Bộ Tài chính đề xuất hỗ trợ tài chính để người dân đổi xe mới

Ô nhiễm không khí tại các đô thị lớn ở Việt Nam, đặc biệt là Hà Nội và TP.HCM, đang trở thành vấn đề cấp bách, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng. Một trong những nguyên nhân chính được Bộ Nông nghiệp và Môi trường chỉ ra là lượng lớn phương tiện giao thông, đặc biệt là các xe cũ, không đảm bảo tiêu chuẩn khí thải. Trước thực trạng này, Bộ Tài chính đã đưa ra đề xuất về các chính sách thuế, phí và hỗ trợ tài chính để khuyến khích người dân chuyển đổi sang các phương tiện thân thiện với môi trường hơn.

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, ô nhiễm không khí tại Việt Nam có xu hướng gia tăng, chủ yếu là ô nhiễm bụi, đặc biệt là bụi mịn PM2.5. Tình trạng này diễn biến theo quy luật thời gian, thường nghiêm trọng hơn vào một số thời điểm trong ngày, và có chiều hướng lan rộng cả về không gian lẫn thời gian tại các thành phố lớn.

Bộ Tài chính đề xuất hỗ trợ tài chính để người dân đổi xe mới.

Tại Hà Nội, trong những tháng cuối năm 2024 và đầu năm 2025, chỉ số chất lượng không khí (AQI) nhiều lần chạm mức "rất xấu," ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe. Nguyên nhân chính của tình trạng này được xác định là do sự phát thải từ hàng triệu phương tiện giao thông. Tính đến cuối năm 2023, cả nước có hơn 6,3 triệu ô tô và trên 74,3 triệu xe máy. Riêng Hà Nội có hơn 9,2 triệu phương tiện các loại đang hoạt động. Trong số này, nhiều phương tiện đã cũ, không còn đảm bảo tiêu chuẩn khí thải, góp phần làm trầm trọng thêm vấn đề ô nhiễm.

Để kiểm soát và giảm thiểu tác động tiêu cực này, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã xây dựng dự thảo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ, quy định lộ trình áp dụng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải đối với ô tô tham gia giao thông.

Cơ quan soạn thảo lý giải, lộ trình này không chỉ tạo cơ sở pháp lý để loại bỏ dần các phương tiện không đạt chuẩn khí thải mà còn thúc đẩy việc chuyển đổi sang các phương tiện sạch hơn. Điều này cũng nhằm thực hiện cam kết quốc tế của Việt Nam về giảm phát thải khí nhà kính và ứng phó biến đổi khí hậu.

Đáng chú ý, để thực hiện hiệu quả lộ trình này, Bộ Tài chính đã đề xuất chính sách hỗ trợ tài chính. Các chính sách này có thể bao gồm miễn, giảm thuế, phí hoặc các hình thức hỗ trợ trực tiếp khác nhằm khuyến khích người dân sử dụng ô tô cũ thay thế, chuyển đổi sang phương tiện mới thân thiện hơn với môi trường.

Dự thảo Quyết định cũng nêu rõ, các địa phương có thể căn cứ vào điều kiện kinh tế - xã hội và yêu cầu bảo vệ môi trường tại địa phương mình để quy định lộ trình áp dụng mức khí thải theo hướng nghiêm ngặt hơn so với đề xuất chung của Chính phủ.

Điều này cho thấy sự linh hoạt trong quản lý, giúp các đô thị lớn như Hà Nội và TP.HCM, nơi tình trạng ô nhiễm đang ở mức báo động, có thể đưa ra các giải pháp mạnh mẽ và phù hợp hơn với thực tế tại địa phương. Việc phân cấp này cũng thể hiện sự tuân thủ các quy định của Luật Bảo vệ môi trường và Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ, đảm bảo tính pháp lý và hiệu quả trong việc thực thi.

Với sự kết hợp giữa lộ trình áp dụng quy chuẩn kỹ thuật và các chính sách hỗ trợ tài chính, hy vọng rằng Việt Nam sẽ sớm giải quyết được bài toán nan giải về ô nhiễm không khí, mang lại môi trường sống trong lành và bền vững hơn cho người dân.