Đa dạng hóa thị trường – chìa khóa để nông sản Việt đạt mục tiêu 65 tỷ USD

Trong bối cảnh thương mại quốc tế biến động nhanh chóng, từ nhu cầu tiêu dùng đến yếu tố địa chính trị, việc đa dạng hóa thị trường được xem là giải pháp chiến lược giúp ngành nông nghiệp Việt Nam hướng tới mục tiêu xuất khẩu 65 tỷ USD trong năm 2025.

Mở rộng thị trường – khai thác tiềm năng mới

Ông Ngô Hồng Phong, Cục trưởng Cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), nhận định những tháng cuối năm, các ngành hàng cần đồng thời giữ ổn định thị trường truyền thống và mở rộng sang thị trường mới, trong đó có thị trường ngách và thị trường các quốc gia Hồi giáo – khu vực với khoảng 2 tỷ người tiêu dùng. Đây được coi là hướng đi để cân bằng cán cân thương mại và giảm phụ thuộc vào một số thị trường lớn như Mỹ.

Song song với mở rộng thị trường, các chuyên gia khuyến nghị nâng tỷ trọng sản phẩm chế biến, đặc biệt là sản phẩm giá trị gia tăng, nhằm đáp ứng tốt hơn yêu cầu chất lượng, kéo dài thời gian bảo quản, giảm chi phí vận chuyển và gia tăng giá trị xuất khẩu. Đối với thị trường Mỹ – nơi áp thuế đối ứng 20% với một số sản phẩm nông nghiệp Việt – các sản phẩm trái cây chế biến vẫn được ưa chuộng, mở ra cơ hội cho doanh nghiệp nếu biết tận dụng.

Ông Nguyễn Thanh Bình, Chủ tịch Hiệp hội Rau quả Việt Nam, cho biết hiện tỷ lệ rau quả chế biến mới đạt 27-30% tổng sản lượng xuất khẩu, trong khi nhu cầu quốc tế rất lớn. Việc tăng tỷ lệ này sẽ giúp nâng sức cạnh tranh, nhất là khi đối mặt với các rào cản thuế quan mới.

Đa dạng hóa thị trường – chìa khóa để nông sản Việt đạt mục tiêu 65 tỷ USD

Thủy sản, cà phê và hồ tiêu

Trong 7 tháng đầu năm 2025, xuất khẩu thủy sản đạt 6,22 tỷ USD, tăng 17,2% so với cùng kỳ 2024. Tuy nhiên, ngành vẫn đối diện áp lực lớn từ các tiêu chuẩn nghiêm ngặt như IUU, chống bán phá giá, chống phá rừng trong nuôi trồng. Riêng cá ngừ giảm 2,8% còn 542 triệu USD do vướng quy định tại Nghị định 37 về kích thước tối thiểu đối với cá ngừ vằn.

Với cà phê, châu Âu vẫn là thị trường lớn nhất, đạt 670.000 tấn, kim ngạch 3,6 tỷ USD. Song để giảm rủi ro, doanh nghiệp đang hướng sang thị trường Trung Quốc – nơi vừa mở cửa cho 183 doanh nghiệp cà phê Brazil, cho thấy sự cạnh tranh gia tăng và yêu cầu Việt Nam phải chủ động tiếp cận.

Ngành hồ tiêu và gia vị cũng đang tìm kiếm thị trường mới bên cạnh các thị trường truyền thống như Brazil, Mexico. Đáng chú ý, UAE áp thuế nhập khẩu chỉ từ 0-5% cho hầu hết sản phẩm, mở ra cơ hội lớn cho nông sản Việt thâm nhập sâu hơn vào thị trường Trung Đông.

Tận dụng linh hoạt các cơ chế thương mại

Ngoài việc mở rộng thị trường trực tiếp, các doanh nghiệp còn tận dụng cơ chế tạm nhập tái xuất để linh hoạt điều tiết sản lượng và phân phối sản phẩm. Theo bà Hoàng Thị Liên, Chủ tịch Hiệp hội Hồ tiêu và Gia vị Việt Nam, trong cạnh tranh toàn cầu, giữ được thị phần là ưu tiên hàng đầu trước khi tính tới mở rộng, bởi áp lực cạnh tranh từ các quốc gia sản xuất lớn là rất cao.

Các chuyên gia đồng thuận rằng, chiến lược đa dạng hóa thị trường và sản phẩm, kết hợp nâng cao tỷ lệ chế biến sâu, sẽ là chìa khóa để ngành nông nghiệp Việt Nam duy trì tăng trưởng xuất khẩu, giảm thiểu rủi ro từ biến động chính sách thương mại và đạt mục tiêu kim ngạch 65 tỷ USD vào cuối năm nay.