Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật trong lĩnh vực hàng không dân dụng vừa được bổ sung một văn bản căn cơ nhằm định hình lại dòng vốn đầu tư hạ tầng. Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc đã ký ban hành Nghị định số 205/2026/NĐ-CP quy định về quản lý cảng hàng không và bãi cất, hạ cánh, tạo hành lang pháp lý quan trọng tăng cường hiệu lực quản lý nhà nước, thúc đẩy phát triển hạ tầng hàng không đồng bộ, hiện đại, gắn với bảo đảm quốc phòng, an ninh.
Nghị định số 205/2026/NĐ-CP quy định chi tiết về quy hoạch, lựa chọn vị trí, đầu tư xây dựng, quản lý khai thác và kinh doanh dịch vụ tại các cảng hàng không, bãi cất, hạ cánh trên lãnh thổ Việt Nam. Đối tượng áp dụng gồm các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước có liên quan hoạt động hàng không dân dụng.
Quy hoạch gắn liền an ninh quốc phòng và điều kiện sở hữu vốn ngoại
Mô hình phát triển mạng lưới giao thương trên không đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý nhà nước để không làm ảnh hưởng đến năng lực tác chiến quân sự. Một trong những nội dung trọng tâm của Nghị định là hoàn thiện công tác quy hoạch hệ thống cảng hàng không.
 |
| Nghị định nêu rõ doanh nghiệp cảng hàng không phải có mức vốn chủ sở hữu tối thiểu 100 tỷ đồng; tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài không vượt quá 30% vốn điều lệ. Các tổ chức, cá nhân kinh doanh dịch vụ hàng không tại cảng phải được Cục Hàng không Việt Nam cấp phép theo đúng quy định (Ảnh minh họa). |
Theo đó, Bộ Xây dựng là cơ quan chủ trì tổ chức lập quy hoạch, giao cơ quan chuyên môn xây dựng đề cương và triển khai quy hoạch tổng thể trên phạm vi cả nước. Việc lập quy hoạch phải tuân thủ nghiêm các nguyên tắc bảo đảm quốc phòng, an ninh, không ảnh hưởng đến tổ chức vùng trời quân sự và khả năng sẵn sàng chiến đấu.
Đối với các dự án xã hội hóa theo hình thức công tư, quy trình hoàn trả mặt bằng cho chính quyền sau khi hết hạn quyền khai thác cũng được định hình rõ ràng. Nghị định cũng quy định cụ thể trình tự, thủ tục đầu tư xây dựng mới, cải tạo, nâng cấp các cảng hàng không hiện hữu.
Đối với các dự án thực hiện theo phương thức đối tác công tư (PPP), nhà đầu tư có trách nhiệm chuyển giao tài sản cho Nhà nước sau khi kết thúc thời hạn hoạt động theo quy định của pháp luật.
Rào cản dòng vốn gia nhập thị trường được thiết lập thông qua hạn mức tài chính nội địa và tỷ lệ khống chế quyền biểu quyết của các tổ chức nước ngoài. Về điều kiện kinh doanh, Nghị định nêu rõ doanh nghiệp cảng hàng không phải có mức vốn chủ sở hữu tối thiểu 100 tỷ đồng; tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài không vượt quá 30% vốn điều lệ. Các tổ chức, cá nhân kinh doanh dịch vụ hàng không tại cảng phải được Cục Hàng không Việt Nam cấp phép theo đúng quy định.
Kiểm soát chất lượng vận hành và liên thông thủ tục điện tử
Tiêu chuẩn hạ tầng và hoạt động khai thác thương mại phụ trợ quanh khu vực đường băng sẽ chịu sự giám sát nghiêm ngặt từ cơ quan chuyên ngành để bảo đảm an toàn cho các chuyến bay. Cùng với đó, công tác bảo đảm an ninh, an toàn hàng không được đặt lên hàng đầu.
 |
| Nghị định cũng quy định chặt chẽ hoạt động quảng cáo tại cảng hàng không, nghiêm cấm các hành vi ảnh hưởng đến mỹ quan, kiến trúc nhà ga hoặc gây nhiễu hệ thống chiếu sáng phục vụ hoạt động bay (Ảnh minh họa). |
Người khai thác cảng hàng không phải duy trì đầy đủ các điều kiện về nhân lực, cơ sở hạ tầng, trang thiết bị theo tiêu chuẩn quốc tế. Nghị định cũng quy định chặt chẽ hoạt động quảng cáo tại cảng hàng không, nghiêm cấm các hành vi ảnh hưởng đến mỹ quan, kiến trúc nhà ga hoặc gây nhiễu hệ thống chiếu sáng phục vụ hoạt động bay.
Mục tiêu cắt giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp được cụ thể hóa bằng việc thừa nhận giá trị pháp lý của các hồ sơ dữ liệu số trên không gian mạng. Đáng chú ý, Nghị định nhấn mạnh đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính và chuyển đổi số trong lĩnh vực hàng không. Các thủ tục được thực hiện theo cơ chế một cửa, một cửa liên thông và thông qua Cổng dịch vụ công quốc gia; kết quả giải quyết được trả dưới dạng điện tử, có giá trị pháp lý tương đương bản giấy.
Sự phối hợp giữa các địa phương và các bộ ngành sẽ là chìa khóa để bảo vệ quỹ đất sạch phục vụ cho các kế hoạch mở rộng phi trường tương lai. Nghị định cũng quy định rõ trách nhiệm của các bộ, ngành và Ủy ban nhân dân các cấp trong quản lý đất đai, bảo vệ ranh giới quy hoạch và xử lý các vấn đề phát sinh trong quá trình khai thác, vận hành cảng hàng không.
Nghị định số 205/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ 1/7/2026. Việc ban hành Nghị định góp phần hoàn thiện hệ thống pháp luật về hàng không dân dụng, tạo động lực thu hút nguồn lực đầu tư, nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành hàng không Việt Nam trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng.
