FIFA cân nhắc bán cổ phần giữa làn sóng tranh luận về thương mại hóa bóng đá

FIFA được cho là đang xây dựng kế hoạch bán khoảng 20% cổ phần trong một thực thể thương mại mới, hiện được định giá khoảng 20 tỷ USD, trong bối cảnh Chủ tịch cơ quan quản lý bóng đá thế giới Gianni Infantino tìm cách tối đa hóa nguồn thu từ World Cup mùa hè này — sự kiện được đánh giá có tiềm năng sinh lợi lớn nhưng cũng gây nhiều tranh luận.

FIFA dự tính bán 20% cổ phần trong thực thể thương mại của Liên đoàn

Tổ chức phi lợi nhuận có trụ sở tại Thụy Sĩ cho biết hôm thứ Ba (28/7) rằng tổ chức này đang phối hợp với JPMorgan nhằm huy động tới 4,2 tỷ USD trong năm nay, thông qua việc mời các nhà đầu tư bên ngoài tham gia thực thể thương mại mới mang tên FIFA Forward Enterprise (FFE).

Theo các nguồn tin được đề cập, Joshua Kushner — nhà đầu tư công nghệ và là cháu rể Tổng thống Mỹ Donald Trump — đang trong quá trình đàm phán để dẫn đầu thương vụ thông qua quỹ Thrive Eternal. Kế hoạch này, lần đầu được Financial Times đưa tin, được xem là động thái mới nhất nhằm bổ sung nguồn lực tài chính cho FIFA dưới thời ông Infantino.

Trong gần một thập kỷ lãnh đạo, nhà quản trị người Thụy Sĩ được cho là đã thúc đẩy mạnh mẽ quá trình thương mại hóa, qua đó đưa tổ chức này trở thành một bộ máy tạo doanh thu có quy mô ngày càng lớn.

Ông Infantino cũng là nhân vật gây tranh luận do mối quan hệ thân thiết với ông Donald Trump. Vào tháng 12/2025, FIFA đã trao cho ông Trump giải thưởng “hòa bình” đầu tiên của tổ chức này, động thái được một số ý kiến phê bình cho là không phù hợp với nguyên tắc trung lập chính trị của cơ quan quản lý bóng đá thế giới.

Theo FIFA, FFE sẽ đóng vai trò là công ty con phụ trách các hoạt động thương mại và tổ chức sự kiện của FIFA. Tổ chức này cho biết sẽ tìm kiếm các nhà đầu tư thiểu số dài hạn cho FFE, đồng thời nhận tư vấn từ Greg Maffei, cựu giám đốc điều hành Liberty Media.

Tuy nhiên, kế hoạch này nhanh chóng vấp phải phản ứng mạnh từ UEFA. Cơ quan quản lý bóng đá châu Âu cho rằng bóng đá không nên bị xem là tài sản để FIFA đem ra thương mại hóa theo cách thức như vậy.

Trong tuyên bố được đưa ra, UEFA cho rằng vấn đề này đã vượt quá giới hạn mà các tổ chức quản lý bóng đá không nên vượt qua, đồng thời khẳng định cơ quan này xem xét sự việc với mức độ nghiêm túc cao. UEFA cũng nhấn mạnh rằng linh hồn và cơ chế quản trị bóng đá không phải là tài sản để mua bán, đặc biệt trong bối cảnh chưa có sự minh bạch về bên hưởng lợi tài chính.

FIFA cho biết số tiền thu được sẽ được phân bổ cho 211 liên đoàn thành viên dưới dạng khoản thanh toán một lần, trị giá 20 triệu USD cho mỗi liên đoàn. Sau đó, các khoản hỗ trợ thường niên dự kiến tăng từ 2 triệu USD lên 5 triệu USD mỗi năm trong giai đoạn 2027-2030. Các đề xuất này, vốn đã được chuẩn bị trong nhiều tháng, vẫn cần được đa số liên đoàn thành viên thông qua.

