Hàng Việt vào thị trường Halal cần sự chuẩn bị và hỗ trợ nào?

Hội thảo về Hiệp định CEPA Việt Nam – UAE do Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư Thành phố Hồ Chí Minh (ITPC) phối hợp với Cục Xuất nhập khẩu, Bộ Công Thương tổ chức. Ảnh- Bích Liên

Tại hội thảo về Hiệp định CEPA Việt Nam – UAE do Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư Thành phố Hồ Chí Minh (ITPC) phối hợp với Cục Xuất nhập khẩu, Bộ Công Thương tổ chức ngày 23/10/2026, nhiều vấn đề được đặt ra quanh khả năng đưa sản phẩm Việt vào thị trường Trung Đông và châu Phi.

Theo số liệu Cục Hải quan được Bộ Công Thương công bố, sáu tháng đầu năm 2026, tổng thương mại Việt Nam – UAE đạt khoảng 3,16 tỷ USD, tăng 0,2% so với cùng kỳ. Riêng xuất khẩu của Việt Nam đạt khoảng 2,4 tỷ USD, giảm 16,4%. Diễn biến này cho thấy việc giữ và mở rộng thị phần vẫn gặp thách thức.

Ông Phạm Bình An, nguyên Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển Thành phố Hồ Chí Minh, lưu ý ưu đãi thuế quan đi cùng yêu cầu đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật, kiểm dịch và an toàn thực phẩm. Doanh nghiệp cần xác định quy định áp dụng cho đúng nhóm hàng, chuẩn bị kiểm nghiệm, hồ sơ kỹ thuật và khả năng truy xuất nguồn gốc.

Với Halal, việc kiểm soát phải bao quát nguyên liệu, quy trình sản xuất, lưu kho và vận chuyển. Các thành phần như gelatin, collagen, enzyme, phụ gia hoặc hương liệu cần được xem xét về nguồn gốc. Thiết bị, vệ sinh nhà xưởng, phân khu bảo quản và phòng ngừa nhiễm chéo cũng ảnh hưởng đến tính phù hợp của sản phẩm.

Doanh nghiệp đồng thời phải phân biệt sản phẩm đáp ứng yêu cầu Halal, việc được cấp chứng nhận và việc chứng nhận được thị trường nhập khẩu chấp nhận. Không thể mặc nhiên sử dụng một chứng nhận cho mọi quốc gia. Khi mở rộng từ UAE sang thị trường khác, cần kiểm tra lại tiêu chuẩn và cơ chế công nhận liên quan.

Chia sẻ với Phóng viên Báo chí tại buổi Hội thảo, ông Nguyễn Quang Huy, Phó Chủ tịch Hiệp hội khởi nghiệp Quốc gia( ViNen) , cho biết Hiệp định CEPA có hiệu lực từ tháng 2/2026 mở ra cơ hội thúc đẩy thương mại Việt Nam – UAE. Tuy nhiên, kim ngạch hai chiều vẫn chưa tương xứng tiềm năng, trong khi doanh nghiệp Việt Nam gặp khó khăn do biến động khu vực, chi phí logistics tăng cao và thiếu thông tin thị trường.

Ông Nguyễn Quang Huy, Phó Chủ tịch Hiệp hội khởi nghiệp Quốc gia( ViNen) cho rằng: Doanh nghiệp Việt cần nỗ lực hơn nữa để hoàn thiện sản phẩm, hồ sơ, vùng nguyên liệu và đáp ứng các tiêu chuẩn đầu vào, đặc biệt là tiêu chuẩn Halal và xem giai đoạn hiện tại là "thời gian vàng" để chuẩn bị nội lực.

Theo ông Huy, tiêu chuẩn Halal là một trong những rào cản quan trọng, đòi hỏi doanh nghiệp nâng cao chất lượng, hoàn thiện sản phẩm và đáp ứng các yêu cầu chứng nhận để tiếp cận thị trường Hồi giáo. Trong khi đó, thị trường Halal có quy mô lớn, mở ra dư địa đáng kể cho hàng hóa Việt Nam.

