Doanh nghiệp trước cơ hội bứt phá từ “động lực kép” năng lượng sạch và tài chính xanh

Tại tọa đàm “Năng lượng sạch - Tài chính xanh: Động lực kép thúc đẩy thực thi ESG và phát triển bền vững” do Tạp chí Kinh tế - Tài chính tổ chức sáng 24/4/2026, các chuyên gia nhận định đây là hai trụ cột quan trọng, tạo “đòn bẩy kép” giúp doanh nghiệp chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng xanh và bền vững.

Động lực kép cho chuyển đổi xanh và hoàn thiện thể chế

Phát biểu khai mạc, bà Vũ Thị Ánh Hồng, Phó Tổng Biên tập Tạp chí Kinh tế - Tài chính, cho biết chuyển đổi xanh đang trở thành xu thế tất yếu trên toàn cầu. Đối với Việt Nam, đây là quá trình chuyển dịch toàn diện về mô hình tăng trưởng, công nghệ, năng lượng, cấu trúc đầu tư và phương thức huy động nguồn lực.

Theo bà Vũ Thị Ánh Hồng, điều kiện tiên quyết là phải có nguồn lực tài chính xanh đủ lớn để dẫn dắt thị trường, tạo “đòn bẩy” cho doanh nghiệp và toàn bộ nền kinh tế. Tuy nhiên, quá trình này vẫn đối mặt nhiều thách thức, từ hành lang pháp lý, khả năng tiếp cận vốn đến năng lực thực thi ESG của doanh nghiệp.

Tọa đàm “Năng lượng sạch - Tài chính xanh: Động lực kép thúc đẩy thực thi ESG và phát triển bền vững”

Từ góc độ cơ quan quản lý, bà Trần Thị Quỳnh Nga, Phó Vụ trưởng Vụ Tài chính Kinh tế ngành (Bộ Tài chính), nhấn mạnh: “Tài chính là mạch máu. Chúng ta không thể xanh hóa nền kinh tế bằng năng lượng hóa thạch gây ô nhiễm và cũng không thể chuyển đổi một cách công bằng nếu thiếu các cơ chế tài chính linh hoạt.”

Theo bà Nga, năng lượng sạch (điện gió, điện mặt trời, thủy điện…) và tài chính xanh (tín dụng xanh, trái phiếu xanh, quỹ đầu tư xanh…) có mối quan hệ tương hỗ chặt chẽ. Năng lượng sạch cần nguồn vốn dài hạn với chi phí hợp lý, trong khi tài chính xanh cần các dự án khả thi, minh bạch để giải ngân. “Nếu không có tài chính xanh, năng lượng sạch sẽ chỉ là những dự án đắt đỏ trên giấy. Ngược lại, nếu thiếu dự án năng lượng sạch, tài chính xanh sẽ rơi vào tình trạng có vốn nhưng thiếu địa chỉ đầu tư phù hợp,” bà Trần Thị Quỳnh Nga cho biết.

Bà Trần Thị Quỳnh Nga cũng nhấn mạnh, sự kết hợp này góp phần thực hiện các cam kết quốc tế, trong đó có mục tiêu phát thải ròng bằng “0” (Net Zero) vào năm 2050.

Để thúc đẩy quá trình này, Bộ Tài chính đang tập trung hoàn thiện khung khổ pháp lý như phát triển thị trường trái phiếu xanh, xây dựng thị trường các-bon, hoàn thiện cơ chế tài chính cho các dự án PPP trong hạ tầng xanh, đồng thời điều chỉnh chính sách thuế, phí theo hướng khuyến khích chuyển đổi thân thiện môi trường. Bên cạnh đó, việc kết nối các nguồn vốn quốc tế như vốn viện trợ, vốn vay ưu đãi và quỹ khí hậu cũng được đẩy mạnh.

“Chính sách cần đi trước một bước để tạo niềm tin và dẫn dắt thị trường,” bà Trần Thị Quỳnh Nga nhấn mạnh.

ESG là đòn bẩy nâng cao năng lực cạnh tranh doanh nghiệp

Chia sẻ tại tọa đàm, ông Tô Quốc Hưng, Giám đốc Quốc gia Hiệp hội Kế toán Công chứng Anh quốc (ACCA) tại Việt Nam, cho biết ESG đang trở thành xu hướng rõ nét trên toàn cầu. Khảo sát với khoảng 5.800 doanh nghiệp tại 18 quốc gia cho thấy nhiều nước đã đưa ESG vào quy định bắt buộc hoặc tiêu chuẩn quản trị.

Tại Việt Nam, các doanh nghiệp, đặc biệt trong lĩnh vực tài chính và ngân hàng, đang nhanh chóng bắt nhịp với các chuẩn mực quốc tế về tài chính xanh. Nhà đầu tư ngày càng quan tâm đến lộ trình thực thi ESG, bởi yếu tố này ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí vốn và khả năng huy động vốn.

Doanh nghiệp trước cơ hội bứt phá từ “động lực kép” năng lượng sạch và tài chính xanh

Ở góc độ doanh nghiệp, bà Mạc Hoàng Anh, Giám đốc Tài chính Công ty Cổ phần OSI Holdings, nhận định: “ESG không còn là câu chuyện nên làm hay không, mà đã trở thành yếu tố cạnh tranh dài hạn của doanh nghiệp.” Theo bà Mạc Hoàng Anh, ESG giúp nâng cao quản trị, tăng tính minh bạch, kiểm soát rủi ro tốt hơn và mở rộng khả năng tiếp cận vốn, đối tác, khách hàng cũng như thị trường. Đây cũng là nền tảng để doanh nghiệp xây dựng chiến lược phát triển dài hạn.

Bà Mạc Hoàng Anh cho rằng tài chính xanh tác động trực tiếp đến ba yếu tố cốt lõi: chi phí vốn, khả năng tiếp cận vốn và định giá doanh nghiệp. Những doanh nghiệp minh bạch, sử dụng năng lượng hiệu quả sẽ có lợi thế lớn trong thu hút dòng vốn đầu tư quốc tế.

Tuy nhiên, các doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn gặp khó khăn trong việc triển khai ESG do thiếu nguồn lực và định hướng. Vì vậy, cần có sự đồng hành từ chính sách và cơ quan quản lý để hỗ trợ doanh nghiệp trong quá trình chuyển đổi.