Đề xuất quy định mới về quản lý lao động và tiền lương tại doanh nghiệp Nhà nước

Nghị định 89/2024/NĐ-CP: Bước ngoặt mới cho doanh nghiệp nhà nước Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 89/2024/NĐ-CP, mở ra một chương mới cho quá trình chuyển đổi các công ty nhà nước sang mô hình công ty Trách nhiệm hữu hạn một thành viên (TNHH MTV) theo Luật Doanh nghiệp.

Dự thảo Luật Đầu tư công (sửa đổi): Các địa phương đánh giá cao quy định phân cấp, phân quyền Ngày 9/9/2024, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã tổ chức Hội thảo lấy ý kiến về Dự thảo Luật Đầu tư công (sửa đổi) với sự tham gia của đại diện các tỉnh, thành phố thuộc hai Vùng Bắc Trung Bộ và Duyên hải miền Trung, cùng Vùng Tây Nguyên.

Đề xuất lương Tổng Giám đốc không quá 10 lần mức lương bình quân của lao động Tại dự thảo Nghị định quản lý lao động, tiền lương, thù lao, tiền thưởng trong doanh nghiệp nhà nước, Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội đề xuất giới hạn mức lương của Tổng Giám đốc, Giám đốc căn cứ vào mức lương của người lao động.

Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội đã chỉ ra rằng, trong thời gian qua, Chính phủ đã ban hành một loạt các nghị định như Nghị định số 51/2016/NĐ-CP, Nghị định số 52/2016/NĐ-CP, Nghị định số 21/2024/NĐ-CP về quy định tiền lương, thù lao và tiền thưởng cho người lao động và quản lý tại các công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên mà Nhà nước nắm giữ 100% vốn, cùng với Nghị định số 53/2016/NĐ-CP đối với các công ty có cổ phần chi phối của Nhà nước. Tuy nhiên, quá trình thực hiện cho thấy hệ thống tiền lương và thưởng hiện hành đang bộc lộ nhiều bất cập. Cụ thể, có sự phân biệt rõ rệt giữa các doanh nghiệp hoàn toàn thuộc sở hữu nhà nước và các doanh nghiệp có cổ phần chi phối. Mặc dù chính sách đã hướng tới việc gắn lương với năng suất lao động, nhưng thiếu sự phân biệt rõ ràng giữa các doanh nghiệp, dẫn đến chênh lệch tiền lương đáng kể, đặc biệt là giữa các nhà quản lý ở các lĩnh vực khác nhau.

Trước thực trạng đó, Nghị quyết số 27-NQ/TW đã được thông qua nhằm cải cách chính sách tiền lương cho cán bộ, công chức, viên chức và người lao động trong doanh nghiệp nhà nước, với những thay đổi đáng kể dự kiến có hiệu lực từ ngày 01/01/2025. Nghị quyết nêu rõ, Nhà nước sẽ quy định nguyên tắc chung về tiền lương, đồng thời cho phép doanh nghiệp tự quyết định các chính sách lương. Các nội dung cải cách bao gồm việc giao khoán chi phí tiền lương gắn liền với nhiệm vụ và điều kiện sản xuất, phân định rõ mức lương của người đại diện vốn nhà nước so với Ban điều hành, và xác định các mức lương cơ bản dựa trên quy mô và hiệu quả kinh doanh. Đặc biệt, thí điểm cải cách đã được triển khai tại một số tập đoàn lớn, cho thấy sự phù hợp và khả năng áp dụng rộng rãi trong tương lai. Qua đó, việc xây dựng một Nghị định quy định rõ ràng về quản lý lao động, tiền lương và thưởng trong doanh nghiệp nhà nước là điều hết sức cần thiết để đảm bảo sự đồng bộ và hiệu quả trong hoạt động kinh doanh.

Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội vừa trình bày dự thảo Nghị định quản lý lao động, tiền lương, thù lao và tiền thưởng trong doanh nghiệp nhà nước, bao gồm 30 Điều được phân chia thành 6 Chương, cùng với một Phụ lục bổ sung.

Đề xuất quy định mới về quản lý lao động và tiền lương tại doanh nghiệp Nhà nước. (Ảnh: Minh họa)

Một trong những điểm nổi bật của dự thảo là quy định về việc xác định quỹ tiền lương và tiền thưởng cho người lao động cũng như Ban điều hành. Theo đó, Bộ Lao động khuyến nghị việc xác định quỹ này cần mang tính nguyên tắc, giao quyền cho các doanh nghiệp trong việc chi trả dựa trên quy chế nội bộ của mình.

