Thứ năm 21/05/2026 12:48
Hotline: 024.355.63.010
Góc nhìn Chuyên gia

Chính sách thuế tối thiểu toàn cầu và tác động đối với đầu tư nước ngoài

30/10/2023 16:10
"Việt Nam phải thực hiện ngay thuế tối thiểu từ đầu năm 2024, nếu không sẽ mất quyền thu thuế đối với các tập đoàn đa quốc gia", theo Phó tổng cục trưởng Tổng cục Thuế Đặng Ngọc Minh.
Ảnh minh họa
Ông Đặng Ngọc Minh

Phó tổng cục trưởng Tổng cục Thuế, ông Đặng Ngọc Minh cho biết, kể từ ngày 1/1/2024, các đối tác đầu tư lớn nhất vào Việt Nam như Nhật Bản, Hàn Quốc, Hồng Kông, Singapore... sẽ phải thực hiện thuế tối thiểu toàn cầu. "Việt Nam phải thực hiện ngay thuế tối thiểu từ đầu năm 2024, nếu không sẽ mất quyền thu thuế đối với các tập đoàn đa quốc gia", ông Minh nhấn mạnh.

Nhưng thuế tối thiểu toàn cầu không phải là một cam kết quốc tế bắt buộc, vậy liệu Việt Nam có nên thực hiện nó hay không?

Ông Minh cho biết, theo nguyên tắc, thuế tối thiểu toàn cầu không phải là một cam kết quốc tế bắt buộc, tức là không yêu cầu tất cả các quốc gia phải áp dụng. Tuy nhiên, nếu Việt Nam không áp dụng, thì cần đối diện với việc các quốc gia khác đầu tư lớn vào Việt Nam, như Singapore, Nhật Bản, Hàn Quốc... sẽ thực hiện thuế tối thiểu từ đầu năm 2024. Các quốc gia này sẽ có quyền thu thuế bổ sung đối với các doanh nghiệp đầu tư tại Việt Nam (nếu thuộc đối tượng áp dụng) đang được hưởng thuế thu nhập doanh nghiệp thấp hơn 15% ở các quốc gia khác. Vì Việt Nam chủ yếu là nước nhận đầu tư từ nước ngoài, nên sẽ bị ảnh hưởng ngay lập tức bởi thuế tối thiểu.

Mặc dù thuế thu nhập doanh nghiệp phổ thông của Việt Nam hiện tại là 20%, cao hơn so với thuế tối thiểu, nhưng Việt Nam đã áp dụng nhiều chính sách ưu đãi cho nhà đầu tư nước ngoài, bao gồm ưu đãi về thuế thu nhập doanh nghiệp. Các ưu đãi này áp dụng cho nhiều đối tượng dựa trên khu vực đầu tư, địa bàn đầu tư, vốn đầu tư, và quy mô sử dụng lao động, vì vậy nhiều tập đoàn đa quốc gia thuộc đối tượng áp dụng thuế tối thiểu và được hưởng ưu đãi thuế, làm cho tổng số thuế thực nộp dưới 15%. Nếu Việt Nam không thu thuế bổ sung, số tiền này sẽ thuộc về quốc gia mà doanh nghiệp đầu tư.

Quan điểm của Đảng và Nhà nước là đặt lợi ích quốc gia và dân tộc lên trên hết. Việt Nam đã chuẩn bị để tham gia thuế tối thiểu toàn cầu để cải cách hệ thống thuế, tăng cường hội nhập quốc tế, và ngăn chặn tình trạng trốn thuế, tránh thuế, chuyển lợi nhuận ra nước có mức thuế suất thấp hơn, góp phần vào ngân sách.

Về việc tham gia thuế tối thiểu toàn cầu, Việt Nam đã có sự chuẩn bị từ lâu về quan điểm chỉ đạo và cơ sở pháp lý. Nghị quyết 07-NQ/TW yêu cầu hoàn thiện chính sách thu gắn với cơ cấu lại thu ngân sách nhà nước, Nghị quyết 50-NQ/TW yêu cầu hoàn thiện pháp luật về chống chuyển giá, và Văn kiện Đại hội lần thứ XIII của Đảng đã nhấn mạnh việc sửa đổi, bổ sung các luật về thuế theo hướng thị trường và quốc tế. Bộ Tài chính đã nghiên cứu, xây dựng Dự thảo nghị quyết về việc áp dụng thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung theo quy định chống xói mòn cơ sở thuế toàn cầu, và ủy ban Thường vụ Quốc hội đã có ý kiến vào dự thảo này. Chính sách hỗ trợ doanh nghiệp cũng sẽ được triển khai kể từ đầu năm 2024.

