Yasumitsu Shigeta: Người mất 40 tỷ USD trong một năm và tái sinh hiếm thấy nhất lịch sử

Năm 2000, Yasumitsu Shigeta là người đàn ông giàu nhất Nhật Bản với tài sản đỉnh điểm được định giá khoảng 42 tỷ USD, vượt qua cả Masayoshi Son lúc bấy giờ. Ông khi đó mới ba mươi lăm tuổi, là biểu tượng của làn sóng doanh nhân công nghệ mới của Nhật Bản, người đã biến Hikari Tsushin từ một công ty phân phối điện thoại di động nhỏ thành hiện tượng của kỷ nguyên dotcom.

Yasumitsu Shigeta, nhà sáng lập Hikari Tsushin, từng là người giàu nhất Nhật Bản trong thời kỳ bong bóng dotcom và sau đó trở thành biểu tượng cho sự tái thiết doanh nghiệp sau khủng hoảng.

Rồi bong bóng nổ. Cổ phiếu Hikari Tsushin rơi thẳng đứng, mất hơn 99% giá trị chỉ trong vòng chưa đầy mười hai tháng, và gần như toàn bộ khối tài sản mà ông đã tích lũy tan thành mây khói. Ông trở thành cái tên được báo chí quốc tế dùng làm ví dụ điển hình cho sự nguy hiểm của bong bóng tài sản. Nhiều người khi đó cho rằng câu chuyện của Yasumitsu Shigeta đã kết thúc.

Sinh năm 1965 tại Tokyo, Shigeta có một khởi đầu không theo kịch bản thông thường của giới doanh nhân Nhật Bản. Ông nhập học Đại học Nihon nhưng bỏ học sau chỉ ba tháng để theo đuổi kinh doanh, một quyết định cực kỳ táo bạo trong xã hội Nhật Bản những năm 1980 vốn coi bằng đại học như điều kiện tiên quyết cho mọi sự nghiệp nghiêm túc.

Năm 1988, ở tuổi hai mươi ba, ông thành lập Hikari Tsushin ban đầu tập trung vào cho thuê thiết bị viễn thông và dịch vụ điện thoại đường dài. Khi Nippon Telegraph and Telephone được tư nhân hóa và thị trường viễn thông Nhật Bản mở cửa, Shigeta nhanh chóng nhìn thấy cơ hội và chuyển sang phân phối điện thoại di động thông qua chuỗi cửa hàng HIT Shop.

Đến năm 1999, Hikari Tsushin trở thành cổ phiếu được săn đón nhất sàn Tokyo và Shigeta trở thành tỷ phú tự thân trẻ nhất Nhật Bản.

Chuỗi HIT Shop là nền tảng giúp Hikari Tsushin bùng nổ trong làn sóng điện thoại di động cuối thập niên 1990, đưa Yasumitsu Shigeta trở thành tỷ phú công nghệ trẻ nhất Nhật Bản thời điểm đó.

Sau cú sụp đổ năm 2001, phần lớn doanh nhân trong hoàn cảnh tương tự có hai lựa chọn: hoặc bỏ cuộc hoặc cố gắng tái tạo lại đúng những gì từng làm thành công. Shigeta chọn con đường thứ ba, đó là bắt đầu lại bằng thứ mà thị trường đang bỏ qua. Ông chuyển hướng Hikari Tsushin sang cung cấp điện, gas, bảo hiểm, thiết bị văn phòng và dịch vụ văn phòng cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ Nhật Bản, những khách hàng mà các tập đoàn lớn không thèm nhìn đến vì đơn hàng nhỏ lẻ, quy trình bán hàng tốn thời gian và biên lợi nhuận không hào nhoáng.

Chính quyết định tưởng chừng như lùi bước ấy lại là lựa chọn chiến lược thông minh nhất trong toàn bộ sự nghiệp của ông, bởi thị trường SME Nhật Bản có hàng triệu doanh nghiệp nhỏ với nhu cầu liên tục và ổn định, không biến động theo từng chu kỳ công nghệ, và một khi đã chiếm được lòng tin của họ thì rất khó mất đi.

