Đậu tương chịu sức ép kép, giá khô đậu tại Việt Nam giảm mạnh

Trong khi đó, chính sách thuế của Trung Quốc tiếp tục gây bất lợi cho đậu tương Mỹ, khiến áp lực trên thị trường thêm rõ nét. Diễn biến này nhanh chóng lan sang Việt Nam, kéo giá chào bán khô đậu tương tại các cảng giảm đáng kể.

Giá đậu tương và khô đậu tương trên thị trường quốc tế giảm sau báo cáo tồn kho ngũ cốc của USDA, kéo giá chào bán khô đậu tương tại các cảng Việt Nam đi xuống

Tồn kho ngô Mỹ tăng vọt, kéo giá đậu tương giảm

Kết thúc phiên giao dịch ngày 1/10/2026, sau khi USDA công bố báo cáo ghi nhận sắc đỏ phủ rộng nhóm họ đậu trên sàn CBOT. Đậu tương kỳ hạn tháng 11 giảm 0,7%, xuống 471,8 USD/tấn; khô đậu tương tháng 12 mất 1%, còn 389,4 USD/tấn; trong khi dầu đậu tương tháng 12 giảm 1,3%, chốt tại 1.485,5 USD/tấn.

Theo dữ liệu từ Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), áp lực bán trên thị trường ngô là một trong những tác nhân chính kéo nhóm đậu tương đi xuống. Báo cáo của USDA cho thấy, tính đến ngày 1/9, tồn kho đậu tương Mỹ đạt khoảng 8,6 triệu tấn, giảm 3,1% so với cùng kỳ năm trước và thấp hơn dự báo của giới phân tích.

Dù số liệu này phản ánh nguồn cung đậu tương vụ cũ không còn dồi dào, thị trường lại tập trung mạnh hơn vào lượng ngô tồn kho. Tồn kho ngô Mỹ đầu tháng 9 đạt 53,2 triệu tấn, tăng tới 35% so với cùng kỳ năm ngoái và vượt xa dự báo. Con số này kích hoạt lực bán mạnh trên CBOT, tạo sức ép lan sang các mặt hàng có liên quan trong nhóm nông sản.

Bên cạnh yếu tố cung – cầu, quan hệ thương mại Mỹ - Trung tiếp tục là biến số đáng chú ý. Dù hai nước đã thống nhất khung giảm thuế đối với khoảng 30 tỷ USD hàng hóa mỗi bên, Trung Quốc vẫn giữ thuế bổ sung 10% đối với đậu tương nguyên hạt nhập khẩu từ Mỹ. Trong khi đó, một số mặt hàng nông sản khác được hưởng chính sách thuế thuận lợi hơn.

Điều này khiến đậu tương Mỹ gặp bất lợi về giá so với nguồn cung từ Brazil, đồng thời hạn chế khả năng gia tăng đơn hàng từ các doanh nghiệp tư nhân Trung Quốc. Thị trường vì vậy vẫn phụ thuộc đáng kể vào nhu cầu của nhóm doanh nghiệp nhà nước.

Khô đậu tương giảm giá, triển vọng phân hóa

Dù chính sách thuế vẫn tạo lực cản, nhu cầu đậu tương của Trung Quốc chưa rơi vào trạng thái đình trệ. Theo báo cáo xuất khẩu mới nhất của USDA, trong tuần kết thúc ngày 24/9, Trung Quốc ký hợp đồng mua 589.400 tấn đậu tương Mỹ cho niên vụ 2026/27, trong tổng số 1,03 triệu tấn được giao dịch trên toàn cầu. Cùng thời gian, lượng đậu tương thực tế cập cảng Trung Quốc đạt 735.400 tấn.

Tại các trung tâm công nghiệp ven biển, công suất vận hành của các nhà máy ép dầu trong tuần qua vẫn vượt 2,5 triệu tấn/tuần. Tuy nhiên, nguồn cung khô đậu tương và dầu đậu tương dồi dào trong khi nhu cầu hạ nguồn chậm lại trước kỳ nghỉ lễ đã gây sức ép lên giá.

Giá khô đậu tương giao ngay tại các trung tâm sản xuất lớn của Trung Quốc giảm 10 – 30 NDT/tấn, còn giá dầu đậu tương giảm 60 – 100 NDT/tấn. Diễn biến này khiến biên lợi nhuận của các nhà máy ép dầu bị thu hẹp, đồng thời hạn chế khả năng tăng mua nguyên liệu trong ngắn hạn.

Tại Việt Nam, tác động từ thị trường quốc tế đã thể hiện khá rõ trong phiên 1/10. Giá chào bán khô đậu tương tại các cảng miền Bắc giảm nhẹ xuống khoảng 13.550 đồng/kg, so với 13.600 – 13.700 đồng/kg ngày 30/9. Tại miền Nam, giá chào hàng xá giảm mạnh hơn, xuống 13.100 đồng/kg, thấp hơn 350 đồng/kg so với mức 13.450 đồng/kg của phiên trước.

Đánh giá triển vọng thị trường khi Mỹ bước vào cao điểm thu hoạch vụ mới, bà Đào Thị Linh, Trưởng phòng Tư vấn Đầu tư, Công ty Cổ phần Giao dịch Hàng hóa Thành phố Hồ Chí Minh (HCT, Thành viên Kinh doanh số 012 của MXV), nhận định nhóm sản phẩm họ đậu đang có những diễn biến không đồng nhất.

Theo bà Linh, việc Trung Quốc miễn thuế đối với khô đậu và dầu đậu tương nhưng vẫn áp thuế 10% lên đậu tương nguyên hạt khiến nguyên liệu thô của Mỹ tiếp tục chịu bất lợi. Trong khi đó, tiến độ thu hoạch thuận lợi tại Mỹ đang bổ sung nguồn cung theo mùa vụ. Vì vậy, dù nhu cầu từ Trung Quốc vẫn hiện hữu, lực mua này chưa chắc đủ mạnh để đảo chiều xu hướng giá đậu tương nếu không xuất hiện các đơn hàng lớn bất thường.