Ngày 4/10, Chính phủ Anh được cho là đang chuẩn bị áp thuế nhập khẩu đối với ô tô điện Trung Quốc theo hướng tiếp cận của Liên minh châu Âu (EU). Biện pháp này có thể làm tăng giá bán lẻ, song được kỳ vọng sẽ tạo thêm dư địa bảo vệ các nhà sản xuất trong nước.
![]() |
| Chính phủ Anh dự kiến áp thuế với ô tô điện Trung Quốc |
Bộ trưởng Thương mại Anh Jonathan Reynolds đang xây dựng một gói thuế tiềm năng đối với ô tô nhập khẩu từ Trung Quốc, trong bối cảnh xuất hiện lo ngại Bắc Kinh đưa các dòng xe được trợ cấp nhà nước vào thị trường Anh với mức giá thấp.
Theo các nguồn tin, việc áp thuế nhập khẩu mới cũng là một yêu cầu quan trọng từ Brussels. EU lo ngại Anh có thể trở thành cửa ngõ để hàng hóa Trung Quốc thâm nhập sâu hơn vào thị trường châu Âu.
EU đã lưu ý các bộ trưởng Anh rằng nếu London không áp thuế đối với ô tô Trung Quốc, nước này có nguy cơ bị loại khỏi chương trình “Sản xuất tại châu Âu”. Khi đó, hàng xuất khẩu của các hãng ô tô Anh sang những thị trường chủ lực có thể suy giảm năng lực cạnh tranh.
Khả năng Anh tham gia chương trình “Sản xuất tại châu Âu” dự kiến là một trong những vấn đề gây tranh luận trước thềm hội nghị thượng đỉnh Anh - EU giữa Thủ tướng Andy Burnham và lãnh đạo khối vào tháng tới.
Anh đã đề nghị được miễn trừ khỏi bộ quy định EU đang được các quốc gia thành viên đàm phán, bởi các quy định này có thể làm tăng chi phí bán hàng của doanh nghiệp ô tô Anh tại thị trường EU.
Tuy nhiên, phía EU cho rằng đề nghị này khó được chấp thuận nếu Anh không có động thái về thuế quan đối với hàng hóa Trung Quốc. Brussels tiếp tục quan ngại Trung Quốc có thể sử dụng thị trường Anh để né các biện pháp hạn chế thương mại của EU.
Do đó, việc Chính phủ Anh áp thuế đối với ô tô Trung Quốc có thể tạo thuận lợi hơn cho quá trình đàm phán tại hội nghị thượng đỉnh sắp tới.
Dù vậy, các nguồn tin cấp cao trong chính phủ nhấn mạnh mọi quyết định phải dựa trên lợi ích tốt nhất của Anh, thay vì mặc nhiên làm theo yêu cầu từ EU.
Sức ép lên Chính phủ Anh gia tăng khi ô tô Trung Quốc chiếm gần 1/4 lượng xe bán ra tại nước này trong tháng 9. Năm trong số 25 thương hiệu dẫn đầu thị trường hiện đến từ Trung Quốc. Riêng Jaecoo 7 ghi nhận doanh số gần 11.000 xe, trở thành mẫu xe Trung Quốc bán chạy nhất trong tháng.
![]() |
| Jaecoo là thương hiệu ô tô điện Trung Quốc bán chạy nhất ở Anh trong thời gian qua |
Anh hiện là trường hợp ngoại lệ trong các nền kinh tế lớn khi chưa áp thuế nhập khẩu đối với ô tô Trung Quốc. Mỹ gần như đã loại các dòng xe này khỏi thị trường, trong khi EU áp mức thuế lên tới 45% từ năm 2024.
Khả năng các bộ trưởng Anh lựa chọn phương án áp thuế đang tăng lên. Trước đây, mối quan ngại lớn tập trung vào Jaguar Land Rover (JLR), hãng có thị trường đáng kể tại Trung Quốc và có thể đối mặt với thuế trả đũa. Tuy nhiên, chính phủ đánh giá cán cân lợi ích đã thay đổi trước tác động kinh tế tiềm tàng của chương trình “Sản xuất tại châu Âu”.
Doanh số của JLR tại Trung Quốc đã giảm từ mức đỉnh 146.000 xe năm 2017 xuống còn 62.400 xe trong năm tài chính vừa qua, do cạnh tranh nội địa ngày càng gay gắt. Trong khi đó, các nhà sản xuất ô tô đặt cơ sở tại Anh và chủ yếu xuất khẩu sang EU, như Nissan, đã tích cực vận động chính phủ áp thuế.
Tháng trước, Chủ tịch Nissan khu vực châu Âu Massimiliano Messina cảnh báo Anh có nguy cơ trở thành “hành lang” đưa xe điện Trung Quốc vào EU. Theo ông, Vương quốc Anh cần điều chỉnh một số chính sách thuế quan để hạn chế rủi ro này.
Một nguồn tin cấp cao trong chính phủ nhận định cán cân rủi ro liên quan đến việc áp thuế đối với hàng nhập khẩu từ Trung Quốc đã thay đổi, do quy mô ảnh hưởng ngày càng lớn của các sản phẩm này đối với thị trường Anh.
Hiệp hội Các nhà sản xuất và kinh doanh ô tô Anh (SMMT) tuần trước cảnh báo các quy định “Sản xuất tại châu Âu” của Ủy ban châu Âu có thể tạo ra mối đe dọa mang tính sống còn đối với ngành ô tô Anh. Các quy định này giới hạn trợ cấp, ưu đãi thuế và hợp đồng mua sắm công đối với xe không được sản xuất trong EU.
Trong nửa đầu năm, EU chiếm 58% kim ngạch xuất khẩu ô tô của Anh, trong khi tỷ trọng của Trung Quốc chỉ khoảng 4%.
Giám đốc điều hành SMMT Mike Hawes cho rằng ngành ô tô Anh và EU có mức độ liên kết chặt chẽ. Vì vậy, việc loại xe sản xuất tại Anh khỏi thị trường xuất khẩu lớn nhất sẽ gây thiệt hại cho cả hai phía.
Người phát ngôn Chính phủ Anh khẳng định nước này hiện chưa áp thuế đối với xe điện Trung Quốc. Chính phủ sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với ngành công nghiệp để bảo đảm chính sách phản ánh lợi ích của ngành cũng như lợi ích quốc gia.