Phòng vệ thương mại ngày càng gắn trực tiếp với hoạt động xuất nhập khẩu và khả năng duy trì thị trường của doanh nghiệp. Một vụ điều tra chống bán phá giá, chống trợ cấp hoặc tự vệ tại thị trường nước ngoài có thể tác động đến giá bán, đơn hàng và chiến lược xuất khẩu của doanh nghiệp.
Trong bối cảnh đó, Quyết định 2230/QĐ-BCT của Bộ Công Thương đã quy định lại chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Cục Phòng vệ thương mại theo hướng bao quát cả công tác điều tra, hỗ trợ doanh nghiệp và cảnh báo sớm.
Cơ quan Điều tra phòng vệ thương mại
Ngày 11/9/2026, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng ký Quyết định 2230/QĐ-BCT. Văn bản có hiệu lực từ ngày 15/9/2026 và thay thế Quyết định 536/QĐ-BCT ngày 28/2/2025.
![]() |
| Ông Lương Hoàng Thái - Cục trưởng Cục Phòng vệ thương mại, Bộ Công Thương - (Ảnh: Báo Công Thương). |
Theo quy định mới, Cục Phòng vệ thương mại là tổ chức thuộc Bộ Công Thương, có chức năng tham mưu, giúp Bộ trưởng quản lý nhà nước và tổ chức thực thi pháp luật về phòng vệ thương mại.
Đáng chú ý, Cục là Cơ quan Điều tra phòng vệ thương mại đối với hàng hóa nhập khẩu vào Việt Nam. Cục có tư cách pháp nhân, con dấu và tài khoản riêng. Tên giao dịch quốc tế là Trade Remedies Authority of Viet Nam, viết tắt TRAV.
Nhiệm vụ điều tra được đặt trong một hệ thống rộng hơn. Cục còn tham mưu xây dựng văn bản quy phạm pháp luật, chiến lược, chương trình, kế hoạch, đề án, cơ chế và chính sách về phòng vệ thương mại; đồng thời ban hành theo thẩm quyền các hướng dẫn chuyên môn, nghiệp vụ.
Với doanh nghiệp sản xuất trong nước, đây là đầu mối xử lý các vụ việc liên quan đến hàng hóa nhập khẩu có dấu hiệu gây thiệt hại cho ngành sản xuất trong nước theo quy định pháp luật.
Tăng cảnh báo sớm cho doanh nghiệp xuất khẩu
Một nội dung đáng chú ý khác là Cục được giao xây dựng, quản lý, vận hành, khai thác và chia sẻ hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu về phòng vệ thương mại.
Cục đồng thời có nhiệm vụ theo dõi, phân tích, đánh giá và dự báo diễn biến thương mại quốc tế phục vụ quản lý nhà nước cũng như hoạt động của doanh nghiệp. Trong đó có nhiệm vụ cảnh báo sớm về phòng vệ thương mại.
| Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng ký, ban hành Quyết định số 2230/QĐ-BCT quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Cục Phòng vệ thương mại - Tên giao dịch quốc tế viết bằng tiếng Anh: Trade Remedies Authority of Viet Nam. Tên viết tắt: TRAV. Cục Phòng vệ thương mại là tổ chức thuộc Bộ Công Thương, thực hiện chức năng tham mưu, giúp Bộ trưởng Bộ Công Thương quản lý nhà nước và tổ chức thực thi pháp luật về phòng vệ thương mại; quản lý và tổ chức thực hiện các hoạt động sự nghiệp, dịch vụ công thuộc phạm vi quản lý của Cục theo quy định của pháp luật và phân cấp, ủy quyền của Bộ trưởng. Cục Phòng vệ thương mại là cơ quan điều tra phòng vệ thương mại, thực hiện chức năng điều tra và các nhiệm vụ, quyền hạn khác; có tư cách pháp nhân, con dấu và tài khoản riêng; kinh phí hoạt động được bảo đảm từ ngân sách nhà nước và các nguồn khác theo quy định của pháp luật. |
Đây là phần công việc có ý nghĩa trực tiếp với doanh nghiệp xuất khẩu. Thay vì chỉ xử lý khi một vụ việc đã được khởi xướng, dữ liệu và hoạt động cảnh báo có thể giúp doanh nghiệp nhận diện sớm nguy cơ từ thị trường xuất khẩu, chuẩn bị hồ sơ và phương án ứng phó.
Quyết định cũng giao Cục trợ giúp hiệp hội ngành, nghề và thương nhân liên quan trong việc ứng phó, xử lý các vụ điều tra, rà soát biện pháp phòng vệ thương mại, biện pháp chống lẩn tránh và các biện pháp phòng vệ thương mại của nước ngoài đối với hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam.
Cục được giao chủ trì cơ chế phối hợp giữa cơ quan quản lý nhà nước, hiệp hội ngành, nghề và thương nhân. Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, Cục có quyền yêu cầu tổ chức, cá nhân liên quan cung cấp thông tin, tài liệu; đồng thời được thuê chuyên gia, tổ chức tư vấn, sử dụng dịch vụ pháp lý và các nguồn lực cần thiết theo quy định.
Cơ cấu mới tập trung vào điều tra và thông tin
Theo Quyết định 2230/QĐ-BCT, bộ máy giúp việc Cục trưởng gồm Văn phòng, Phòng Điều tra bán phá giá và trợ cấp, Phòng Điều tra thiệt hại và tự vệ, Phòng Xử lý phòng vệ thương mại nước ngoài và Phòng Pháp chế. Trung tâm Thông tin và Cảnh báo là tổ chức sự nghiệp thuộc Cục.
Cách tổ chức này cho thấy công tác phòng vệ thương mại được triển khai theo nhiều hướng: điều tra hàng nhập khẩu, xử lý vụ việc ở nước ngoài, pháp chế và phát triển hệ thống thông tin cảnh báo.
Cục cũng được giao thực hiện hợp tác quốc tế, đàm phán và thực hiện điều ước quốc tế, tham gia các cơ chế hợp tác song phương, đa phương, khu vực; giải quyết tranh chấp quốc tế và xử lý các vấn đề về bồi thường, trả đũa, kinh tế thị trường cùng các vấn đề khác liên quan đến phòng vệ thương mại theo phân công.
Bên cạnh đó là các nhiệm vụ tuyên truyền, phổ biến pháp luật, tư vấn, tập huấn, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ và nghiên cứu khoa học trong lĩnh vực phòng vệ thương mại.
Quyết định 2230/QĐ-BCT cũng quy định việc thành lập, tổ chức lại hoặc giải thể các đơn vị trực thuộc Cục do Bộ trưởng Bộ Công Thương xem xét, quyết định theo đề nghị của Cục trưởng. Văn bản mới chính thức có hiệu lực từ ngày 15/9/2026.