Ba Lan hướng tới chấm dứt vay vốn thường xuyên từ Ngân hàng Thế giới sau năm 2031

Ngày 16/6, Hội đồng Giám đốc điều hành của Ngân hàng Thế giới đã xem xét khuôn khổ đối tác quốc gia mới dành cho Ba Lan giai đoạn 2026-2031. Theo đó, chương trình này đặt ra lộ trình để Ba Lan “tốt nghiệp” khỏi nguồn vay của Ngân hàng Tái thiết và Phát triển Quốc tế (IBRD) sau năm 2031, đồng thời gia tăng vai trò của nguồn vốn khu vực tư nhân.

Diễn biến này phản ánh vị thế ngày càng vững chắc của Ba Lan trong Liên minh châu Âu (EU), trong bối cảnh nước này tiếp tục nằm trong nhóm nền kinh tế tăng trưởng nhanh của khối và duy trì tỷ lệ thất nghiệp ở mức thấp.

Theo dự báo mùa Xuân 2026 của Ủy ban châu Âu, kinh tế Ba Lan tăng 3,6% trong năm 2025 và được dự báo tăng thêm 3,5% trong năm 2026, thuộc nhóm cao nhất EU; trong khi mức tăng trưởng chung của toàn khối được ước tính khoảng 1,1%.

Ba Lan sẽ “tốt nghiệp” khỏi nguồn vay của Ngân hàng Thế giới sau năm 2031

Kể từ năm 1990, khi Ba Lan bắt đầu chuyển đổi từ nền kinh tế kế hoạch hóa sang kinh tế thị trường, GDP thực của nước này đã tăng hơn gấp ba lần. Tiến trình hội nhập sâu rộng với Tây Âu được thúc đẩy nhờ dòng vốn đầu tư nước ngoài và nguồn hỗ trợ đáng kể từ EU sau khi Warsaw gia nhập khối vào năm 2004.

Trả lời báo chí, Bộ trưởng Tài chính và Kinh tế Ba Lan Andrzej Domański cho biết Ngân hàng Thế giới đã đóng vai trò quan trọng trong quá trình chuyển đổi của nước này, song sau năm 2031, Warsaw không còn dự kiến tiếp nhận các khoản vay mới từ định chế này, ngoại trừ những tình huống bất khả kháng.

Về phần mình, Giám đốc điều hành phụ trách hoạt động của Ngân hàng Thế giới Anna Bjerde đánh giá Ba Lan là một trong số ít quốc gia đạt được bước tiến chuyển đổi sâu rộng như hiện nay. Theo bà, trong giai đoạn tiếp theo, đầu tư tư nhân sẽ đóng vai trò trung tâm đối với tăng trưởng của nước này, đồng thời Ba Lan cũng có thể chia sẻ kinh nghiệm phát triển với những quốc gia theo đuổi mục tiêu tương tự.

Từ năm 1990 đến nay, IBRD đã cung cấp hơn 15 tỷ USD tài trợ cho Ba Lan. Trong những năm gần đây, nguồn vốn này chủ yếu tập trung vào các dự án môi trường, nhất là quản lý lũ lụt và giảm ô nhiễm không khí. Theo khuôn khổ hợp tác trước đó, Ba Lan đã nhận 291,3 triệu USD từ IBRD.

Bộ trưởng Andrzej Domański cho rằng việc Ngân hàng Thế giới xem xét nâng cấp chương trình hợp tác cho thấy mức độ tiến bộ của nền kinh tế Ba Lan, cũng như khả năng chống chịu của nước này trong bối cảnh kinh tế châu Âu trải qua giai đoạn suy giảm gần đây.

Dù vẫn là quốc gia nhận hỗ trợ ròng lớn nhất từ EU, Ba Lan những năm qua đã từng bước giảm phụ thuộc vào nguồn vốn của Ngân hàng Thế giới, khi nền kinh tế ngày càng mở rộng và khả năng tiếp cận các thị trường vốn quốc tế được cải thiện.

Nếu Ba Lan chính thức rời chương trình cho vay thường xuyên của IBRD sau năm 2031, Romania, Bulgaria và Croatia sẽ là ba quốc gia thành viên EU còn lại đủ điều kiện vay vốn thường xuyên từ định chế này.

Trước Ba Lan, Hàn Quốc là quốc gia gần đây nhất hoàn tất quá trình “tốt nghiệp” khỏi chương trình của IBRD vào năm 2016. Dù không còn tập trung vào cho vay thường xuyên, theo khuôn khổ hợp tác mới, Ngân hàng Thế giới vẫn sẽ tiếp tục cung cấp dịch vụ tư vấn cho Warsaw trong một số lĩnh vực ưu tiên.

Ở chiều rộng hơn, đà tiến của kinh tế Ba Lan cũng đang thu hút sự chú ý trên trường quốc tế. Nước này đã được mời tham dự Hội nghị thượng đỉnh G20 sắp tới với tư cách quan sát viên.

Bên cạnh đó, các nhà cung cấp chỉ số toàn cầu cũng đang theo dõi chặt chẽ triển vọng của Ba Lan. Trong tháng này, S&P Dow Jones Indices đã đưa nước này vào danh sách theo dõi để xem xét khả năng phân loại lại từ thị trường mới nổi lên thị trường phát triển.

Theo Chủ tịch Sở Giao dịch Chứng khoán Warsaw Tomasz Bardziłowski, nếu được nâng hạng, đây sẽ là thêm một bước khẳng định sức mạnh của nền kinh tế Ba Lan và mức độ trưởng thành ngày càng cao của thị trường vốn nước này.