EU hạ ngưỡng dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, nông sản Việt đứng trước yêu cầu khắt khe hơn

EU hạ ngưỡng dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, nông sản Việt đứng trước yêu cầu khắt khe hơn

Theo Thông báo số 518/TB-SPS-BNNMT ngày 16/7/2026 của Văn phòng SPS Việt Nam (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), trong nửa đầu tháng 7/2026, các thành viên Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) đã ban hành 51 thông báo liên quan đến các biện pháp an toàn thực phẩm và kiểm dịch động, thực vật (SPS). Trong đó có 24 dự thảo đang lấy ý kiến và 27 quy định đã có hiệu lực.

Đáng chú ý, Liên minh châu Âu (EU) gửi 8 thông báo, nổi bật là dự thảo sửa đổi Quy định (EC) số 396/2005 về mức dư lượng tối đa (MRL) của hoạt chất diazinon, có thể tác động trực tiếp đến nhiều mặt hàng nông sản Việt Nam xuất khẩu.

EU đề xuất hạ mạnh dư lượng diazinon

Theo dự thảo, EU sẽ giảm mức dư lượng tối đa của diazinon trên phần lớn nông sản xuống gần ngưỡng giới hạn định lượng, tương đương mức rất thấp hoặc gần như không thể phát hiện.

Cụ thể, mức dư lượng đối với dứa dự kiến giảm từ 0,3 mg/kg xuống 0,01 mg/kg; ớt chuông từ 0,05 xuống 0,01 mg/kg; củ cải đường từ 0,1 xuống 0,01 mg/kg; nghệ và nhiều loại gia vị từ rễ, thân rễ giảm từ 0,5 xuống 0,05 mg/kg.

Ngoài ra, hàng loạt sản phẩm khác như hạnh nhân, nam việt quất, hành tây, cải thảo, su hào, ngô ngọt và nhiều sản phẩm có nguồn gốc động vật cũng được đề xuất điều chỉnh theo hướng siết chặt giới hạn dư lượng.

Theo Văn phòng SPS Việt Nam, diazinon hiện không còn được EU cho phép sử dụng trong thuốc bảo vệ thực vật. Việc hạ ngưỡng dư lượng xuất phát từ đánh giá của Cơ quan An toàn thực phẩm châu Âu (EFSA), trong bối cảnh chưa có đủ cơ sở khoa học để xác lập các giá trị tham chiếu độc tính mới.

Dự thảo dự kiến được thông qua vào tháng 2/2027, công bố trong tháng 3/2027, có hiệu lực sau 20 ngày và chính thức áp dụng sau 6 tháng. Thời hạn góp ý kéo dài đến ngày 8/9/2026.

Theo đánh giá của Văn phòng SPS Việt Nam, việc giảm mạnh ngưỡng dư lượng sẽ buộc doanh nghiệp xuất khẩu phải kiểm soát chặt chẽ hoạt chất ngay từ vùng nguyên liệu, thay vì chỉ kiểm nghiệm sản phẩm trước khi xuất khẩu.

EU nới điều kiện với một số thực phẩm chế biến

Bên cạnh việc siết tiêu chuẩn đối với dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, EU cũng ban hành Quy định (EU) 2026/908, bổ sung nhiều thực phẩm hỗn hợp có rủi ro thấp vào danh mục được miễn kiểm tra chính thức tại cửa khẩu.

Danh mục này gồm một số sản phẩm phù hợp với năng lực chế biến của Việt Nam như bỏng ngô, snack ngô, khoai tây chiên, rau quả chế biến, nước xốt có thành phần từ thủy sản, gia vị chứa mật ong, bánh kẹo và một số thực phẩm sử dụng chất tạo ngọt.

Ngoài ra, EU cũng đã thông qua Quy định (EU) 2026/1388 về thực vật được tạo ra bằng một số kỹ thuật gen mới. Quy định sẽ được áp dụng đầy đủ từ ngày 17/7/2028, trong khi các nội dung liên quan đến xuất nhập khẩu và giám sát thị trường đã có hiệu lực từ 16/7/2026.

Nhiều thị trường đồng loạt cập nhật quy định

Không chỉ EU, nhiều thị trường xuất khẩu lớn khác cũng đang điều chỉnh các yêu cầu kỹ thuật đối với hàng hóa nhập khẩu.

Tại Hoa Kỳ, Cơ quan Bảo vệ môi trường (EPA) đang xem xét hủy đăng ký nhiều hoạt chất thuốc bảo vệ thực vật như glyphosate, paraquat dichloride, malathion, dicamba, bifenthrin và một số hoạt chất khác, đồng thời cập nhật mức dư lượng tối đa đối với nhiều nhóm nông sản.

Trong khi đó, Cơ quan Quản lý thực phẩm và dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) đang lấy ý kiến về việc cho phép áp dụng công nghệ chiếu xạ đối với bột mì tăng cường vi chất nhằm giảm tác nhân gây bệnh.

Tại Trung Quốc, cơ quan chức năng công bố dự thảo hợp nhất các quy định về kiểm dịch động vật và vật liệu di truyền động vật xuất, nhập khẩu, trong đó quy định rõ thời gian cách ly đối với từng nhóm vật nuôi.

Nhật Bản sửa đổi Luật Phòng chống bệnh truyền nhiễm gia súc, bổ sung bệnh viêm da nổi cục vào danh mục quản lý, đồng thời điều chỉnh quy định nhập khẩu đối với thức ăn dành cho vật nuôi cảnh.

Hàn Quốc ban hành ba thông báo liên quan đến tiêu chuẩn thực phẩm, cập nhật giới hạn đối với hơn 100 hoạt chất thuốc bảo vệ thực vật, quy định về thực phẩm nuôi cấy tế bào và kiểm dịch thực vật đối với vi khuẩn Xylella fastidiosa.

Bên cạnh đó, Singapore dự kiến chuẩn hóa quy định nhập khẩu thức ăn chăn nuôi có chứa thịt, còn Canada công bố các dự thảo điều chỉnh liên quan đến thức ăn chăn nuôi và lưu thông sản phẩm thịt, đồng thời ban hành nhiều mức dư lượng tối đa mới đối với thuốc bảo vệ thực vật.

Doanh nghiệp cần chủ động cập nhật quy định

Theo Văn phòng SPS Việt Nam, phần lớn thời hạn góp ý đối với các dự thảo mới tập trung vào cuối tháng 8 và đầu tháng 9/2026. Đây là khoảng thời gian để doanh nghiệp, hiệp hội ngành hàng rà soát quy trình sản xuất, đánh giá tác động và gửi ý kiến nếu cần thiết.

Việc các thị trường liên tục điều chỉnh quy định về dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, kiểm dịch và an toàn thực phẩm sẽ làm gia tăng yêu cầu kiểm soát chất lượng trong toàn bộ chuỗi sản xuất. Doanh nghiệp xuất khẩu cần chủ động cập nhật quy định, tăng cường quản lý vùng nguyên liệu, truy xuất nguồn gốc và kiểm nghiệm sản phẩm nhằm đáp ứng yêu cầu của các thị trường nhập khẩu, hạn chế nguy cơ phát sinh chi phí hoặc bị gián đoạn hoạt động xuất khẩu.