An Giang: Nhiều doanh nghiệp khai thác khoáng sản sai quy định, nợ tài chính

Thanh tra tỉnh An Giang vừa ban hành Kết luận thanh tra số 03/KL-TTT ngày 12/3/2026 về công tác quản lý, cấp phép và khai thác khoáng sản trên địa bàn tỉnh. Kết quả thanh tra cho thấy nhiều cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp còn để xảy ra hạn chế, vi phạm trong quá trình khai thác khoáng sản và thực hiện nghĩa vụ tài chính.

Thanh tra tỉnh An Giang là cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh An Giang (trước sáp nhập), có tư cách pháp nhân, có con dấu và tài khoản riêng; chịu sự chỉ đạo, điều hành của Chủ tịch UBND tỉnh và chịu sự chỉ đạo về công tác thanh tra, hướng dẫn nghiệp vụ của Thanh tra Chính phủ.

Theo kết luận, đến ngày 30/11/2025, toàn tỉnh An Giang có 51 giấy phép, giấy xác nhận khai thác khoáng sản còn hiệu lực, gồm 40 giấy phép và 11 giấy xác nhận. Trong đó, có 39 mỏ đang hoạt động khai thác các loại khoáng sản như cát, đá vôi xi măng, sét xi măng, nước khoáng, đá xây dựng, đá san lấp, vật liệu san lấp và than bùn.

Đoàn thanh tra xác định Công ty Cổ phần Xi măng Hà Tiên Kiên Giang trong các năm 2020, 2021, 2022 đã khai thác vượt công suất cho phép, vi phạm quy định của Luật Khoáng sản năm 2010. Sau khi được gia hạn giấy phép khai thác ngày 30/5/2025, doanh nghiệp này vẫn chưa có giấy phép môi trường theo quy định; phần diện tích khoảng 24,7ha tại khu vực mỏ chưa hoàn tất thủ tục thuê đất; đồng thời khai thác vào khối tài nguyên chưa đúng quy định tại núi Hang Cây Ớt.

Tại các mỏ Cây Xoài - Bãi Vôi, Khoe Lá và Bình Trị, Công ty TNHH Siam City Cement (Việt Nam) - Chi nhánh Kiên Giang bị xác định khai thác vào khối tài nguyên chưa đúng quy định, đồng thời chưa có quyết định phê duyệt thiết kế bản vẽ thi công của chủ đầu tư theo quy định.

Đối với các mỏ đá vôi Núi Trầu, Núi Còm, Núi Châu Hang và mỏ sét Kiên Lương, Công ty Cổ phần Xi măng Vicem Hà Tiên - Nhà máy Xi măng Kiên Lương chưa được cấp lại giấy phép môi trường theo quy định. Doanh nghiệp này cũng chưa làm thủ tục thuê đất tại khu vực mỏ Khoe Lá.

Thanh tra cũng chỉ ra Công ty Cổ phần Nước khoáng SM chưa lập phương án cải tạo, phục hồi môi trường đối với dự án khai thác nước khoáng để trình cấp có thẩm quyền phê duyệt; đồng thời phê duyệt thiết kế bản vẽ thi công nhưng chưa qua thẩm định của cơ quan có thẩm quyền.

Với các giấy phép thuộc thẩm quyền địa phương, Công ty TNHH Liên doanh khai thác chế biến vật liệu xây dựng An Giang chưa ký hợp đồng thuê đất sau khi được gia hạn giấy phép khai thác khoáng sản ngày 28/5/2025.

Trong khi đó, Công ty TNHH MTV Thương mại Nhà hàng Khách sạn Hòa Bình - Chi nhánh đá Quyết Thắng bị xác định khai thác khoáng sản trên phần diện tích đất chưa được cho thuê, đồng thời khai thác vượt công suất trong năm 2022 với khối lượng hơn 13.652m3.

Đáng chú ý, Công ty Cổ phần Xây lắp An Giang từ khi được cấp giấy phép khai thác khoáng sản ngày 21/10/2016 đến nay không có hợp đồng thuê đất trong quá trình khai thác và không nộp tiền thuê đất. Theo kết luận thanh tra, việc gia hạn các giấy phép số 660/GP-UBND ngày 26/10/2020, 504/GP-UBND ngày 13/8/2021, 748/GP-UBND ngày 1/12/2021 và cấp Giấy phép khai thác khoáng sản số 73/GP-UBND ngày 9/2/2023 được thực hiện khi doanh nghiệp chưa hoàn tất thủ tục về đất đai.

Tương tự, Công ty Cổ phần Thành Phát Phú Quốc từ khi được cấp phép khai thác ngày 28/7/2020 đến khi bị thu hồi giấy phép cũng không có hợp đồng thuê đất, không nộp tiền thuê đất và kê khai thiếu 6.898m3 so với khối lượng khai thác thực tế.

Riêng Công ty TNHH MTV Lý Túc Mạch dù không được UBND tỉnh cấp phép khai thác khoáng sản nhưng vẫn thực hiện khai thác bằng hợp đồng giao khoán khai thác, sản xuất, kinh doanh khoáng sản, bị xác định chưa đúng nguyên tắc hoạt động khoáng sản.

Kết quả thanh tra cho thấy có 12 doanh nghiệp được UBND tỉnh cấp quyền khai thác khoáng sản nhưng chưa hoàn thành nghĩa vụ tài chính đến ngày 30/11/2025, với tổng số tiền hơn 43,7 tỉ đồng. Đến ngày 11/2/2026, đã có 4 doanh nghiệp nộp bổ sung và hoàn thành nghĩa vụ tài chính hơn 14 tỉ đồng.

Như vậy, số tiền các doanh nghiệp còn chưa hoàn thành nghĩa vụ tài chính là hơn 29,6 tỉ đồng. Thanh tra tỉnh An Giang kiến nghị Chủ tịch UBND tỉnh giao cơ quan liên quan yêu cầu các doanh nghiệp nộp dứt điểm vào ngân sách Nhà nước, đồng thời tính và thu tiền chậm nộp theo đúng quy định pháp luật.

Ngoài ra, Thanh tra tỉnh An Giang cũng kiến nghị Chủ tịch UBND tỉnh giao Sở Nội vụ tổ chức họp kiểm điểm rút kinh nghiệm đối với tập thể, cá nhân liên quan; đồng thời đề nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường kiểm điểm các tổ chức, cá nhân thuộc thẩm quyền quản lý để xảy ra hạn chế, vi phạm.