Theo nhận định từSở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), đà tăng mạnh mẽ này được thúc đẩy bởi sự kết hợp đồng thời giữa nhu cầu nhập khẩu lớn từ Trung Quốc, mức tiêu thụ kỷ lục tại Mỹ và rủi ro thời tiết khắc nghiệt, qua đó tác động trực tiếp tới thị trường nguyên liệu trong nước.
 |
| Hoạt động nhập khẩu đậu tương của doanh nghiệp Việt Nam tăng mạnh nhằm đáp ứng nhu cầu nguyên liệu chăn nuô |
Lực mua chiếm ưu thế rõ rệt trên thị trường nông sản quốc tế. Đáng chú ý, đậu tương trở thành điểm sáng lớn nhất khi dẫn dắt xu hướng chung của toàn nhóm. Đóng cửa phiên giao dịch, giá đậu tương bật tăng gần 2% lên mốc 450,6 USD/tấn – mức cao nhất ghi nhận được kể từ cuối tháng 5/2024. Cùng chung xu hướng, giá khô đậu tương cũng ghi nhận mức tăng 1,7%, chạm ngưỡng 356,9 USD/tấn. Đà phục hồi diễn ra trong bối cảnh hoạt động xuất khẩu của Mỹ phát tín hiệu tích cực, kết hợp với lo ngại gia tăng về triển vọng nguồn cung toàn cầu.
 |
Báo cáo xác nhận từ Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) cho thấy nước này vừa bán thêm 264.000 tấn đậu tương vụ mới cho Trung Quốc và 110.000 tấn cho các thị trường chưa xác định. Chỉ tính riêng trong 20 ngày đầu tháng 7, khối lượng đậu tương Mỹ bán sang thị trường Trung Quốc đã chiếm gần 67% tổng lượng xuất khẩu.
Tính chung các đơn hàng lớn được USDA công bố trong hai ngày gần nhất, tổng lượng đậu tương Mỹ bán ra đã vượt 1,08 triệu tấn. Hoạt động mua hàng dồn dập này tiếp tục nối dài khởi đầu thuận lợi của niên vụ mới. Tính đến giữa tháng 7, tổng lượng đậu tương Mỹ được cam kết xuất khẩu đạt khoảng 4,6 triệu tấn - mức cao nhất trong vòng 4 năm qua và tăng tới 94% so với cùng kỳ năm trước. Việc Trung Quốc liên tục xuất hiện với các hợp đồng mới càng thu hút sự chú ý của thị trường, trong bối cảnh quốc gia này được dự báo sẽ nhập khẩu khoảng 25 triệu tấn đậu tương Mỹ trong niên vụ 2026 - 2027.
Trái ngược với nhu cầu nhập khẩu tăng cao, triển vọng nguồn cung tại Mỹ lại xuất hiện thêm nhiều yếu tố bất lợi. Các khu vực gieo trồng trọng điểm ở phía Tây Bắc và vùng Đồng bằng phía Bắc đang trải qua đợt nắng nóng kéo dài cùng tình trạng thiếu mưa nghiêm trọng đúng vào giai đoạn phát triển then chốt của cây trồng. Báo cáo tiến độ mùa vụ mới nhất của USDA cho thấy chỉ 66% diện tích đậu tương được đánh giá ở mức tốt đến rất tốt, thấp hơn đáng kể so với tỷ lệ 70% ở cùng kỳ năm ngoái.
Bên cạnh thị trường xuất khẩu, tiêu thụ nội địa tại Mỹ cũng duy trì ở mức cao kỷ lục. Hiệp hội các nhà ép dầu quốc gia Mỹ (NOPA) cho biết lượng đậu tương nghiền ép trong tháng vừa qua đạt hơn 5,8 triệu tấn, vượt xa dự báo của thị trường và tăng gần 16% so với cùng kỳ năm trước. Tồn kho dầu đậu tương trong khi đó giảm xuống mức thấp nhất trong 8 tháng do nhu cầu nhiên liệu sinh học tăng mạnh, giúp biên lợi nhuận của các nhà ép dầu duy trì ở vùng cao lịch sử.
Xét trên phạm vi tổng thể, Báo cáo cung - cầu nông sản thế giới (WASDE) tháng 7 chỉ ra rằng lượng dự trữ toàn cầu tiếp tục thu hẹp. USDA hạ dự báo tồn kho cuối kỳ niên vụ 2025 - 2026 của Mỹ xuống gần 9 triệu tấn, đồng thời giảm dự báo tồn kho đậu tương toàn cầu niên vụ 2026 - 2027 xuống còn 124,17 triệu tấn.
 |
Như vậy, giá đậu tương kỳ hạn đang phản ánh sự thay đổi đồng thời từ cả hai phía: lực mua thực tế tăng lên trong khi dư địa nguồn cung thu hẹp. Việc Trung Quốc liên tục mua hàng khối lượng lớn, nhu cầu ép dầu tại Mỹ đạt kỷ lục và rủi ro thời tiết gia tăng đã đưa dòng tiền quay lại thị trường sau giai đoạn điều chỉnh.
Tại thị trường trong nước, xu hướng chủ động tích trữ nguyên liệu cũng thể hiện rõ qua số liệu thương mại. Theo thống kê sơ bộ từ Cục Hải quan, trong nửa đầu tháng 7, lượng đậu tương nhập khẩu về Việt Nam đạt gần 188.000 tấn, tăng gần 100% so với cùng kỳ năm ngoái. Lũy kế từ đầu năm đến ngày 15/7, Việt Nam đã nhập khẩu hơn 2,1 triệu tấn đậu tương với tổng kim ngạch vượt 1,02 tỷ USD, tăng lần lượt 61,1% về lượng và 69,7% về giá trị so với cùng kỳ năm 2025.
Trước diễn biến giá kỳ hạn thế giới phản ứng ngày càng nhạy bén với các rủi ro thời tiết và nguồn cung, MXV khuyến nghị các doanh nghiệp sản xuất thức ăn chăn nuôi trong nước cần chủ động xây dựng kế hoạch nhập khẩu, theo dõi sát biến động thị trường để tối ưu hóa chi phí nguyên liệu đầu vào.
