Quốc nhờ vào vị trí địa lý thuận lợi của Việt Nam, giúp giá cả trở nên hợp lý. Trung Quốc cũng đang tăng cường nhập khẩu các sản phẩm như cao su và sắn do nguồn cung trong nước hạn chế.
Bên cạnh việc duy trì các thị trường xuất khẩu truyền thống, nông sản Việt Nam cũng có thêm cơ hội mở rộng ra các khu vực tiềm năng như Trung Đông và một số quốc gia châu Phi. Tuy nhiên, dù có nhiều cơ hội, ngành xuất khẩu nông, lâm, thủy sản vẫn phải đối mặt với không ít thách thức trong tương lai.
Ông Ngô Hồng Phong, Cục trưởng Cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, nhấn mạnh rằng sản xuất nông sản có thể gặp khó khăn khi đối mặt với thiên tai, biến đổi khí hậu, cùng với sự biến động không ngừng của thị trường và yêu cầu ngày càng cao về chất lượng kỹ thuật và phát triển bền vững. Những yếu tố này đòi hỏi sự nỗ lực không ngừng của các doanh nghiệp và nông dân để duy trì và mở rộng xuất khẩu nông sản trong bối cảnh đầy thử thách của thị trường quốc tế.
