Giá đậu tương lao dốc vì thuế quan Mỹ - Trung

Thị trường nông sản quốc tế trải qua phiên điều chỉnh mạnh, trong đó nhóm đậu tương chịu sức ép bán đáng kể. Theo Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), giá đậu tương kỳ hạn tháng 11 chốt phiên giảm 2,3%, xuống 473,4 USD/tấn, mức thấp nhất trong tháng. Giá khô đậu tương kỳ hạn tháng 12 cũng giảm 3,1%, còn 396,2 USD/tấn.

Giá đậu tương giảm sâu do áp lực thuế quan và nguồn cung

Đà giảm được hình thành khi kỳ vọng về thỏa thuận thương mại Mỹ - Trung không đáp ứng kỳ vọng của thị trường, trong lúc nguồn cung vụ mới của Mỹ đang bước vào giai đoạn thu hoạch và triển vọng mùa vụ tại Nam Mỹ ngày càng thuận lợi. Sự cộng hưởng của các yếu tố này đã gia tăng lực bán trên thị trường.

Đậu tương Mỹ mất lợi thế khi Trung Quốc duy trì thuế 10%

Dù Mỹ và Trung Quốc đạt thỏa thuận hạn thuế đối ứng đối với gói hàng hóa trị giá 60 tỷ USD, gồm 1.619 mặt hàng, đậu tương thô không nằm trong danh mục được hưởng ưu đãi cắt giảm thuế. Đây là thông tin gây thất vọng đối với giới đầu tư, nhất là khi kim ngạch xuất khẩu đậu tương Mỹ sang Trung Quốc từng đạt 12,6 tỷ USD trong năm 2024.

Việc Trung Quốc tiếp tục áp thuế 10% đối với đậu tương Mỹ khiến mặt hàng này gặp bất lợi về giá so với nguồn cung từ Nam Mỹ. Sức mua của Trung Quốc vì vậy được dự báo có xu hướng tập trung nhiều hơn vào các doanh nghiệp nhà nước như Sinograin và COFCO, thay vì mở rộng trên nhóm nhà máy ép dầu tư nhân.

Áp lực bán càng gia tăng khi các quỹ đầu cơ trước đó đã nắm giữ vị thế mua ròng lớn. Theo số liệu được dẫn trong báo cáo, khối Managed Money từng duy trì khoảng 185.500 hợp đồng khô đậu tương và 244.700 hợp đồng đậu tương thô. Khi kỳ vọng chính sách đảo chiều, việc các vị thế mua được thu hẹp đồng loạt đã khuếch đại đà giảm của giá.

Nguồn cung Mỹ tăng tốc, Nam Mỹ rộng cửa cho vụ mới

Không chỉ chịu tác động từ chính sách thương mại, đậu tương còn đối mặt áp lực nguồn cung rõ hơn khi vụ thu hoạch tại Mỹ bước vào giai đoạn tăng tốc. Báo cáo Tiến độ Mùa vụ của Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) ngày 28/9 cho biết 17% diện tích đậu tương đã được thu hoạch, tương đương mức trung bình 5 năm. Nếu thời tiết tại vành đai Midwest chuyển khô ráo trong đầu tháng 10 như dự báo, hoạt động thu hoạch có thể được đẩy nhanh, đưa nguồn cung mới ra thị trường với tốc độ cao hơn.

Tại Nam Mỹ, triển vọng mùa vụ cũng đang cải thiện. Lượng mưa tích lũy trong 90 ngày tại bang Mato Grosso (Brazil) đạt 81 mm, khoảng gấp đôi mức trung bình lịch sử, góp phần cải thiện độ ẩm đất. Tiến độ gieo trồng hiện mới đạt 2,37%, song điều kiện thời tiết thuận lợi được kỳ vọng hỗ trợ nông dân mở rộng diện tích trong những tuần tới, qua đó củng cố triển vọng nguồn cung cho nửa đầu năm 2027.

Theo bà Nguyễn Thị Thu Hiền, Trưởng phòng Tin tức - Công ty Cổ phần Hitech Finance (TVKD số 036), đợt giảm hiện nay chủ yếu phản ánh sự thất vọng của thị trường về kết quả đàm phán thương mại Mỹ - Trung, thay vì cho thấy nhu cầu tiêu thụ đậu tương suy yếu đột ngột. Tuy nhiên, mức thuế bổ sung 10% vẫn là yếu tố làm giảm khả năng cạnh tranh của đậu tương Mỹ so với Brazil và hạn chế sức mua từ các nhà máy ép dầu tư nhân Trung Quốc.

Ở chiều hỗ trợ, xuất khẩu đậu tương Mỹ từ đầu niên vụ vẫn cao hơn 25% so với cùng kỳ, cho thấy nhu cầu từ Trung Quốc - thị trường tiêu thụ lớn vẫn hiện hữu. Theo bà Hiền, thị trường cần theo dõi phản ứng của giá tại các vùng hỗ trợ kỹ thuật, cùng Báo cáo Tồn kho Ngũ cốc hàng quý của USDA và diễn biến các đơn hàng mới từ Trung Quốc. Nếu sức mua của Trung Quốc chậm lại trong khi tồn kho ở mức cao, giá có thể chịu thêm sức ép khi Mỹ bước sâu vào mùa thu hoạch.

Về phía MXV, nhịp điều chỉnh hiện tại đang đưa giá đậu tương về vùng chiết khấu thấp hơn sau giai đoạn tăng trước đó. Cơ quan này khuyến nghị doanh nghiệp chế biến trong nước theo sát diễn biến giá và lưu ý vùng hỗ trợ 468 - 470 USD/tấn trên sàn CBOT để chủ động xây dựng phương án bảo hiểm giá cho nhu cầu nguyên liệu quý I/2027.