Ngoài ra, Phó tổng cục trưởng Tổng cục Thuế Đặng Ngọc Minh cho biết, các cơ chế ưu đãi miễn, giảm thuế là một trong những yếu tố quan trọng trong việc thu hút vốn đầu tư nước ngoài. Khi không còn các ưu đãi miễn, giảm thuế, Việt Nam có thể mất đi sự hấp dẫn trong việc thu hút vốn đầu tư nước ngoài. Tuy nhiên, khi áp dụng thuế tối thiểu toàn cầu, chắc chắn rằng các tập đoàn đa quốc gia sẽ xem xét lại chiến lược đầu tư và kế hoạch đầu tư dựa trên lợi ích mà họ có được khi quyết định đầu tư ở đâu. Việt Nam không muốn mất điểm trong mắt các nhà đầu tư nước ngoài khi áp dụng thuế tối thiểu. Vì vậy, chính phủ đã tiến hành đàm phán trực tiếp với các tập đoàn lớn đang đầu tư tại Việt Nam, như Apple và Samsung.

Lãnh đạo các tập đoàn đa quốc gia cho rằng, khi áp dụng thuế tối thiểu, Chính phủ Việt Nam cần phải bù đắp bằng các ưu đãi khác, trong đó nhiều ưu đãi không chỉ là tiền mặt mà còn bao gồm các cơ chế và chính sách. Điều này bao gồm việc hoàn thiện các cơ chế và chính sách hỗ trợ cho các khu vực phi thuế quan, ưu đãi về đất đai, hạ tầng cho các khu công nghiệp và khu chế xuất, cũng như việc không thu thuế gián thu (như thuế giá trị gia tăng, thuế nhập khẩu, thuế tiêu dùng đặc biệt) đối với các hàng hóa sử dụng cho việc xây dựng cơ bản.

Doanh nghiệp cũng đã đề xuất việc không thu thuế gián thu đối với các hàng hóa nhập khẩu sử dụng làm đầu vào cho sản xuất hàng hóa xuất khẩu. Hơn 90% sản phẩm của các doanh nghiệp trong khu công nghiệp, khu chế xuất được sản xuất để xuất khẩu, do đó nếu thu các loại thuế này khi nhập khẩu hàng hóa làm đầu vào cho sản xuất, thì khi doanh nghiệp xuất khẩu, ngân sách vẫn phải hoàn trả tiền thuế này. Điều này không chỉ tốn thời gian và công sức, mà còn gây phiền hà và thiệt hại cho các doanh nghiệp, vì họ phải vay tiền để nộp thuế.

"Để tham gia thuế tối thiểu toàn cầu và vẫn hỗ trợ doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, cần phải xây dựng cơ chế và chính sách hỗ trợ dựa trên các chi phí thực tế mà doanh nghiệp đầu tư vào các khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao. Điều này bao gồm các biện pháp như ưu đãi tiền thuê đất, hỗ trợ tài chính từ giai đoạn bắt đầu xây dựng và mua sắm thiết bị, máy móc, dây chuyền sản xuất, công nghệ, cũng như việc hoàn thiện hạ tầng khu công nghiệp và khu chế xuất. Tất cả các chính sách hỗ trợ này cần được thực hiện một cách đồng bộ và kịp thời, vì thời gian đến ngày 1/1/2024 không còn nhiều", Phó tổng cục trưởng Tổng cục Thuế Đặng Văn Minh nhấn mạnh.

Vũ Quý

Bài liên quan
Tin bài khác
TS. Hồng Duyên: Cuộc chơi đã thay đổi luật – doanh nghiệp Việt không còn quyền trì hoãn lựa chọn

TS. Hồng Duyên: Cuộc chơi đã thay đổi luật – doanh nghiệp Việt không còn quyền trì hoãn lựa chọn

Có những thay đổi đến rất chậm khiến người ta không nhận ra, nhưng cũng có những thay đổi chỉ cần một văn bản, một thuật toán hay một dòng dữ liệu xuất hiện là cả cuộc chơi lập tức khác đi. Tiến sĩ Hồng Duyên, chuyên gia nguồn nhân lực cho biết: “Từ ngày 01/6/2026, chỉ cần sai một ký tự trong hồ sơ, hệ thống hải quan Trung Quốc có thể tự động từ chối cả một lô hàng mà không có bất kỳ ngoại lệ nào. Nhưng câu chuyện thực sự không nằm ở thủ tục hải quan. Điều đáng suy ngẫm hơn là: thế giới đang bước vào thời kỳ mà quan hệ, kinh nghiệm và sự linh hoạt kiểu cũ liệu còn là lợi thế đủ mạnh?”
TS. Cấn Văn Lực: Chuyển đổi số và tài chính xanh định hình tương lai thị trường Việt