Để khai thác hiệu quả cơ hội, doanh nghiệp cần tăng cường nghiên cứu thị trường, chủ động tìm kiếm đối tác và xây dựng chiến lược xuất khẩu phù hợp. Hiệp hội Doanh nghiệp Quốc gia cùng mạng lưới Viet Quế tại UAE đang tích cực kết nối với các cơ quan, tổ chức và đơn vị xuất nhập khẩu, đặc biệt tại Dubai, nhằm quảng bá sản phẩm, dịch vụ thế mạnh của Việt Nam và hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng thị trường Trung Đông.

Ông Trần Ngọc Bình, Trưởng phòng Quản lý Xuất nhập khẩu khu vực III, Cục Xuất nhập khẩu, cũng lưu ý khó khăn vận chuyển và rủi ro địa chính trị trong khu vực. Thời gian giao hàng, chi phí logistics và khả năng bảo quản cần được tính ngay khi đàm phán, đặc biệt với nông sản tươi, thủy sản và thực phẩm.

Ông Trần Ngọc Bình, Trưởng phòng Quản lý Xuất nhập khẩu khu vực III, Cục Xuất nhập khẩu Bộ Công thương cũng lưu ý khó khăn vận chuyển và rủi ro địa chính trị trong khu vực. Ảnh- Bích Liên

Cùng với cập nhật lịch vận chuyển, doanh nghiệp cần thẩm định tư cách pháp lý, năng lực đối tác và quy định rõ điều kiện thanh toán, chất lượng, giao nhận, bảo hiểm. Hợp đồng cần xác định trách nhiệm xử lý phát sinh, tránh để lợi ích từ giảm thuế bị thu hẹp bởi chi phí và tranh chấp.

Các nội dung trao đổi cũng đặt ra hướng liên kết doanh nghiệp theo ngành hàng, cùng chuẩn hóa sản phẩm, hồ sơ và vùng nguyên liệu. Mạng lưới kiều bào, hội đoàn và đầu mối kinh doanh tại địa bàn có thể hỗ trợ cung cấp thông tin, giới thiệu khách hàng, kết nối đối tác và phản hồi về nhu cầu thị trường. Hoạt động xúc tiến trực tuyến, trực tiếp của Bộ Công Thương và Thương vụ Việt Nam tại UAE góp phần tạo thêm các đầu mối giao thương.

Bà Trần Xuân Trang, Trưởng phòng Xúc tiến phát triển ngoại thương và Thị trường trong nước, ITPC, cho biết định hướng hỗ trợ tập trung vào bốn nhóm: nông sản và thực phẩm chế biến; dệt may; giày dép; hàng tiêu dùng và đồ gỗ nội thất. Hoạt động dự kiến gồm tập huấn Halal, chuỗi cung ứng, hiệp định thương mại và cung cấp nghiên cứu thị trường.

ITPC đồng thời định hướng kết nối giao thương, hỗ trợ doanh nghiệp tham gia hội chợ chuyên ngành tại Dubai, UAE và Cairo, Ai Cập. Việc gặp trực tiếp nhà nhập khẩu cần được chuẩn bị bằng hồ sơ sản phẩm, mẫu hàng và phương án cung ứng để doanh nghiệp có cơ sở tiếp tục đàm phán sau sự kiện.

Những kiến nghị hỗ trợ kinh phí xúc tiến, đào tạo và kết nối đối tác cần được nghiên cứu, cụ thể hóa trong quá trình triển khai Nghị quyết số 59-NQ/TW ngày 24/1/2025 của Bộ Chính trị về hội nhập quốc tế trong tình hình mới. Trọng tâm là chương trình có đối tượng, điều kiện tham gia và nội dung hỗ trợ rõ ràng.

Về phía doanh nghiệp, thời gian chuẩn bị cần được dành cho hoàn thiện sản phẩm, đáp ứng Halal và quản lý chất lượng. Nguồn hàng ổn định cùng đối tác phù hợp là cơ sở phát triển đơn hàng lâu dài.