Cách tiếp cận mang tính thương mại rõ nét hơn của FIFA đối với World Cup năm nay — bao gồm việc nâng đáng kể giá vé và hưởng một phần doanh thu từ thị trường vé thứ cấp — đã tạo ra phản ứng mạnh từ các nhóm cổ động viên, đồng thời thu hút sự quan tâm của một số bang tại Mỹ.

Hôm 27/7, Jamie Raskin, nghị sĩ Dân chủ cấp cao trong Ủy ban Tư pháp Hạ viện Mỹ, đã gửi thư tới ông Infantino, đề nghị ông tham gia một cuộc phỏng vấn trong khuôn khổ cuộc điều tra về mối quan hệ giữa FIFA và chính quyền Trump. Một ngày sau đó, các nghị sĩ Dân chủ tại Hạ viện Mỹ đã đưa ra những chỉ trích gay gắt đối với thỏa thuận này. Trong một bài đăng trên X, nhóm nghị sĩ cho rằng FIFA — tổ chức từng bị họ mô tả là có quan hệ gây tranh cãi với ông Trump trong lĩnh vực thể thao thế giới — hiện đang trực tiếp thiết lập quan hệ làm ăn với gia đình Trump.

Nhóm nghị sĩ này tiếp tục cho rằng, sau các tranh cãi liên quan đến giải thưởng hòa bình của FIFA và hợp đồng thuê với Tháp Trump, việc ông Infantino theo đuổi một thỏa thuận trị giá hàng tỷ USD với cháu rể ông Trump nhằm bán cổ phần sở hữu trong World Cup cho các nhà đầu tư tư nhân là diễn biến cần được xem xét kỹ lưỡng.

Trong thời gian diễn ra World Cup, ủy ban kỷ luật của FIFA đã đơn phương dỡ bỏ lệnh cấm đối với cầu thủ người Mỹ Folarin Balogun sau áp lực được cho là đến từ Nhà Trắng. Tuần trước, Liên đoàn bóng đá Na Uy cho biết đang xem xét khả năng đệ đơn khiếu nại đạo đức liên quan đến vụ việc.

FIFA dự kiến tạo ra ít nhất 13 tỷ USD doanh thu trong chu kỳ bốn năm hiện tại, nhờ được củng cố bởi thành công thương mại của World Cup mùa hè này. Một phần nguồn thu dự kiến được sử dụng để bổ sung quỹ dự trữ của FIFA, vốn đã giảm từ 3,9 tỷ USD sau World Cup 2022 tại Qatar xuống còn 2,7 tỷ USD tính đến tháng 12/2025.

Giải đấu năm nay, được tổ chức tại Mỹ, Mexico và Canada, đã góp phần giúp FIFA tăng mạnh doanh thu so với mức 7,6 tỷ USD của chu kỳ trước. Chu kỳ tiếp theo, khép lại bằng World Cup tại Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha và Ma Rốc, được dự báo mang về ít nhất 14 tỷ USD.

Không chỉ tập trung vào World Cup, ông Infantino còn đẩy mạnh tham vọng trong lĩnh vực bóng đá cấp câu lạc bộ thông qua việc khởi động lại Club World Cup. Động thái này đã tạo ra căng thẳng với các cơ quan quản lý quốc gia và khu vực, vốn kiểm soát bóng đá cấp câu lạc bộ trong nhiều thập kỷ. FIFA hiện đang xem xét khả năng mở rộng giải đấu, đồng thời cân nhắc tổ chức thường xuyên hơn so với chu kỳ bốn năm một lần.

Cơ quan quản lý bóng đá thế giới cũng đang cân nhắc mở rộng World Cup từ 48 lên 64 đội. Trước đó, quyết định tăng số đội tham dự từ 32 lên 48 tại giải đấu mùa hè này đã dẫn tới các hành động pháp lý từ một số giải đấu châu Âu, trong bối cảnh các bên này cho rằng FIFA đang khiến lịch thi đấu vốn đã dày đặc tiến gần hơn tới ngưỡng quá tải.