Chính phủ ban hành cơ chế đặc thù xử lý hơn 11.000 cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp bộ máy

Ngày 26/6/2026, tại trụ sở Bộ Tài chính, Bộ Tài chính tổ chức Hội nghị triển khai Nghị quyết số 31/2026/NQ-CP ngày 24/6/2026 của Chính phủ về cơ chế, chính sách đặc thù nhằm đẩy nhanh tiến độ xử lý, khai thác nhà, đất dôi dư sau sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính. Hội nghị được tổ chức theo hình thức trực tiếp tại điểm cầu Bộ Tài chính và trực tuyến với 34 tỉnh, thành phố.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Tạ Anh Tuấn chủ trì Hội nghị

Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết số 31/2026/NQ-CP về cơ chế, chính sách đặc thù nhằm đẩy nhanh tiến độ xử lý, khai thác nhà, đất dôi dư phát sinh sau quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính. Đây được xem là giải pháp nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn trong quản lý tài sản công, đồng thời sớm đưa hàng nghìn cơ sở nhà, đất bỏ trống vào khai thác hiệu quả.

Còn khoảng 11.000 cơ sở nhà, đất chưa được khai thác

Theo Bộ Tài chính, việc sắp xếp tổ chức bộ máy, đơn vị hành chính và triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp đã tạo ra khối lượng lớn tài sản công cần tiếp tục xử lý.

Dù nhiều địa phương đã hoàn thành việc bố trí trụ sở phục vụ hoạt động của bộ máy mới, vẫn còn khoảng 11.000 cơ sở nhà, đất dôi dư đã được thu hồi hoặc chuyển giao về địa phương nhưng chưa hoàn tất các bước xử lý để đưa vào khai thác hoặc xử lý dứt điểm.

Quá trình xử lý gặp nhiều vướng mắc do số lượng tài sản lớn, phân tán trên phạm vi cả nước, nhiều cơ sở nằm tại vùng sâu, vùng xa hoặc khu vực có nhu cầu thị trường thấp. Bên cạnh đó, không ít trường hợp thiếu hồ sơ pháp lý, bị thất lạc giấy tờ hoặc đang xảy ra tranh chấp, lấn chiếm, khiến việc thực hiện theo quy trình thông thường kéo dài và khó đáp ứng yêu cầu tiến độ.

Theo Bộ Tài chính, mục tiêu của Nghị quyết là rút ngắn thời gian xử lý, sớm đưa các cơ sở nhà, đất dôi dư vào sử dụng, hạn chế tình trạng bỏ hoang, xuống cấp, thất thoát và lãng phí tài sản công.

Ông Nguyễn Tân Thịnh, Cục trưởng Cục Quản lý công sản, Bộ Tài chính trình bày 1 số nội dung cơ bản của Nghị quyết 31/2026/NĐ-CP

Trao thêm quyền cho địa phương

Một trong những điểm đáng chú ý của Nghị quyết là mở rộng phân cấp, phân quyền trong quản lý tài sản công.

Theo đó, Chủ tịch UBND cấp tỉnh được quyết định việc quản lý, khai thác các cơ sở nhà, đất dôi dư thuộc địa phương quản lý, kể cả tài sản do cơ quan Trung ương chuyển giao hoặc địa phương thu hồi; đồng thời được điều chỉnh các quyết định giao, điều chuyển, chuyển giao nhà, đất để phù hợp thực tiễn và quyết định mức chi cho đơn vị quản lý, kinh doanh nhà từ nguồn thu khai thác tài sản.

Bên cạnh đó, thủ trưởng tổ chức quản lý, kinh doanh nhà và Chủ tịch UBND cấp xã được giao thẩm quyền phê duyệt đơn giá cho thuê nhà thay vì phải thực hiện quy trình thuê đơn vị thẩm định giá và trình cấp tỉnh ban hành bảng giá như trước.

Theo Bộ Tài chính, việc phân quyền mạnh hơn sẽ giúp giảm các khâu trung gian, tăng tính chủ động của địa phương và rút ngắn thời gian xử lý tài sản.

Cắt giảm nhiều thủ tục hành chính

Nghị quyết cũng điều chỉnh hàng loạt thủ tục nhằm đẩy nhanh việc khai thác tài sản.

Các tổ chức quản lý, kinh doanh nhà được chủ động xây dựng phương án khai thác mà không phải thực hiện thủ tục điều chỉnh kế hoạch quản lý như quy định hiện hành.

Đối với các cơ sở nhà, đất đã được quyết định chuyển giao về địa phương và giao cho đơn vị quản lý tiếp nhận, sẽ không phải thực hiện thêm thủ tục giao tài sản một lần nữa.

Đồng thời, cơ chế xác định giá cho thuê cũng được đơn giản hóa bằng công thức thống nhất thay cho việc xây dựng bảng giá riêng, qua đó giảm chi phí thuê tư vấn thẩm định và rút ngắn thời gian đưa tài sản vào sử dụng.

Một thủ tục khác cũng được cắt giảm là việc lấy ý kiến Chủ tịch UBND cấp tỉnh trước khi chuyển giao các cơ sở nhà, đất dôi dư từ Trung ương về địa phương quản lý.

Mở rộng cơ chế khai thác nhà, đất dôi dư

Nghị quyết cho phép khai thác một số cơ sở nhà, đất ngay cả khi chưa có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc giấy tờ bị thất lạc, đồng thời không bắt buộc phải điều chỉnh quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất trước khi đưa tài sản vào khai thác trong một số trường hợp.

Đối với hoạt động cho thuê, thời hạn thuê tối đa được nâng từ 5 năm lên 10 năm và có thể gia hạn nhiều lần nếu đáp ứng điều kiện theo quy định. Chính sách này được kỳ vọng tạo sự ổn định cho nhà đầu tư, doanh nghiệp và tăng sức hấp dẫn đối với các tài sản công đang bỏ trống.

Ngoài hình thức đấu giá, Nghị quyết còn bổ sung phương thức "chào giá cạnh tranh" với quy trình đơn giản hơn nhưng vẫn bảo đảm công khai, minh bạch và cạnh tranh.

Linh hoạt chuyển đổi công năng

Đối với các khu đất có vị trí phù hợp để phát triển công viên, sân chơi, thiết chế văn hóa hoặc không gian đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp, Nghị quyết cho phép phá dỡ công trình hiện hữu nếu không còn phù hợp để triển khai phương án sử dụng mới.

Cơ chế mới cũng cho phép chuyển đổi công năng sử dụng nhà, đất trước, sau đó mới thực hiện điều chỉnh quy hoạch đối với các trường hợp sử dụng làm trụ sở cơ quan, đơn vị sự nghiệp công lập, công trình công cộng hoặc phục vụ quốc phòng, an ninh.

Theo quy định, các cơ chế đặc thù của Nghị quyết được áp dụng trong thời hạn 5 năm. Sau một năm triển khai, Bộ Tài chính sẽ tổ chức sơ kết, đánh giá kết quả để báo cáo Chính phủ và nghiên cứu hoàn thiện hệ thống pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công trên cơ sở những chính sách phát huy hiệu quả trong thực tiễn.