Cụ thể, doanh nghiệp sẽ có hai lựa chọn để xác định quỹ tiền lương: dựa trên mức tiền lương bình quân hoặc sử dụng đơn giá tiền lương ổn định trong khoảng thời gian từ 2 đến 3 năm, tùy theo nhiệm vụ và điều kiện hoạt động. Dự thảo nhấn mạnh rằng, tùy thuộc vào tính chất ngành nghề và điều kiện sản xuất, doanh nghiệp sẽ quyết định phương pháp phù hợp nhất cho mình. Đặc biệt, với những doanh nghiệp hoạt động đa lĩnh vực, việc tách bạch các chỉ tiêu lao động và tài chính sẽ giúp xác định quỹ tiền lương một cách chính xác và hiệu quả hơn.

Nếu doanh nghiệp chọn phương pháp xác định quỹ tiền lương dựa trên đơn giá ổn định, họ sẽ cần duy trì phương pháp này trong suốt thời gian đã cam kết, cụ thể là 2 hoặc 3 năm. Trước khi triển khai, doanh nghiệp cũng phải báo cáo với cơ quan đại diện chủ sở hữu về quyết định áp dụng đơn giá tiền lương ổn định.

Một trong những điểm nổi bật của đề xuất này là cam kết hướng tới sự minh bạch trong hệ thống tiền lương. Chính phủ khuyến khích việc áp dụng các tiêu chí đánh giá cụ thể và rõ ràng để xác định mức lương cho từng vị trí công việc. Điều này không chỉ góp phần nâng cao tính công bằng trong việc chi trả lương mà còn thúc đẩy sự tin tưởng từ phía nhân viên.

Bên cạnh đó, sự minh bạch trong chế độ tiền lương sẽ tạo động lực mạnh mẽ cho nhân viên cống hiến và phát triển bản thân. Khi mức lương được xác định rõ ràng, nhân viên sẽ cảm thấy được công nhận và khuyến khích cải thiện kỹ năng cá nhân, từ đó nâng cao hiệu quả làm việc trong các doanh nghiệp nhà nước.

Bên cạnh việc cải thiện chế độ tiền lương, kế hoạch còn tập trung vào việc xây dựng cơ chế thưởng và phúc lợi linh hoạt cho nhân viên. Các doanh nghiệp nhà nước sẽ được trao quyền tự chủ trong việc thiết lập các hình thức thưởng dựa trên năng suất làm việc và sự sáng tạo của nhân viên. Sự linh hoạt này không chỉ giúp khuyến khích nhân viên cống hiến hết mình mà còn tạo ra một môi trường làm việc động lực hơn, nơi mọi người đều cảm thấy giá trị của đóng góp cá nhân được công nhận.

Hơn nữa, cơ chế thưởng và phúc lợi linh hoạt dự kiến sẽ thúc đẩy sự đổi mới trong các doanh nghiệp nhà nước, từ đó giúp họ không chỉ đáp ứng nhanh chóng các yêu cầu thay đổi của thị trường mà còn có thể vươn lên dẫn đầu trong các lĩnh vực hoạt động của mình. Khi nhân viên được khuyến khích phát triển ý tưởng và sáng kiến, doanh nghiệp sẽ có cơ hội cải tiến quy trình, sản phẩm và dịch vụ của mình, tạo ra giá trị gia tăng không chỉ cho tổ chức mà còn cho toàn xã hội.

Đề xuất cũng nhấn mạnh vai trò của lao động trong việc phát triển bền vững. Chính phủ khuyến khích các DNNN đầu tư vào đào tạo và phát triển nguồn nhân lực, không chỉ để nâng cao tay nghề mà còn để gắn kết nhân viên với mục tiêu dài hạn của doanh nghiệp. Việc này không chỉ đảm bảo sự ổn định trong công việc mà còn góp phần tăng cường sức cạnh tranh cho DNNN trong nền kinh tế toàn cầu.

Những đề xuất quy định mới này không chỉ tạo ra một khung pháp lý vững chắc cho quản lý lao động và tiền lương trong DNNN mà còn mở ra cơ hội cho sự phát triển toàn diện. Bằng cách cải thiện quy trình quản lý và khuyến khích đổi mới, Chính phủ mong muốn các doanh nghiệp nhà nước sẽ trở thành lực lượng chủ chốt trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, đồng thời nâng cao chất lượng đời sống cho người lao động.