Đại biểu Quốc hội: Không để “chảy máu” nhân lực chất lượng cao

Ngày 10/8, tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ lần thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.

Phát biểu tại phiên thảo luận, đại biểu Trần Văn Lâm, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu của Quốc hội, Đoàn ĐBQH tỉnh Bắc Ninh, cơ bản đồng tình với sự cần thiết sửa đổi luật và nhiều nội dung của dự thảo.

Đại biểu đánh giá dự thảo tiếp tục thể chế hóa chủ trương cải cách thủ tục hành chính, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, ứng dụng chuyển đổi số, cắt giảm điều kiện kinh doanh, đồng thời tăng cường bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động. Những nội dung này được kỳ vọng góp phần phát triển thị trường lao động theo hướng hiện đại, hội nhập và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.

Đại biểu Trần Văn Lâm, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu của Quốc hội, Đoàn ĐBQH tỉnh Bắc Ninh

Không để thiếu hụt nhân lực chất lượng cao trong nước

Góp ý về chính sách của Nhà nước đối với người lao động đi làm việc ở nước ngoài, đại biểu Trần Văn Lâm tập trung vào quy định ưu tiên đưa người lao động đã qua đào tạo, có trình độ chuyên môn kỹ thuật cao đi làm việc ở nước ngoài.

Đại biểu đồng tình với mục tiêu mở rộng cơ hội việc làm, nâng cao thu nhập, kỹ năng nghề và ngoại ngữ cho người lao động, đồng thời tăng cường bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của họ trong quá trình làm việc ở nước ngoài.

Tuy nhiên, ông cho rằng chính sách cần được nhìn nhận toàn diện hơn, trong đó phải cân đối giữa nhu cầu đưa lao động tham gia thị trường quốc tế và yêu cầu bảo đảm nguồn cung nhân lực cho thị trường trong nước, đặc biệt là nhân lực chất lượng cao.

Theo đại biểu, trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng cao, nguồn nhân lực chất lượng cao ngày càng giữ vai trò quan trọng bên cạnh thể chế và hạ tầng. Trong khi đó, doanh nghiệp trong nước, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài và thị trường lao động quốc tế cùng có nhu cầu đối với lực lượng lao động có trình độ, kỹ năng.

Từ thực tế này, ông Trần Văn Lâm đề nghị đánh giá kỹ hơn tác động của việc ưu tiên đưa lao động có trình độ chuyên môn kỹ thuật cao ra nước ngoài đối với thị trường lao động trong nước và khả năng thu hút đầu tư.

Việt Nam đang thúc đẩy phát triển các lĩnh vực công nghệ cao, công nghiệp chế biến, chế tạo, bán dẫn và chuyển đổi số, đồng thời dành nguồn lực đào tạo đội ngũ kỹ sư, kỹ thuật viên và công nhân lành nghề. Nếu nguồn nhân lực này tiếp tục dịch chuyển mạnh ra thị trường quốc tế, doanh nghiệp trong nước có thể chịu thêm áp lực trong tuyển dụng và giữ chân lao động, kéo theo nguy cơ gia tăng chi phí nhân công, chi phí đào tạo.

Gắn đưa lao động ra nước ngoài với chiến lược nhân lực

Từ những phân tích trên, đại biểu Trần Văn Lâm đề nghị chính sách cần hài hòa giữa việc tạo điều kiện cho người lao động tiếp cận thị trường quốc tế với yêu cầu bảo đảm nguồn nhân lực phục vụ phát triển kinh tế trong nước.

Theo ông, không nên để sự cạnh tranh về lao động giữa thị trường trong nước và quốc tế ảnh hưởng đến sức hấp dẫn của môi trường đầu tư cũng như động lực tăng trưởng của nền kinh tế.

Đại biểu đề nghị cân nhắc cách thể hiện theo hướng không đặt nặng việc “ưu tiên đưa người lao động đã qua đào tạo và có trình độ chuyên môn kỹ thuật cao đi làm việc ở nước ngoài”, mà tập trung khuyến khích nâng cao chất lượng nguồn lao động tham gia thị trường quốc tế, phù hợp với chiến lược phát triển nhân lực quốc gia và yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội trong từng giai đoạn.

Cùng với đó, cần có cơ chế hiệu quả để thu hút, kết nối và sử dụng nguồn nhân lực sau khi người lao động hoàn thành thời gian làm việc ở nước ngoài và trở về nước.

“Làn sóng” nhân lực trở về, theo đại biểu, có thể bổ sung cho thị trường trong nước đội ngũ lao động có kiến thức, kỹ năng, kinh nghiệm nghề nghiệp và tác phong làm việc tích lũy từ môi trường quốc tế. Nếu được kết nối và sử dụng hiệu quả, đây sẽ là nguồn lực quan trọng đóng góp cho quá trình nâng cao chất lượng nhân lực và phát triển kinh tế đất nước.