Đậu tương tăng mạnh trong tuần qua, giá lên cao nhất 3,5 năm

Theo ghi nhận từ Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), hợp đồng đậu tương niêm yết trên sàn Chicago đã bứt phá mạnh mẽ với 4 trên 5 phiên tăng điểm, chốt tuần ở mức 460,6 USD/tấn, tương ứng mức tăng 4,2%. Cùng đà khởi sắc, giá khô đậu tương cũng ghi nhận mức tăng 5,2%, đạt 369,5 USD/tấn. Sự đi lên đồng loạt này được hậu thuẫn bởi sự cộng hưởng từ yếu tố thời tiết bất lợi tại vùng trồng Mỹ, lực cầu nhập khẩu dồn dập từ Trung Quốc cùng hoạt động nghiền ép nội địa đạt kỷ lục.

Giá đậu tương thế giới bứt phá lên mức cao nhất 3,5 năm nhờ thời tiết bất lợi tại Mỹ và lực cầu lớn từ Trung Quốc

Yếu tố thời tiết hiện đóng vai trò là "ngòi nổ" chính dẫn dắt xu hướng giá. Các vùng gieo trồng chủ lực tại khu vực Tây Bắc và Đồng bằng phía Bắc nước Mỹ đang bước vào giai đoạn phát triển hạt then chốt nhưng lại phải đối mặt với nắng nóng kéo dài và thiếu mưa nghiêm trọng. Báo cáo Tiến độ mùa vụ từ Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) cho thấy, tỷ lệ đậu tương đạt chất lượng tốt đến rất tốt đã giảm xuống còn 66%, thấp hơn đáng kể so với mức 70% cùng kỳ năm ngoái. Hãng dự báo World Weather Inc. nhận định tình trạng đe dọa nhiệt này có thể kéo dài sang đầu tháng 8, trực tiếp làm sụt giảm độ ẩm của đất và gây rủi ro lớn cho năng suất thu hoạch sắp tới.

Bên cạnh thời tiết, triển vọng tiêu thụ đậu tương Mỹ đang được củng cố vững chắc nhờ sức mua lớn từ thị trường Trung Quốc. Dữ liệu từ USDA xác nhận quốc gia Đông Bắc Á này đã mua thêm 264.000 tấn đậu tương vụ mới, bên cạnh 110.000 tấn bán cho các đối tác chưa xác định. Tính riêng 20 ngày đầu tháng 7, Trung Quốc đã "gom" tới gần 67% tổng lượng đậu tương xuất khẩu của Mỹ. Lũy kế đến giữa tháng 7, tổng lượng đậu tương Mỹ được cam kết xuất khẩu đạt khoảng 4,6 triệu tấn – kỷ lục cao nhất trong 4 năm và tăng tới 94% so với cùng kỳ năm trước.

Cùng với thị trường quốc tế, nhu cầu tiêu thụ nội địa tại Mỹ cũng ghi nhận những con số ấn tượng. Hiệp hội Các nhà ép dầu Quốc gia Mỹ (NOPA) cho biết sản lượng nghiền ép trong tháng gần nhất vượt 5,8 triệu tấn, thiết lập kỷ lục mới và tăng gần 16% so với cùng kỳ 2025. Việc sản xuất nhiên liệu sinh học tăng tốc cũng đẩy tồn kho dầu đậu tương xuống mức thấp nhất 8 tháng, qua đó giữ biên lợi nhuận nghiền ép ở mức hấp dẫn. Về nguồn cung tổng thể, Báo cáo WASDE tháng 7 của USDA đã hạ dự báo tồn kho cuối kỳ niên vụ 2025 - 2026 của Mỹ xuống 9 triệu tấn, đồng thời cắt giảm dự báo tồn kho toàn cầu niên vụ 2026 - 2027 còn 124,17 triệu tấn. Ngoài ra, việc Hiệp hội Xuất khẩu Brazil (ANEC) hạ dự báo xuất khẩu tháng 7 xuống 13,5 triệu tấn do quy định kiểm dịch mới của Trung Quốc và ùn tắc cảng biển cũng làm gia tăng áp lực lên nguồn cung ngắn hạn.

Tác động từ thị trường thế giới nhanh chóng lan tỏa tới thị trường nội địa. Sự gia tăng của giá nguyên liệu cùng chi phí logistics đi lên đã đẩy giá chào bán khô đậu tương giao ngay tại các cảng Việt Nam tăng khoảng 200 đồng/kg, lên ngưỡng 11.500 - 11.600 đồng/kg cho các hợp đồng giao tháng 7 và tháng 8. Dữ liệu sơ bộ từ Cục Hải quan cho thấy, chỉ trong nửa đầu tháng 7, Việt Nam đã nhập khẩu gần 188.000 tấn đậu tương, gần gấp đôi cùng kỳ năm ngoái. Tính chung từ đầu năm đến ngày 15/7, lượng nhập khẩu đạt hơn 2,1 triệu tấn với kim ngạch vượt 1,02 tỷ USD, tăng lần lượt 61,1% về lượng và 69,7% về giá trị so với cùng kỳ năm 2025.

Đánh giá về xu hướng sắp tới, bà Đào Thị Linh, Trưởng phòng Tư vấn Đầu tư Công ty Cổ phần Giao dịch Hàng hóa TP. Hồ Chí Minh (HCT) - Thành viên Kinh doanh của MXV cho biết, mặc dù USDA dự báo Mỹ vẫn có thể đạt sản lượng kỷ lục trong niên vụ 2026-2027 nhờ diện tích gieo trồng mở rộng, song giới đầu tư vẫn duy trì sự thận trọng cao độ. Diễn biến thời tiết tại vùng Trung Tây nước Mỹ trong giai đoạn kết hạt cùng tiến độ xuất khẩu thực tế sẽ tiếp tục là hai biến số quan trọng nhất quyết định đường đi của giá đậu tương trong thời gian tới.