TS. Cấn Văn Lực: Chuyển đổi số và tài chính xanh định hình tương lai thị trường Việt

TS. Cấn Văn Lực nhận định chuyển đổi số, tài chính xanh và cải cách giám sát sẽ định hình thị trường tài chính Việt Nam, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết về quản trị rủi ro và bảo vệ người tiêu dùng.
TS. Nguyễn Văn Đính: Nhà ở xã hội sẽ dẫn dắt thị trường bất động sản bền vững

TS. Nguyễn Văn Đính: Nhà ở xã hội sẽ dẫn dắt thị trường bất động sản bền vững

TS. Nguyễn Văn Đính - Phó Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, Chủ tịch Liên Chi hội, Hội Môi giới BĐS Việt Nam cho rằng, nhà ở xã hội đang nổi lên như trụ cột ổn định của thị trường bất động sản, đặc biệt tại miền Trung - Tây Nguyên, nơi nhu cầu ở thực tăng mạnh nhưng nguồn cung vẫn còn nhiều hạn chế.
AI trở thành “vũ khí sống còn” của doanh nghiệp Việt trong cuộc đua năng suất

AI trở thành “vũ khí sống còn” của doanh nghiệp Việt trong cuộc đua năng suất

AI đang trở thành yếu tố sống còn giúp doanh nghiệp Việt tối ưu vận hành, giảm chi phí và tăng tốc nghiên cứu phát triển trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng khốc liệt.
Nghịch lý "kho báu" 3,5 triệu tấn đất hiếm Việt Nam

Nghịch lý "kho báu" 3,5 triệu tấn đất hiếm Việt Nam

Báo cáo năm 2026 của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) xác định Việt Nam nắm giữ mỏ vàng chiến lược với 3,5 triệu tấn đất hiếm, vượt qua cả Mỹ. Thế nhưng, đằng sau con số hào nhoáng này lại là thực trạng bế tắc về công nghệ, thu hồi giấy phép và những đại án hình sự liên quan đến buôn lậu, khai thác lậu của các doanh nghiệp được giao trọng trách mở đường.
Vì sao TS. Cấn Văn Lực gọi IFC tại TP. Hồ Chí Minh là “cơ hội kim cương”?

Vì sao TS. Cấn Văn Lực gọi IFC tại TP. Hồ Chí Minh là “cơ hội kim cương”?

Nghị quyết 260 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù cùng định hướng xây dựng Trung tâm Tài chính Quốc tế (IFC) không đơn thuần là một gói ưu đãi mới dành cho thành phố lớn nhất cả nước. Theo TS. Cấn Văn Lực, Thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách tài chính - tiền tệ Quốc gia, thì đây là bước chuyển chiến lược nhằm tái định vị vai trò của TP. Hồ Chí Minh trong chuỗi tài chính – thương mại khu vực, đồng thời mở ra “cơ hội kim cương” để Việt Nam bước sang mô hình tăng trưởng mới.
PGS. TS Trần Đình Thiên: Kinh tế tư nhân phải trở thành trụ cột đưa Việt Nam trở thành cường quốc

PGS. TS Trần Đình Thiên: Kinh tế tư nhân phải trở thành trụ cột đưa Việt Nam trở thành cường quốc

PGS.TS Trần Đình Thiên nhấn mạnh kinh tế tư nhân cần giữ vai trò trụ cột, với các tập đoàn lớn dẫn dắt, tạo động lực tăng trưởng và nâng tầm vị thế Việt Nam trên bản đồ kinh tế toàn cầu.
Chuyên gia Marketing phân tích: Vì sao tỷ phú Elon Musk xóa sổ đội marketing của Tesla?

Chuyên gia Marketing phân tích: Vì sao tỷ phú Elon Musk xóa sổ đội marketing của Tesla?

Khi Elon Musk tuyên bố giải tán toàn bộ đội ngũ marketing của Tesla chỉ sau bốn tháng hoạt động với lý do quảng cáo “quá đại trà, có thể là của bất kỳ hãng xe nào”, câu chuyện lập tức tạo ra tranh cãi lớn trong giới marketing toàn cầu. Nhiều người cho rằng đây chỉ là một quyết định cảm tính quen thuộc của vị tỷ phú nổi tiếng thất thường và cực đoan trong quản trị. Nhưng cũng có không ít chuyên gia xem đây là một “tuyên ngôn thương hiệu” rất đáng suy ngẫm của Tesla trong thời đại mà sự khác biệt trở thành yếu tố sống còn.
Vì sao chuyên gia quốc tế đánh giá cao thay đổi tư duy kinh tế của Việt Nam?

