Căng thẳng leo thang giữa tín hiệu đàm phán
Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết, tiến trình đàm phán thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc đang trong trạng thái “đình trệ”; đồng thời kêu gọi một cuộc điện đàm cấp cao giữa Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình để phá vỡ thế bế tắc, và hướng tới một thỏa thuận thương mại toàn diện.
Cụ thể, Bộ trưởng Bessent chia sẻ với Fox News hôm thứ Năm (29/5): “Tôi phải nói rằng đàm phán hiện tại đang có phần chững lại”. Ông là một trong những nhà đàm phán chủ chốt của Mỹ và vừa trở về từ Thụy Sĩ sau cuộc gặp với các quan chức Trung Quốc, nơi hai bên đã đạt được bước tiến quan trọng khi nhất trí rút lại một phần các mức thuế trừng phạt lên tới hơn 100%.
 |
| Đàm phán Mỹ - Trung đình trệ, lãnh đạo hai nước cần điện đàm trực tiếp |
Dù kỳ vọng sẽ có thêm vòng đàm phán mới trong “vài tuần tới”, ông Bessent cho rằng chỉ có sự tham gia trực tiếp của lãnh đạo hai nước mới đủ sức tháo gỡ các điểm nghẽn hiện nay. “Với tầm quan trọng và sự phức tạp của các cuộc thảo luận, tôi nghĩ hai nhà lãnh đạo cần trực tiếp lên tiếng và trao đổi với nhau”, ông nhấn mạnh.
Lần gần nhất hai nguyên thủ nói chuyện là vào tháng 1/2025, ngay trước lễ nhậm chức nhiệm kỳ hai của ông Trump. Tổng thống Mỹ từng nói ông sẽ gọi cho Chủ tịch Tập “có thể vào cuối tuần”, sau hội nghị Geneva hồi giữa tháng 5, nhưng cuộc gọi này đến nay vẫn chưa diễn ra.
 |
| Bộ trưởng Tài chính Hoa Kỳ, ông Scott Bessent |
Trong khi tiến trình đàm phán đang bấp bênh, quan hệ song phương lại tiếp tục nóng lên. Chính quyền Tổng thống Donald Trump tuần này tuyên bố sẽ thu hồi một số thị thực của sinh viên Trung Quốc, động thái bị Bắc Kinh chỉ trích là “phân biệt đối xử”.
Bên cạnh đó, Washington cũng siết chặt kiểm soát đối với xuất khẩu phần mềm thiết kế chip và một số linh kiện động cơ phản lực sang Trung Quốc. Trước đó không lâu, Mỹ đã tìm cách ngăn Huawei bán các chip AI tiên tiến trên toàn cầu, khiến Trung Quốc phản ứng gay gắt.
Mặc dù vậy, Bộ trưởng Tài chính Mỹ cho biết một số thỏa thuận thương mại lớn giữa Mỹ với các đối tác khác đang ở giai đoạn đàm phán cuối cùng. Ông dự kiến sẽ gặp phái đoàn Nhật Bản tại Washington vào thứ Sáu (30/5) để tiếp tục bàn bạc, đặc biệt trong bối cảnh Mỹ đang tận dụng 90 ngày "tạm hoãn áp thuế" để xúc tiến đàm phán song phương với các đối tác thương mại.
Ông Bessent nói: “Tôi chưa thấy có sự thay đổi rõ rệt trong thái độ từ các đối tác thương mại kể từ sau các phán quyết gần đây. Họ vẫn đang làm việc nghiêm túc với thiện chí để hoàn tất các thỏa thuận trước thời hạn 90 ngày kết thúc”.
Các bình luận của Bộ trưởng Bessent được đưa ra trong bối cảnh một loạt phán quyết pháp lý đang đe dọa phá hỏng nền tảng chính sách thương mại của ông Donald Trump. Tòa án Thương mại Quốc tế hôm thứ Tư (28/5) đã tuyên bố phần lớn các mức thuế đối ứng mà Tổng thống áp đặt là vi hiến, yêu cầu hủy bỏ ngay lập tức.
Tuy nhiên, Tòa phúc thẩm Liên bang tại Washington hôm thứ Năm (29/5) đã ra lệnh tạm đình chỉ phán quyết trên, cho phép các mức thuế vẫn được duy trì trong lúc chờ kháng cáo. Nhà Trắng đã hoan nghênh quyết định này, đồng thời khẳng định sẽ theo đuổi vụ việc đến cùng, kể cả tại Tòa án Tối cao.
Phán quyết ban đầu có thể khiến mức thuế trung bình của Mỹ giảm còn 6%, so với mức hiện tại khoảng 15% sau khi ông Trump tạm thời giảm thuế với hàng hóa Trung Quốc hồi đầu tháng. Giới phân tích cho rằng, quá trình kháng cáo có thể kéo dài, khiến không chỉ thị trường mà cả các đối tác thương mại của Mỹ phải tiếp tục sống chung với sự bất định.
