Từ ngày 12/11/2026, 255 thủ tục hành chính không phụ thuộc địa giới thuộc phạm vi quản lý của Bộ Tài chính được đưa vào danh mục thực hiện trên phạm vi toàn quốc. Đây là bước mở rộng đáng chú ý trong cải cách thủ tục hành chính, bởi phần lớn thủ tục liên quan trực tiếp đến hoạt động thường xuyên của doanh nghiệp, từ đăng ký kinh doanh, thuế, hải quan đến kho bạc và bảo hiểm xã hội.
Theo Quyết định số 3318/QĐ-BTC ngày 12/11/2026, danh mục gồm 6 nhóm lĩnh vực. Hải quan có số lượng lớn nhất với 133 thủ tục, tiếp đến là doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể với 58 thủ tục, thuế 51 thủ tục, kho bạc nhà nước 9 thủ tục, bảo hiểm xã hội 3 thủ tục và đấu thầu 1 thủ tục. Quyết định có hiệu lực kể từ ngày ký.
![]() |
| Bộ Tài chính vừa ban hành Quyết định số 3318/QĐ-BTC về việc công bố Danh mục thủ tục hành chính thuộc phạm vi quản lý của Bộ Tài chính thực hiện không phụ thuộc vào địa giới hành chính trong phạm vi toàn quốc. |
Đăng ký doanh nghiệp, khai thuế được mở rộng khả năng tiếp nhận
Đối với khu vực doanh nghiệp, nhóm 58 thủ tục về doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể có ý nghĩa trực tiếp bởi bao gồm nhiều thủ tục phát sinh từ khi thành lập đến quá trình thay đổi hoạt động.
Danh mục có các thủ tục như đăng ký thành lập doanh nghiệp tư nhân, công ty TNHH một thành viên, công ty TNHH hai thành viên trở lên, công ty cổ phần, công ty hợp danh; đăng ký thay đổi hoạt động của chi nhánh, văn phòng đại diện và địa điểm kinh doanh.
Trong lĩnh vực thuế, 51 thủ tục được đưa vào danh mục, trong đó có khai thuế thu nhập doanh nghiệp đối với hoạt động chuyển nhượng vốn của doanh nghiệp nước ngoài, khai quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp theo phương pháp doanh thu - chi phí và khai quyết toán thuế thu nhập cá nhân của tổ chức, cá nhân trả thu nhập từ tiền lương, tiền công.
Hải quan là lĩnh vực có phạm vi lớn nhất với 133 thủ tục, từ xem hàng hóa trước khi khai hải quan, đăng ký tờ khai một lần đối với hàng hóa xuất nhập khẩu, hủy tờ khai đến các thủ tục liên quan hàng hóa đưa vào hoặc đưa ra khu thương mại tự do, khu phi thuế quan.
Điểm thay đổi đáng chú ý là người dân, doanh nghiệp từng bước giảm phụ thuộc vào địa bàn hành chính khi thực hiện các thủ tục đã được công bố trong danh mục. Điều này đặc biệt hữu ích đối với doanh nghiệp hoạt động tại nhiều tỉnh, thành phố hoặc có hệ thống chi nhánh, địa điểm kinh doanh trải rộng trên nhiều địa bàn.
Tuy nhiên, việc thực hiện không phụ thuộc địa giới hành chính không đồng nghĩa mọi cơ quan đều có thể quyết định mọi hồ sơ. Mỗi thủ tục vẫn có mã số, lĩnh vực, cấp thực hiện và cơ quan có thẩm quyền theo quy định; thay đổi chủ yếu nằm ở cơ chế tiếp nhận, xử lý và luân chuyển hồ sơ nhằm giảm sự ràng buộc bởi địa bàn hành chính.
Từ “đúng nơi” sang “đúng dữ liệu”
Đằng sau việc mở rộng thủ tục hành chính không phụ thuộc địa giới là sự thay đổi lớn hơn trong cách tổ chức dịch vụ công: chuyển dần từ quản lý dựa nhiều vào nơi cư trú, nơi đặt trụ sở sang quản lý dựa trên dữ liệu và khả năng kết nối giữa các hệ thống.
Trong kế hoạch cải cách giai đoạn 2026–2030, Bộ Tài chính đặt mục tiêu đến năm 2027 có 100% thủ tục hành chính đủ điều kiện được cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình, đồng thời toàn bộ kết quả giải quyết đủ điều kiện được số hóa và tái sử dụng. Đối với thủ tục liên quan đến sản xuất, kinh doanh, Bộ đặt yêu cầu thông tin, giấy tờ và tài liệu chỉ phải cung cấp một lần nếu dữ liệu đã tồn tại trong hệ thống của cơ quan nhà nước.
Cách tiếp cận này có thể giảm đáng kể chi phí tuân thủ nếu được triển khai đồng bộ. Một doanh nghiệp đã cung cấp thông tin đăng ký, mã số thuế hoặc dữ liệu pháp lý trong hệ thống sẽ không phải liên tục nộp lại cùng loại giấy tờ cho các thủ tục khác, miễn là dữ liệu có thể được khai thác và chia sẻ giữa các cơ quan.
Bộ Tài chính cũng xác định việc kiểm soát thủ tục hành chính phải chuyển dần sang môi trường điện tử, tăng tái sử dụng dữ liệu và quản trị theo thời gian thực. Đây là nền tảng cần thiết để cơ chế không phụ thuộc địa giới hành chính hoạt động thực chất, bởi nếu dữ liệu giữa các cơ quan chưa liên thông thì việc thay đổi nơi tiếp nhận hồ sơ vẫn có thể phát sinh thêm khâu trung gian.
Mục tiêu đến 2030 là 100% dịch vụ công thiết yếu
Theo kế hoạch thực hiện Nghị quyết số 258/NQ-CP của Chính phủ, đến năm 2030, Bộ Tài chính đặt mục tiêu 100% thủ tục thuộc danh mục dịch vụ công thiết yếu được tiếp nhận không phụ thuộc địa giới hành chính trên phạm vi toàn quốc tại các Trung tâm Phục vụ hành chính công. Cùng với đó, 100% dịch vụ công sẽ được cung cấp chủ động khi đáp ứng điều kiện về dữ liệu và hạ tầng số.
Mục tiêu về chất lượng phục vụ cũng được lượng hóa, với chỉ số hài lòng của người dân, doanh nghiệp trong giải quyết thủ tục hành chính phấn đấu đạt tối thiểu 95% vào năm 2030; toàn bộ phản ánh, kiến nghị về quy định hành chính phải được tiếp nhận, xử lý và công khai kết quả đúng thời hạn.
Với doanh nghiệp, ý nghĩa của Quyết định 3318/QĐ-BTC vì vậy không chỉ nằm ở việc thêm 255 thủ tục vào một danh mục mới. Điều đáng quan tâm hơn là khả năng hình thành một cơ chế trong đó hồ sơ có thể được tiếp nhận linh hoạt hơn, dữ liệu được dùng lại nhiều lần và thời gian dành cho việc đi lại, xác nhận hoặc nộp lại giấy tờ được giảm xuống.
Nếu hạ tầng số và kết nối dữ liệu đi cùng tốc độ cải cách thủ tục, thủ tục hành chính không phụ thuộc địa giới có thể chuyển từ một thay đổi về nơi tiếp nhận hồ sơ thành thay đổi thực chất về chi phí tuân thủ của doanh nghiệp.