Hikari Tsushin dưới thời Shigeta, không phải công nghệ tiên tiến hay thương hiệu hào nhoáng, mà là mạng lưới phân phối phủ rộng đến tận những khách hàng nhỏ nhất mà không ai muốn phục vụ.

Năm 2005, Shigeta quay trở lại danh sách tỷ phú Forbes khi cổ phiếu Hikari Tsushin phục hồi. Nhưng lần này ông xây dựng tài sản theo cách bền vững hơn và ít phụ thuộc hơn vào tâm lý đầu cơ của thị trường. Qua từng năm, Hikari Tsushin mở rộng danh mục dịch vụ cho doanh nghiệp nhỏ, từ bảo hiểm nhân thọ, bảo hiểm phi nhân thọ, các giải pháp điện toán đám mây cho đến dịch vụ nhân sự và kế toán, biến công ty từ một nhà phân phối sản phẩm đơn lẻ thành một nền tảng dịch vụ tích hợp mà khách hàng SME không dễ dàng bỏ đi vì chi phí chuyển đổi rất cao.

Ông cũng nắm giữ cổ phần đáng kể trong JustSystems, công ty phần mềm giáo dục lớn nhất Nhật Bản, thêm một lớp đa dạng hóa vào danh mục tài sản của mình.

Hikari Tsushin xây dựng hệ sinh thái dịch vụ dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, từ điện, gas, viễn thông, bảo hiểm đến giải pháp văn phòng và chuyển đổi số. Chính chiến lược phục vụ thị trường bị bỏ quên này đã giúp công ty hồi sinh sau khủng hoảng.

Năm 2025, theo Forbes Japan's 50 Richest, tài sản của Shigeta tăng từ 4,2 tỷ USD lên 6,9 tỷ USD chỉ trong một năm, nhờ cổ phiếu Hikari Tsushin tăng 62% trên nền tảng doanh thu và lợi nhuận tăng trưởng mạnh. Năm 2026, ông được xếp thứ tư trong danh sách người giàu nhất Nhật Bản với tài sản 5,86 tỷ USD theo WealthRank, và xếp thứ 701 toàn cầu.

Sự biến động trong định giá tài sản của ông qua các năm phản ánh phần lớn sự lên xuống của giá cổ phiếu Hikari Tsushin, nhưng điều quan trọng hơn là mô hình kinh doanh cốt lõi vẫn tiếp tục tạo ra dòng tiền ổn định bất kể môi trường lãi suất hay tỷ giá thay đổi như thế nào.

Không phát ngôn công khai, không tham gia hội nghị kinh doanh, không xuất hiện trên tạp chí thời trang kinh doanh. Ông để Hikari Tsushin nói thay mình qua kết quả kinh doanh hàng quý, một phong cách lãnh đạo hiếm thấy trong kỷ nguyên mà hình ảnh CEO đôi khi quan trọng hơn cả sản phẩm công ty bán ra.

Câu chuyện của Yasumitsu Shigeta mang đến một bài học mà không nhiều trường kinh doanh đưa vào giáo trình, đó là sức mạnh thực sự của một doanh nhân không đo bằng đỉnh cao tài sản họ đạt được trong những năm thuận lợi nhất, mà đo bằng khả năng tái thiết sau khi mọi thứ sụp đổ. Ông đã mất 40 tỷ USD trong một năm và không rời khỏi cuộc chơi.

Ông chọn phục vụ những khách hàng mà thị trường bỏ qua, kiên nhẫn xây lại từng bước và đủ khiêm nhường để thừa nhận rằng đôi khi con đường dẫn đến tài sản bền vững không phải là con đường hào nhoáng nhất, mà là con đường ít người chịu đi nhất.