ConocoPhillips có thể trở thành tập đoàn dầu khí lớn đầu tiên của Mỹ ký hợp đồng với chính phủ mới tại Syria, trong nỗ lực hỗ trợ nền kinh tế nước này phục hồi sau nhiều năm chiến tranh và trừng phạt.
 |
| Syria đang từng bước phục hồi trở lại nền kinh tế sau hơn một thập kỷ chiến tranh, đặc biệt là lĩnh vực dầu mỏ |
Theo bản ghi nhớ ký hồi tháng 11 năm 2025 với Công ty Dầu khí Syria (SPC) thuộc sở hữu nhà nước, ConocoPhillips và Novaterra Energy sẽ phát triển các mỏ khí hiện hữu, đồng thời thăm dò thêm các mỏ mới.
Financial Times, dẫn hai nguồn thạo tin, cho biết thỏa thuận dự kiến được ký trong tuần này.
ConocoPhillips từ chối bình luận về các hoạt động phát triển kinh doanh đang diễn ra. Trước đó, hồi tháng 5, hãng này cùng QatarEnergy và Total ký một bản ghi nhớ khác với SPC để nghiên cứu khả năng thăm dò thương mại ngoài khơi.
Năm ngoái, chính phủ Syria cho biết thỏa thuận tiềm năng có thể nâng sản lượng khí đốt thêm 4-5 triệu m3 mỗi ngày trong vòng một năm. Đây là mức tăng đáng kể trong bối cảnh sản lượng khí của nước này đã giảm khoảng hai phần ba so với đỉnh 30 triệu m3 mỗi ngày trước chiến tranh vào năm 2011.
Hợp đồng với ConocoPhillips được xúc tiến sau khi HKN Energy, một công ty dầu khí khác của Mỹ, bắt đầu hoạt động tại các mỏ dầu Rmeilan ở đông bắc Syria, sau khi hoàn tất hợp đồng khai thác thượng nguồn kéo dài 25 năm với Damascus. Tháng 4, SPC cũng ký thêm một hợp đồng với ADES của Arab Saudi để phát triển các mỏ khí.
Các chuyên gia ước tính Syria cần khoảng 18 triệu m3 khí đốt mỗi ngày để vận hành lưới điện. Hiện nước này vẫn phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu từ Azerbaijan và Qatar, đồng thời thường xuyên cắt điện luân phiên. Dù vậy, tình hình gần đây đã cải thiện khi thời gian cấp điện tăng từ khoảng hai giờ lên 13 giờ mỗi ngày.
Trữ lượng dầu khí của Syria không lớn so với nhiều nước trong khu vực, nhưng vẫn được xem là nguồn thu tiềm năng quan trọng đối với nền kinh tế đang kiệt quệ.
Tổng thống Ahmed al-Sharaa, người lên nắm quyền sau khi lật đổ chính quyền Bashar al-Assad vào tháng 12/2014, coi việc khôi phục ngành năng lượng là ưu tiên trong chính sách đối ngoại. Washington cũng đang khuyến khích doanh nghiệp Mỹ đầu tư vào Syria trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump theo đuổi mục tiêu “thống trị năng lượng”.
Sau khi nội chiến bùng phát năm 2011, nhiều công ty phương Tây như Shell và Total đã dừng hoạt động, viện dẫn tình trạng bất khả kháng và đóng băng tài sản. Chính quyền ông al-Sharaa sau đó kêu gọi các doanh nghiệp này quay lại đầu tư hoặc đàm phán lộ trình rút lui.
Washington đã nới lỏng các biện pháp trừng phạt với Syria từ năm ngoái, mở đường để ConocoPhillips và các doanh nghiệp Mỹ khác theo đuổi thỏa thuận với chính phủ ông Sharaa, dù môi trường pháp lý vẫn còn mong manh.
Andrew Tabler, cựu cố vấn cấp cao về Syria trong chính quyền Trump nhiệm kỳ đầu và hiện là nghiên cứu viên tại Viện Washington, nhận định đây là thời điểm bước ngoặt đối với Syria. Theo ông, khi hợp đồng được ký, điều quan trọng là các công ty có thể triển khai nhanh đến đâu.
Ông cho biết chính quyền Mỹ đã thảo luận về việc nới lỏng trừng phạt, khiến nhiều doanh nghiệp kỳ vọng có thể tham gia thị trường Syria từ giai đoạn đầu.
Trong bối cảnh căng thẳng khu vực gia tăng và eo biển Hormuz bị gián đoạn, chính phủ Syria cũng tìm cách định vị nước này như một hành lang vận chuyển thay thế cho dầu thô toàn cầu. Trước đây, Syria từng là tuyến trung chuyển đường bộ quan trọng đối với xuất khẩu dầu của Iraq ra thị trường thế giới.
Trong nỗ lực thu hút vốn ngoại vào ngành năng lượng, chính phủ Syria những tháng gần đây đã ký nhiều thỏa thuận và bản ghi nhớ với các công ty quốc tế, khu vực liên quan đến các mỏ dầu khí, trong đó có Chevron, QatarEnergy, Total và Dana Gas của UAE.
