Sức nóng từ giá dầu thô kích hoạt đà bứt phá của thị trường đậu tương

Thời tiết khô nóng tại các vùng trồng trọng điểm ở Mỹ đe dọa năng suất, tạo áp lực tăng giá lên mặt hàng đậu tương

Theo số liệu từ Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), dòng vốn đầu tư đã đổ mạnh vào nhóm nông sản trong phiên giao dịch vừa qua. Chốt phiên, giá đậu tương ghi nhận mức tăng 1,33%, lên mức 455,2 USD/tấn. Đáng chú ý, mặt hàng dầu đậu tương thậm chí còn bứt phá ấn tượng hơn khi tăng 1,7%, đạt mốc 1.605 USD/tấn. Đà đi lên mạnh mẽ này phản ánh sự cải thiện rõ nét về tâm lý giới đầu tư cũng như các yếu tố cung - cầu thực tế trên phạm vi toàn cầu.

Một trong những động lực then chốt thúc đẩy thị trường chính là sự cộng hưởng từ thị trường năng lượng. Căng thẳng địa chính trị gia tăng tại khu vực eo biển Hormuz cùng nguy cơ gián đoạn nguồn cung qua các tuyến hàng hải quan trọng đã đẩy giá dầu thô vọt tăng. Khi giá dầu thô duy trì ở mức cao, tính cạnh tranh của nhiên liệu sinh học so với nhiên liệu hóa thạch được cải thiện đáng kể, từ đó kích thích nhu cầu sử dụng dầu thực vật làm nguyên liệu phối trộn.

Tại Mỹ, chính sách thương mại và quy định môi trường đang tạo điều kiện thuận lợi cho ngành sản xuất năng lượng tái tạo nội địa. Việc chính quyền Mỹ áp thuế nhập khẩu lên tới 25% đối với các sản phẩm sinh học từ Brazil đã chặn đứng dòng nguyên liệu giá rẻ từ Nam Mỹ. Điều này buộc các nhà máy sản xuất nhiên liệu tái tạo tại Mỹ phải quay sang tăng cường thu mua và sử dụng dầu đậu tương trong nước.

Các con số thống kê thực tế đã minh chứng cho xu hướng này. Data từ Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (EPA) chỉ ra rằng lượng mã định danh nhiên liệu sinh học D4 RINs phát hành trong tháng 6 đã tăng 14% so với tháng trước. Tương tự, Hiệp hội các nhà ép dầu quốc gia Mỹ (NOPA) xác nhận sản lượng nghiền ép đậu tương trong tháng 6 tăng 15,7% so với cùng kỳ năm ngoái, đạt khoảng 5,8 triệu tấn. Điều đáng nói là mặc dù công suất nghiền ép tăng kỷ lục, tồn kho dầu đậu tương của các thành viên NOPA lại giảm 13,5% xuống mức thấp nhất trong 8 tháng. Việc sản xuất tăng mạnh nhưng tồn kho liên tục bào mòn cho thấy lực hấp thụ của thị trường đối với nguồn cung hiện tại là vô cùng lớn.

Bên cạnh yếu tố năng lượng, rủi ro thời tiết tại các vùng trồng trọng điểm cũng đang đe dọa đến nguồn cung tương lai. Nền nhiệt khô nóng vượt ngưỡng 38 độ C tại khu vực phía Bắc và Tây Nam vành đai cây trồng của Mỹ đang gây lo ngại về tình trạng stress nhiệt kéo dài sang đầu tháng 8. Mặc dù Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) đánh giá 66% diện tích đậu tương hiện ở mức tốt đến xuất sắc, nhưng việc 66% diện tích đã nở hoa và 32% đang tạo quả - giai đoạn cây trồng cực kỳ nhạy cảm với độ ẩm đất khiến thị trường không khỏi lo lắng về rủi ro sụt giảm năng suất. Tại châu Âu, đợt nắng nóng kỷ lục cũng đang đe dọa triển vọng thu hoạch của nhóm cây lấy dầu, làm gia tăng áp lực lên nguồn cung dầu thực vật toàn cầu.

Ở khía cạnh thương mại quốc tế, sức mua lớn từ Trung Quốc tiếp tục là trụ cột vững chắc cho giá đậu tương. Đánh giá về diễn biến này, bà Đào Thị Linh - Trưởng phòng Tư vấn Đầu tư Công ty Cổ phần Giao dịch Hàng hóa Thành phố Hồ Chí Minh (HCT) - Thành viên Kinh doanh số 012 của MXV cho biết, nhập khẩu đậu tương của Trung Quốc trong tháng 6 đã đạt mức cao kỷ lục, giúp đẩy nhanh tiến độ tích trữ của quốc gia này từ đầu năm. Đồng thời, sự phục hồi của ngành chăn nuôi Trung Quốc cũng kéo theo nhu cầu nhập khẩu ngũ cốc làm thức ăn chăn nuôi gia tăng trở lại.

Sự hội tụ của hàng loạt yếu tố hỗ trợ đã kích hoạt lực mua ròng mạnh mẽ từ các quỹ đầu cơ, nâng tổng vị thế mua ròng lên khoảng 253.000 hợp đồng. Tuy nhiên, giới phân tích cũng đưa ra lời khuyên cẩn trọng đối với các nhà đầu tư. Tháng 7 thường là giai đoạn thị trường nhạy cảm nhất với các thông tin thời tiết. Nếu điều kiện khí hậu tại Mỹ cải thiện tốt hơn dự kiến hoặc USDA nâng dự báo năng suất trong các báo cáo định kỳ sắp tới, áp lực chốt lời hoàn toàn có thể xuất hiện, kích hoạt một nhịp điều chỉnh mang tính mùa vụ.

Tại thị trường trong nước, xu hướng tăng của giá thế giới đã nhanh chóng lan tỏa đến giá nguyên liệu chăn nuôi. Giá chào khô đậu tương tại các cảng Việt Nam tiếp tục nhích lên, phổ biến trong khoảng 11.200 - 11.450 đồng/kg. Một số doanh nghiệp thương mại thậm chí đã nâng giá chào hàng giao tháng 7 và tháng 8 lên mức 11.400 - 11.450 đồng/kg. Dự kiến trong tháng 7 và tháng 8, lần lượt khoảng 385.000 tấn và 410.000 tấn khô đậu tương sẽ cập cảng Việt Nam, giúp đảm bảo nguồn cung nguyên liệu ổn định cho hoạt động sản xuất thức ăn chăn nuôi nội địa.