Mưa lớn tại Mỹ và sức mua Trung Quốc đẩy giá đậu tương bứt phá

Thị trường nông sản thế giới vừa ghi nhận phiên bứt phá đồng thuận trên các sàn giao dịch kỳ hạn. Chốt phiên ngày 6/10, hợp đồng đậu tương giao tháng 11 nhích tăng 1,7%, đạt mốc 478,8 USD/tấn. Cùng chung nhịp đập, giá khô đậu tương kỳ hạn tháng 12 vọt tăng 2,2% lên 391,1 USD/tấn, trong khi giá dầu đậu tương cùng kỳ hạn chốt phiên tại 1.541,3 USD/tấn, tương ứng mức tăng 0,8%.

Theo phân tích từ Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), sự đi lên của nhóm mặt hàng này chịu tác động trực tiếp từ tình trạng ngưng trệ thu hoạch tại Mỹ, kết hợp với tín hiệu khởi sắc trong hoạt động xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc và sự cải thiện của biên lợi nhuận chế biến nội địa.

hu hoạch đậu tương tại Mỹ đình trệ do mưa lớn cùng lực cầu tăng từ Trung Quốc là động lực chính đẩy giá đậu tương thế giới bứt phá.

Tiến độ thu hoạch tại Mỹ chậm kỷ lục và lực cầu lớn từ Trung Quốc

Báo cáo Tiến độ Mùa vụ mới nhất từ Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) cho thấy, tính đến thời điểm ngày 4/10, tỷ lệ thu hoạch đậu tương của nước này mới dừng ở mức 25% diện tích. Mức này khiêm tốn hơn đáng kể so với trung bình 5 năm (33%) và đánh dấu tốc độ thu hoạch chậm nhất trong vòng 7 năm qua. Đáng chú ý, tỷ lệ diện tích đạt tiêu chuẩn tốt và xuất sắc cũng sụt giảm 1%, lùi về mức 57%.

Thời tiết mưa nhiều không chỉ làm chậm nhịp độ đồng ruộng mà còn gây nên tình trạng hụt nguồn cung giao ngay cục bộ. Trước thực tế này, các cơ sở ép dầu tại bang Iowa buộc phải nâng giá cộng cơ sở (Basis) lên khoảng 22,1 – 31,2 USD/tấn so với giá niêm yết trên sàn CBOT nhằm thu hút nguyên liệu đầu vào. Động thái diễn ra trong bối cảnh biên lợi nhuận ép dầu tại Mỹ phục hồi lên ngưỡng 90,2 USD/tấn. Tuy nhiên, áp lực thiếu hụt nguồn cung ngắn hạn nhiều khả năng sẽ hạ nhiệt khi dự báo thời tiết vùng Trung Tây Mỹ chuyển sang trạng thái khô ráo trong 7 ngày tới, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân đẩy nhanh tiến độ thu hoạch.

Tại Nam Mỹ, tiến độ gieo trồng niên vụ 2026-2027 của Brazil cũng ghi nhận sự chậm trễ so với cùng kỳ. Đầu tháng 10, diện tích gieo trồng mới đạt 7,3%, thấp hơn mức 9% của năm trước. Ở chiều ngược lại, hạ tầng chế biến của quốc gia này đang ghi nhận bước tiến lớn. Báo cáo từ Hiệp hội Công nghiệp Dầu thực vật Brazil (Abiove) chỉ ra công suất ép đậu tương thiết kế trong năm 2026 đã tăng 13%, lập kỷ lục 86,4 triệu tấn/năm nhằm đáp ứng chiến lược phát triển nhiên liệu sinh học nội địa và gia tăng nguồn cung khô đậu tương cho hoạt động xuất khẩu.

Song song đó, điểm tựa quan trọng hỗ trợ đà tăng giá xuất phát từ lực cầu của Trung Quốc. Dữ liệu Kiểm định Xuất khẩu hàng tuần của USDA xác nhận khối lượng đậu tương giao hàng của Mỹ đã vọt lên 1,15 triệu tấn – kỷ lục cao nhất kể từ tháng 2/2026. Trong đó, riêng thị trường Trung Quốc tiêu thụ 762.000 tấn, chiếm xấp xỉ 70% tổng lượng xuất khẩu, đẩy lũy kế kiểm định từ đầu niên vụ tăng 31% so với cùng kỳ.

Bên cạnh đơn hàng bán lẻ (Flash Sale) 104.000 tấn niên vụ 2026-2027 vừa công bố, giới thương nhân Trung Quốc đã bắt đầu tham chiếu giá chào bán từ Mỹ ngay trước khi đợt nghỉ lễ Quốc khánh kết thúc vào ngày 8/10. Dù vậy, do Trung Quốc vẫn duy trì mức thuế bổ sung 10% đối với đậu tương Mỹ, động thái thu mua hiện tập trung chủ yếu ở khối doanh nghiệp dự trữ quốc gia. Ngược lại, các nhà máy ép dầu tư nhân hầu như đã chốt xong nhu cầu nguyên liệu cho tới đầu năm 2027 thông qua nguồn cung Nam Mỹ.

Dòng tiền đầu cơ nâng đỡ giá nội địa duy trì ở mức cao

Yếu tố dòng tiền cũng đóng vai trò thúc đẩy thị trường. Báo cáo COT cho thấy các quỹ quản lý tiền tệ đang nắm giữ vị thế mua ròng lên tới 246.558 hợp đồng đậu tương, đồng thời mở thêm 15.000 hợp đồng mua ròng đối với khô đậu tương. Tâm lý giao dịch hiện hướng về Báo cáo Cung - Cầu Nông sản Thế giới (WASDE) tháng 10 công bố ngày 9/10 để chờ đợi những điều chỉnh chính thức về năng suất và tồn kho cuối kỳ của Mỹ.

Ăn theo xu hướng biến động trên thị trường quốc tế, giá chào bán các mặt hàng thành phẩm đậu tương tại các cảng Việt Nam tiếp tục duy trì ở mức cao.

Cụ thể, tại các cảng khu vực miền Bắc, giá chào bán khô đậu tương giao ngay hiện neo ở mức 13.600 đồng/kg. Trong khi đó, tại các cảng miền Nam, giá chào hàng xá dao động phổ biến trong khoảng 13.150 – 13.250 đồng/kg. Giới phân tích nhận định giá mặt hàng này trong nước sẽ tiếp tục tích lũy và chịu sự dẫn dắt từ các số liệu báo cáo nông sản quan trọng sắp tới từ USDA.