Vì sao chuyên gia quốc tế đánh giá cao thay đổi tư duy kinh tế của Việt Nam?

Trong nhiều năm, khi nói về môi trường kinh doanh, phần lớn doanh nghiệp thường quan tâm tới thuế suất, thủ tục hành chính hay khả năng tiếp cận vốn. Nhưng hiện nay, một thay đổi sâu hơn và mang tính chiến lược hơn đang âm thầm diễn ra tại Việt Nam, tư duy điều hành kinh tế đang chuyển mạnh từ “quản lý doanh nghiệp” sang “kiến tạo môi trường để doanh nghiệp phát triển dài hạn”.
Doanh nghiệp nhỏ và vừa tìm đường sống trong làn sóng chuyển đổi số mạnh mẽ

Doanh nghiệp nhỏ và vừa tìm đường sống trong làn sóng chuyển đổi số mạnh mẽ

Tại Diễn đàn Lãnh đạo Doanh nghiệp trẻ Việt Nam 2026, câu chuyện chuyển đổi số không còn là tăng trưởng đột phá mà là bài toán sống còn, khi doanh nghiệp nhỏ và vừa buộc phải thích nghi để tồn tại và phát triển bền vững.
TS. Lê Duy Bình: FDI thế hệ mới mở đường nâng tầm doanh nghiệp Việt

TS. Lê Duy Bình: FDI thế hệ mới mở đường nâng tầm doanh nghiệp Việt

Theo TS. Lê Duy Bình - Giám đốc Economica Việt Nam, FDI thế hệ mới không chỉ mang vốn mà còn là cơ hội nâng cấp doanh nghiệp Việt, thúc đẩy tăng trưởng xanh và gia tăng kết nối sâu với chuỗi cung ứng toàn cầu.
Chuyên gia hé lộ phân tích chiến lược thật sự của VinFast

Chuyên gia hé lộ phân tích chiến lược thật sự của VinFast

Giữa lúc xuất hiện nhiều thông tin liên quan đến việc lãnh đạo VinFast bán nhà máy, thoái vốn khỏi mảng sản xuất và tái cấu trúc hoạt động, thị trường lập tức dấy lên nhiều tranh luận trái chiều. Có ý kiến cho rằng đây là tín hiệu của áp lực tài chính ngày càng lớn trong ngành xe điện. Tuy nhiên, ở một góc nhìn khác, nhiều chuyên gia nhận định đây có thể là bước chuyển chiến lược của VinFast từ mô hình sản xuất truyền thống sang mô hình công nghệ – hệ sinh thái toàn cầu.
Làn sóng phụ huynh cấm trẻ em sử dụng TikTok: Doanh nghiệp và xã hội có ảnh hưởng theo?

Làn sóng phụ huynh cấm trẻ em sử dụng TikTok: Doanh nghiệp và xã hội có ảnh hưởng theo?

Một thế hệ trẻ em đang lớn lên cùng TikTok, nhưng điều khiến nhiều phụ huynh lo lắng không còn chỉ là chuyện “nghiện điện thoại”. Từ các video ngắn đánh vào sự tò mò của trẻ, nội dung lệch chuẩn, quảng cáo trá hình cho tới những chiêu trò lừa đảo nhắm vào trẻ vị thành niên, TikTok đang tạo ra cuộc tranh luận gay gắt về việc có nên cấm hoặc siết chặt trẻ em sử dụng nền tảng này.
TS. Nguyễn Đức Hiển: Định hình chiến lược FDI thế hệ mới cho tăng trưởng bền vững Việt Nam

TS. Nguyễn Đức Hiển: Định hình chiến lược FDI thế hệ mới cho tăng trưởng bền vững Việt Nam

Theo TS. Nguyễn Đức Hiển - Phó Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương, Việt Nam cần chuyển mạnh sang tư duy FDI “cộng sinh”, coi khu vực này là động lực nâng cao năng lực doanh nghiệp nội, thúc đẩy tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Việt Nam hút mạnh FDI mở rộng dòng vốn tỷ USD

Việt Nam hút mạnh FDI mở rộng dòng vốn tỷ USD

Theo ông Đinh Quang Đức - Giám đốc Khối Kinh doanh Tiền tệ, Ngân hàng UOB Việt Nam, Việt Nam tiếp tục khẳng định vị thế điểm đến đầu tư hấp dẫn trong khu vực ASEAN, khi dòng vốn FDI duy trì tăng trưởng mạnh, đồng thời mở ra dư địa lớn từ các kênh vốn xuyên biên giới và thị trường trái phiếu.