Susanne Klatten: Người phụ nữ giàu nhất nước Đức đang kiểm soát tương lai của BMW và vật liệu cao cấp toàn cầu

Câu chuyện của bà bắt đầu vào năm 1982, khi cha bà Herbert Quandt qua đời để lại một di sản khổng lồ và một trách nhiệm nặng nề. Herbert Quandt là người đã cứu BMW khỏi bờ vực phá sản vào cuối những năm 1950 bằng cách mua lại cổ phần kiểm soát khi hầu hết giới tài chính Đức đang bỏ chạy khỏi công ty, và biến BMW từ một nhà sản xuất xe máy nhỏ thành tập đoàn ô tô cao cấp hàng đầu thế giới. Khi ông mất, Susanne khi đó mới hai mươi tuổi thừa kế 19,2% cổ phần BMW và 50,1% cổ phần Altana, công ty hóa dược phẩm của gia đình. Đó là một khởi đầu mà ai cũng gọi là đặc quyền, nhưng ít ai nhìn thấy trọng lượng của trách nhiệm ẩn trong những con số ấy.

Susanne Klatten, người phụ nữ giàu nhất nước Đức, là cổ đông lớn của BMW và chủ sở hữu Altana, nổi tiếng với triết lý đầu tư dài hạn và phong cách điều hành kín tiếng.

Điều khiến Susanne Klatten trở nên khác biệt so với phần lớn những người thừa kế tài sản không phải là số tiền bà có được mà là cách bà biến di sản ấy thành thứ lớn hơn và giá trị hơn qua từng thập kỷ.

Với BMW, bà không chỉ ngồi thu cổ tức. Từ năm 1997, bà tham gia vào Hội đồng Giám sát BMW cùng anh trai Stefan Quandt, trực tiếp tham gia vào những quyết định chiến lược dài hạn của công ty, từ mở rộng sang xe điện, phát triển dòng xe tự hành cho đến chiến lược phân phối toàn cầu.

Với Altana, bà thực hiện một trong những quyết định táo bạo nhất trong sự nghiệp của mình khi năm 2006 bán toàn bộ mảng dược phẩm của Altana cho Nycomed với giá 4,5 tỷ euro, phân phối toàn bộ số tiền đó cho cổ đông và chuyển hướng công ty tập trung hoàn toàn vào hóa chất đặc biệt, một quyết định mà nhiều người thời điểm đó cho là liều lĩnh nhưng thực tế đã biến Altana thành một trong những công ty hóa chất chuyên biệt sinh lời nhất châu Âu với doanh thu hơn 2,5 tỷ USD mỗi năm.

BMW đang bước vào giai đoạn chuyển đổi lớn với chiến lược phát triển xe điện và công nghệ mới, trong đó Susanne Klatten cùng gia đình Quandt vẫn giữ vai trò cổ đông có ảnh hưởng quan trọng.

Đến năm 2009, bà mua lại gần như toàn bộ cổ phần còn lại của Altana để trở thành chủ sở hữu duy nhất của công ty, đưa Altana ra khỏi sàn chứng khoán và trở thành tài sản tư nhân hoàn toàn. Đây là quyết định phản ánh triết lý đầu tư cốt lõi của Susanne Klatten, đó là khi bà tin vào một doanh nghiệp và thấy giá trị dài hạn của nó, bà muốn kiểm soát toàn bộ và không bị buộc phải đưa ra quyết định ngắn hạn để làm hài lòng thị trường chứng khoán.

Đây là điều mà những nhà đầu tư cá nhân lớn ở phương Tây gọi là tư duy chủ sở hữu thực thụ, không giống việc mua cổ phiếu để đầu cơ mà giống cách một người sáng lập doanh nghiệp nghĩ về tài sản của mình.

Ngoài BMW và Altana, Susanne Klatten xây dựng một danh mục đầu tư đa dạng thông qua công ty đầu tư SKion GmbH tại Bad Homburg, tập trung vào những lĩnh vực mà bà xác định là nền tảng của nền kinh tế tương lai.

Sau khi tái cấu trúc, Altana tập trung hoàn toàn vào lĩnh vực hóa chất đặc biệt và vật liệu công nghệ cao, trở thành một trong những doanh nghiệp dẫn đầu châu Âu trong phân khúc này.

Bà nắm 29% cổ phần SGL Carbon, một trong những nhà sản xuất vật liệu carbon và graphite hàng đầu thế giới, một vị trí chiến lược khi vật liệu carbon đang ngày càng quan trọng trong sản xuất xe điện, hàng không và năng lượng.

Bà giữ cổ phần tại Nordex, công ty phát triển tuabin gió, phản ánh cam kết dài hạn với năng lượng tái tạo. Thông qua SKion, bà còn đầu tư vào Entrust, chuyên về bảo mật danh tính kỹ thuật số và an ninh dữ liệu, một mảng đang tăng trưởng mạnh trong kỷ nguyên AI. Toàn bộ danh mục ấy phản ánh một nguyên tắc đầu tư rất nhất quán, đó là chọn những ngành có rào cản kỹ thuật cao, nhu cầu dài hạn ổn định và ít bị xáo trộn bởi những xu hướng ngắn hạn của thị trường.

Một phần trong câu chuyện của Susanne Klatten mà hiếm khi được đề cập là dự án giáo dục và đổi mới mà bà đặt tâm huyết lớn, đó là UnternehmerTUM tại Đại học Kỹ thuật Munich. Đây không phải một khoản tài trợ từ thiện thông thường mà là một trung tâm ươm mầm khởi nghiệp được xây dựng theo mô hình bài bản nhất của châu Âu, nơi sinh viên kỹ thuật được hỗ trợ toàn diện từ ý tưởng đến thương mại hóa sản phẩm.

Sự đầu tư vào nguồn nhân lực và hệ sinh thái đổi mới này phản ánh tư duy dài hạn của bà, rằng tài sản công nghiệp bền vững cần được nuôi dưỡng bằng nguồn kỹ sư và doanh nhân xuất sắc từ thế hệ này sang thế hệ khác.

Trong nhà máy BMW

BMW đang trải qua một trong những giai đoạn chuyển đổi khó khăn nhất trong lịch sử khi phải cân bằng giữa dòng xe điện đang cần đầu tư lớn và dòng xe động cơ đốt trong vẫn đang sinh lợi nhuận chính. Cổ phiếu BMW đã giảm đáng kể từ mức đỉnh, kéo theo giá trị tài sản của Klatten dao động mạnh giữa mức 25 đến 28 tỷ USD tùy theo thời điểm.

Nhưng đây là điểm khiến triết lý đầu tư của bà trở nên đặc biệt đáng chú ý, đó là bà không bán khi thị trường khó khăn, không chuyển vốn sang những tài sản hào nhoáng hơn và không đưa ra những tuyên bố công khai để trấn an thị trường.

Bà tiếp tục làm những gì bà luôn làm, giữ vững cổ phần, tham gia vào quyết định chiến lược và tin tưởng vào giá trị dài hạn của những doanh nghiệp mà gia đình đã gắn bó qua nhiều thế hệ.

Trong một thế giới tài chính ưa chuộng sự nhanh nhạy, đa dạng hóa và thanh khoản cao, Susanne Klatten đang chứng minh bằng chính kết quả của mình rằng đôi khi cách tốt nhất để xây dựng và bảo tồn tài sản là chọn đúng tài sản, nắm giữ với tỷ lệ đủ lớn để có quyền ảnh hưởng thực sự, và không để tiếng ồn ngắn hạn của thị trường làm xáo trộn tầm nhìn dài hạn của mình.