Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết số 77/NQ-CP ngày 1/4/2026, thông qua chính sách của dự án Bộ luật Hàng hải và Đường thủy Việt Nam (sửa đổi). Đây là bước đi đáng chú ý trong quá trình hợp nhất, cập nhật và hoàn thiện khung pháp lý cho hai lĩnh vực có vai trò quan trọng với logistics, vận tải và kết nối hạ tầng quốc gia.
Theo nghị quyết, nhóm chính sách đầu tiên tập trung vào việc thiết lập cơ chế quản lý nhà nước thống nhất về thẩm quyền, phân cấp và nội dung quản lý đối với hoạt động hàng hải và đường thủy theo hướng hiện đại, gắn với chuyển đổi số, chuyển đổi xanh. Đây là trục chính cho thấy định hướng sửa luật không chỉ dừng ở sắp xếp quy định, mà còn nhằm tái thiết cách quản lý lĩnh vực giao thông thủy trong bối cảnh mới.
 |
| Sản phẩm du lịch đường thuỷ trên sông Sài Gòn. |
Nhóm chính sách thứ hai hướng vào hoàn thiện khung pháp lý về kết cấu hạ tầng hàng hải và đường thủy nội địa. Cùng với đó, chính sách thứ ba đặt mục tiêu thống nhất chế độ đăng ký, đăng kiểm và quản lý theo vòng đời đối với tàu biển, tàu sông, tàu ven biển và các phương tiện nổi; đồng thời xây dựng chế độ quản lý an toàn kỹ thuật, phòng ngừa ô nhiễm môi trường đối với công trình dầu khí biển, công trình năng lượng tái tạo trên biển và các phương tiện có yêu cầu kỹ thuật, hoạt động đặc thù.
Ở góc độ thị trường và nhân lực, chính sách thứ tư tập trung phát triển nguồn nhân lực hàng hải, đường thủy, đặc biệt là đội ngũ thuyền viên đáp ứng nhu cầu trong nước và quốc tế thông qua các quy định về đào tạo, huấn luyện, tiêu chuẩn nghề nghiệp và chế độ lao động. Chính sách thứ năm hoàn thiện quy định về vận tải biển và vận tải thủy nội địa, trong khi chính sách thứ sáu hướng đến một khung pháp lý thống nhất về an toàn, an ninh, tìm kiếm cứu nạn và ứng phó sự cố khẩn cấp trong hoạt động hàng hải, giao thông đường thủy nội địa.
Điểm đáng chú ý là Chính phủ giao Bộ Xây dựng chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan tiếp thu tối đa ý kiến thành viên Chính phủ để hoàn thiện nội dung các chính sách, trên cơ sở đó chủ động soạn thảo dự án Bộ luật Hàng hải và Đường thủy Việt Nam (sửa đổi), bảo đảm đúng quy trình, thủ tục và tiến độ trình Chính phủ, Quốc hội. Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà được phân công chỉ đạo việc xây dựng, hoàn thiện dự án bộ luật này. Nghị quyết có hiệu lực từ ngày ký ban hành, tức 1/4/2026.
Việc Chính phủ chốt sớm 6 nhóm chính sách cho thấy mục tiêu không chỉ là sửa một vài quy định kỹ thuật, mà là dựng lại bộ khung pháp lý theo hướng đồng bộ hơn giữa hàng hải và đường thủy nội địa. Nếu được thiết kế tốt, bộ luật sửa đổi có thể tạo nền cho quản trị hiện đại hơn, giảm chồng chéo, tăng hiệu quả khai thác hạ tầng và hỗ trợ tốt hơn cho chuỗi vận tải, logistics và kinh tế biển. Nhận định này là suy luận từ phạm vi chính sách đã được Chính phủ thông qua.
