Giá vé máy bay tăng mạnh do áp lực nhiên liệu và tỷ giá toàn cầu

Thị trường hàng không toàn cầu đang trải qua một giai đoạn biến động mạnh khi giá vé máy bay liên tục tăng cao dưới tác động của nhiều yếu tố đầu vào. Trong đó, giá nhiên liệu bay và biến động tỷ giá được xem là hai nguyên nhân chính, tạo ra áp lực chưa từng có đối với các hãng hàng không, bao gồm cả Việt Nam.

Trong bối cảnh xung đột địa chính trị tại Trung Đông chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, thị trường năng lượng thế giới bị ảnh hưởng trực tiếp. Giá nhiên liệu bay Jet A-1 – thành phần chi phí quan trọng nhất của ngành hàng không – đã tăng vọt trong thời gian ngắn, thậm chí có thời điểm đạt mức kỷ lục. Điều này khiến chi phí khai thác của các hãng bay đội lên nhanh chóng, vượt xa dự báo trước đó.

Giá vé máy bay tăng mạnh do áp lực nhiên liệu và tỷ giá toàn cầu.

Theo các chuyên gia, nhiên liệu hiện chiếm khoảng 35-40% tổng chi phí vận hành của một hãng hàng không. Khi giá nhiên liệu tăng mạnh, tổng chi phí có thể tăng thêm từ 40% đến 70%, tùy theo mức độ biến động. Đây là con số rất lớn, buộc các hãng phải nhanh chóng điều chỉnh chiến lược kinh doanh để đảm bảo cân đối tài chính.

Không chỉ dừng lại ở việc giá tăng, thị trường nhiên liệu còn đối mặt với tình trạng khan hiếm nguồn cung. Chuỗi cung ứng toàn cầu bị gián đoạn, trong khi nhiều quốc gia hạn chế xuất khẩu để đảm bảo an ninh năng lượng nội địa. Điều này khiến các hãng hàng không phải mua nhiên liệu với giá cao hơn, thậm chí theo giá giao ngay, làm gia tăng rủi ro tài chính.

Bên cạnh đó, biến động tỷ giá cũng là một yếu tố gây áp lực lớn. Đồng USD tăng giá mạnh so với nhiều đồng tiền khác, trong khi phần lớn chi phí của ngành hàng không như thuê máy bay, bảo dưỡng, nhiên liệu đều được thanh toán bằng USD. Trong khi đó, doanh thu chủ yếu lại đến từ thị trường nội địa bằng đồng nội tệ. Sự chênh lệch này khiến các hãng phải gánh thêm chi phí đáng kể.

Sự kết hợp của hai yếu tố trên khiến khả năng kiểm soát chi phí của các hãng hàng không ngày càng thu hẹp. Trên thực tế, nhiều hãng quốc tế đã bắt đầu áp dụng phụ thu nhiên liệu hoặc điều chỉnh giá vé từ giữa tháng 3/2026. Xu hướng này diễn ra trên phạm vi toàn cầu, từ châu Á, châu Âu đến Bắc Mỹ, với mức tăng phổ biến từ 5% đến 20%, thậm chí cao hơn ở một số đường bay dài.

Tại Việt Nam, thị trường vé máy bay cũng không nằm ngoài xu hướng chung. Trước khi xảy ra biến động, giá vé nội địa tương đối ổn định, thậm chí có thời điểm giảm nhẹ nhằm kích cầu du lịch. Tuy nhiên, bước sang tháng 3, giá vé đã bắt đầu tăng trở lại và dự báo sẽ tiếp tục chịu áp lực trong thời gian tới.

Các hãng hàng không trong nước cho biết tác động thực tế của việc tăng giá nhiên liệu lớn hơn nhiều so với dự đoán ban đầu. Với mức giá Jet A-1 dao động từ 200 đến 230 USD/thùng, chi phí khai thác mỗi tháng có thể tăng từ 30% đến 60%. Đối với một số hãng, con số này lên tới hàng nghìn tỷ đồng, tạo áp lực tài chính rất lớn.

Hệ quả là nhiều đường bay rơi vào tình trạng khai thác không hiệu quả, thậm chí thua lỗ. Để ứng phó, các hãng buộc phải cắt giảm tần suất bay, tập trung vào các tuyến bay trọng điểm có nhu cầu cao. Việc điều chỉnh này không chỉ giúp giảm chi phí mà còn tối ưu hóa nguồn lực trong bối cảnh khó khăn.

Trước tình hình đó, cơ quan quản lý cũng đã đưa ra một số giải pháp nhằm hỗ trợ doanh nghiệp. Trong đó, việc đề xuất áp dụng phụ thu nhiên liệu đối với các chuyến bay nội địa trong giai đoạn từ tháng 4 đến tháng 6/2026 được xem là biện pháp ngắn hạn nhưng cần thiết. Mức phụ thu được đánh giá là phù hợp với xu hướng quốc tế và không gây áp lực quá lớn lên hành khách.

Tuy nhiên, việc tăng giá vé là điều khó tránh khỏi khi chi phí đầu vào tăng cao. Các hãng hàng không cho biết sẽ áp dụng chính sách giá linh hoạt, cân đối giữa nhu cầu thị trường và khả năng chi trả của hành khách. Đồng thời, vẫn phải đảm bảo tuân thủ khung giá trần theo quy định.

Trong bối cảnh nhiều biến động, yếu tố an toàn và chất lượng dịch vụ vẫn được đặt lên hàng đầu. Các hãng hàng không không thể cắt giảm chi phí ở những khâu liên quan trực tiếp đến an toàn bay, do đó áp lực tài chính càng trở nên lớn hơn.

Nhìn chung, giá vé máy bay tăng là hệ quả tất yếu của những biến động trên thị trường toàn cầu. Trong ngắn hạn, xu hướng này có thể tiếp tục duy trì nếu giá nhiên liệu và tỷ giá chưa ổn định. Tuy nhiên, về dài hạn, khi thị trường dần cân bằng trở lại, giá vé có thể được điều chỉnh phù hợp hơn.

Trong giai đoạn hiện nay, sự chia sẻ của hành khách được xem là yếu tố quan trọng, giúp ngành hàng không duy trì hoạt động ổn định, đảm bảo kết nối giao thông và hỗ trợ phát triển kinh tế. Đồng thời, đây cũng là thời điểm để các hãng tái cấu trúc, nâng cao hiệu quả hoạt động và chuẩn bị cho giai đoạn phục hồi bền vững trong tương lai.