Chung cư bắt buộc bố trí khu sạc xe điện riêng từ cuối năm 2026

Áp lực chuyển đổi hạ tầng khi xe điện bùng nổ

Sự gia tăng nhanh chóng của phương tiện điện đang tạo ra sức ép rõ rệt lên hạ tầng chung cư, đặc biệt tại các đô thị lớn. Thực tế cho thấy, không ít tòa nhà từng “nói không” với xe điện do lo ngại cháy nổ và quá tải hạ tầng, nhưng nay buộc phải thay đổi khi quy định pháp lý đã trở nên rõ ràng.

Tại khu đô thị Linh Đàm (Hà Nội), câu chuyện của chị Hoàng Hồng phản ánh rõ tâm lý lúng túng của cư dân khi ban quản lý từng từ chối trông giữ xe điện. Sau khi bị cơ quan chức năng nhắc nhở, tòa nhà buộc phải điều chỉnh, bố trí khu vực riêng cho xe điện và lắp đặt ổ sạc. Tuy nhiên, do diện tích hầm hạn chế, việc tiếp nhận thêm phương tiện mới vẫn bị siết chặt.

Tình trạng này không phải cá biệt. Tại chung cư VP6, toàn bộ xe điện đã bị đưa lên mặt đất để giảm thiểu rủi ro, nhưng khu vực bố trí chỉ đáp ứng khoảng 20 phương tiện. Nhu cầu chuyển đổi sang xe điện của cư dân vì thế bị “kẹt” ngay tại nơi ở.

Trong khi đó, một số chung cư đã chủ động thích ứng sớm hơn. Tại Eco Lake View (Hà Nội), cư dân như chị Nguyễn Thị Nhàn cho biết họ cảm thấy yên tâm hơn khi khu vực sạc được bố trí bài bản, có đơn vị chuyên nghiệp triển khai. Việc các doanh nghiệp như VinFast tham gia đầu tư trụ sạc bước đầu giúp giảm áp lực cho chủ đầu tư.

Tuy vậy, quá trình chuyển đổi không đơn giản. Ông Trịnh Quang Huy, Trưởng ban quản trị chung cư Premier Berriver N01, cho biết việc bố trí khu vực xe điện phải đảm bảo không ảnh hưởng lối thoát nạn và hệ thống phòng cháy. Đáng chú ý, tòa nhà hiện chưa cho phép sạc ô tô điện trong hầm do chưa có phương án kỹ thuật được phê duyệt.

Ở góc độ vận hành, ông Nguyễn Bích Sơn, Tổng giám đốc BPMAX, thừa nhận nhiều tòa nhà vẫn chưa thể triển khai trạm sạc ô tô điện do thiếu diện tích, nguồn điện và tiêu chuẩn kỹ thuật. Đây là nút thắt lớn trong bối cảnh nhu cầu sử dụng xe điện ngày càng gia tăng.

Chung cư bắt buộc bố trí khu sạc xe điện riêng từ cuối năm 2026. (Ảnh: Internet)

An toàn phòng cháy là “ranh giới đỏ” trong triển khai

Thông tư 31 của Bộ Xây dựng được xem là bước đi quan trọng nhằm thiết lập hành lang pháp lý cho hạ tầng xe điện tại chung cư. Quy định yêu cầu rõ ràng việc bố trí khu vực riêng cho xe điện, trạm sạc và đổi pin, đồng thời siết chặt tiêu chuẩn an toàn phòng cháy chữa cháy.

Theo lộ trình, quy định sẽ có hiệu lực từ ngày 15/12/2026, đồng nghĩa với việc các chủ đầu tư và ban quản lý chỉ còn khoảng 6 tháng để hoàn thiện phương án triển khai.

Ông Đàm Thế Dân, Giám đốc Công ty CP Kinh doanh Nhà Đồng Nai, cho biết doanh nghiệp đang gấp rút rà soát toàn bộ hạ tầng kỹ thuật để đáp ứng yêu cầu mới. Các vị trí sạc được nghiên cứu theo hướng tách biệt hoàn toàn với khu vực xe truyền thống nhằm giảm thiểu rủi ro.

Thực tế tại nhiều chung cư ở Đồng Nai cho thấy xu hướng di dời trạm sạc ra khỏi tầng hầm đang được ưu tiên. Các điểm sạc mới được đặt ở khu vực thông thoáng, dễ quan sát, thuận tiện kiểm tra, qua đó giảm nguy cơ sự cố ảnh hưởng đến cư dân.

Ở góc độ kỹ thuật, TS Đinh Quốc Dân, Phó viện trưởng Viện Khoa học công nghệ xây dựng cho rằng các chung cư hiện hữu cần tiếp cận linh hoạt. Việc bố trí trạm sạc phải dựa trên năng lực hệ thống điện và phòng cháy hiện có, đồng thời đảm bảo nguyên tắc đồng thuận giữa các cư dân.

Đáng chú ý, quy chuẩn mới yêu cầu hệ thống điện cho trạm sạc phải tách biệt, nhưng không bắt buộc kéo nguồn hoàn toàn mới. Các tòa nhà có thể tận dụng hạ tầng sẵn có bằng cách tách lộ cấp điện độc lập. Đồng thời, công suất trụ sạc trong tầng hầm được giới hạn tối đa 22kW nhằm kiểm soát nguy cơ sinh nhiệt.

Bên cạnh đó, các giải pháp quản lý rủi ro như phân khu xe điện – xe xăng, tăng cường giám sát camera 24/7 và bổ sung nhân sự trực vận hành cũng được khuyến nghị áp dụng.

Tuy nhiên, bài toán chi phí đang đặt ra không ít tranh luận. Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA), nhận định việc đầu tư hệ thống sạc và an toàn PCCC là tất yếu trong bối cảnh đô thị hiện đại, và cần được xem như một loại dịch vụ có thu phí.

Một hướng đi khác được đề xuất là phát triển mô hình trạm đổi pin, giúp giảm áp lực hạ tầng sạc. Theo ông Nguyễn Bích Sơn, mô hình này có thể vận hành tương tự trạm xăng, rút ngắn thời gian nạp năng lượng và giảm tải cho hệ thống điện tại chung cư.

Dù còn nhiều vướng mắc, có thể thấy xu hướng chuyển đổi sang xe điện trong đô thị là không thể đảo ngược. Vấn đề còn lại nằm ở cách triển khai sao cho đồng bộ, an toàn và hài hòa lợi ích giữa các bên. Nếu không có sự giám sát chặt chẽ và đồng thuận từ cộng đồng cư dân, nguy cơ triển khai hình thức, đối phó hoàn toàn có thể xảy ra, làm giảm hiệu quả của chính sách.

Trong bối cảnh đó, vai trò của cơ quan quản lý, chủ đầu tư và cả người dân sẽ là yếu tố quyết định để biến quy định trên giấy thành hạ tầng thực tế, góp phần thúc đẩy giao thông xanh một cách bền vững.