Đua tiến độ tái định cư, bàn giao mặt bằng cho đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam

Các địa phương đang bước vào chiến dịch chạy đua với thời gian, tăng tốc giải phóng mặt bằng và xây dựng các khu tái định cư để sẵn sàng khởi động dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam đúng kế hoạch.

Đại dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam đang tạo ra một làn sóng dịch chuyển và chuẩn bị quy mô lớn chưa từng có dọc theo chiều dài đất nước. Để chuẩn bị mặt bằng sạch cho siêu dự án trọng điểm quốc gia này, hàng loạt địa phương từ miền Đông Nam Bộ đến khúc ruột miền Trung đang dốc toàn lực, chạy đua với thời gian để xây dựng hạ tầng, lập phương án bồi thường và định cư vững chắc cho người dân.

Tại cửa ngõ phía Nam, tỉnh Đồng Nai đang đối mặt với khối lượng công việc khổng lồ khi tuyến đường sắt đi qua địa bàn dài khoảng 81km. Tỉnh dự kiến phải thu hồi hơn 530 ha đất, ảnh hưởng trực tiếp đến gần 500 hộ dân. Nhận thức được tầm quan trọng của dự án kết nối trực tiếp với sân bay quốc tế Long Thành, chính quyền địa phương đã chủ động đi trước một bước.

Bên cạnh việc chuẩn bị sẵn hơn 230 lô đất, Đồng Nai đang khẩn trương triển khai thêm hai khu tái định cư mới tại Xuân Hiệp và Xuân Quế với quy mô lên tới gần 60 ha. Việc dịch chuyển toàn bộ hệ thống hạ tầng kỹ thuật phức tạp, đặc biệt là lưới điện cao thế từ 110kV trở lên, cũng đang được lập phương án chi tiết để đảm bảo không dòng năng lượng nào bị gián đoạn khi đại công trình khởi công.

Đua tiến độ tái định cư, bàn giao mặt bằng cho đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam.

Ngược lên khu vực miền Trung, không khí lao động tại các công trường tái định cư cũng không kém phần hối hả. Thanh Hóa, một trong những địa bàn có đoạn tuyến kéo dài hơn 95km, đã kích hoạt chiến dịch xây dựng đồng loạt 39 khu tái định cư. Với tổng nguồn vốn đầu tư lên đến gần 1.700 tỷ đồng, các công trường đang sáng đèn cả ngày lẫn đêm.

Hiện tại, phần lớn các khu vực đã hoàn tất giải phóng mặt bằng và đạt khối lượng thi công đáng kể. Điển hình tại xã Thắng Lợi, hình hài của hai khu tái định cư khang trang phục vụ gần 300 hộ dân đã lộ diện rõ ràng với hơn 70% khối lượng công việc hoàn thành. Mục tiêu tối thượng của địa phương là về đích toàn bộ hạ tầng định cư trước ngày 30/9 năm nay để người dân sớm ổn định cuộc sống mới.

Tại Nghệ An và Hà Tĩnh, bài toán an cư cho hàng ngàn hộ dân đang được giải quyết bằng tinh thần trách nhiệm cao nhất. Nghệ An là địa phương gánh vác khối lượng giải phóng mặt bằng thuộc nhóm lớn nhất chiến dịch với gần 1.800 hộ cần bố trí nơi ở mới. Để đáp ứng nhu cầu này, 41 khu tái định cư đã được phê duyệt quy hoạch chi tiết và đồng loạt bấm nút khởi công.

Những cái tên như khu tái định cư Song Sơn hay các công trường tại xã Lam Thành đang ghi nhận tiến độ thần tốc khi phần lớn hạng mục đường giao thông, hệ thống thoát nước và hạ tầng kỹ thuật cơ bản đã hoàn thiện trên 80%. Người dân đi qua vùng dự án đã có thể nhìn thấy những khu đô thị mới hiện đại, đồng bộ dần mọc lên thay thế cho những làng quê cũ.

Trong khi đó, Hà Tĩnh lại chọn cách tiếp cận toàn diện khi lập ban chỉ đạo áp sát đến từng xã, phường có đường sắt đi qua. Với nguồn kinh phí bồi thường dự kiến vượt mức 8.400 tỷ đồng, tỉnh không chỉ lo đất ở mà còn quy hoạch, mở rộng hệ thống nghĩa trang để phục vụ việc di dời mồ mả của các dòng họ một cách chu toàn, tôn trọng phong tục tập quán truyền thống. Dù gặp một số vướng mắc nhỏ về việc điều chỉnh cục bộ hướng tuyến, song các hạ tầng trọng điểm như khu tái định cư thôn Liên Vinh đã đạt tới 90% khối lượng, sẵn sàng đón những cư dân đầu tiên.

Sự chủ động và quyết liệt của các địa phương hoàn toàn đồng điệu với chiến lược tổng thể từ Trung ương. Toàn bộ siêu dự án đã được tách thành 17 dự án thành phần độc lập nhằm phân cấp triệt để, giao quyền quyết định bồi thường, hỗ trợ cho chính quyền cấp tỉnh. Việc bố trí ngay hơn 56.000 tỷ đồng trong năm nay chính là phát súng hiệu, cung cấp nguồn đạn dược tài chính dồi dào để các địa phương tự tin bứt phá.

Theo lộ trình, toàn bộ mặt bằng sạch của hành lang tuyến sẽ phải bàn giao dứt điểm trong quý IV năm 2028. Những mét đất đầu tiên được bàn giao, những ngôi nhà mới được dựng lên tại các khu tái định cư lúc này chính là những viên gạch nền móng vững chắc nhất, đưa giấc mơ tàu tốc độ cao xuyên Việt đến gần hơn với hiện thực.