Johan Andersson, con trai của Rune, tiếp quản vị trí CEO từ năm 2013 sau nhiều năm học hỏi bài bản, từ tấm bằng kỹ thuật tại Đại học Chalmers, MBA tại INSEAD Pháp, kinh nghiệm thực chiến tại quỹ đầu tư EQT Partners, rồi làm CEO của Smarteyes, chuỗi cửa hàng kính mắt do Mellby Gård sở hữu.
 |
| Johan Andersson, Chủ tịch Mellby Gård, là thế hệ kế nhiệm của gia đình Andersson. Trước khi đảm nhiệm vai trò lãnh đạo tập đoàn, ông từng học tại Đại học Chalmers, INSEAD, làm việc tại EQT Partners và điều hành chuỗi bán lẻ kính mắt Smarteyes. |
Hành trình ấy không phải ngẫu nhiên, đó là kế hoạch đào tạo thế hệ kế thừa bài bản hơn hầu hết các doanh nghiệp gia đình Việt Nam thường làm. Tháng 12 năm 2024, Johan chuyển sang vai trò Chủ tịch Hội đồng quản trị và Mikael Helmerson tiếp quản ghế CEO, một bước chuyển giao lãnh đạo được chuẩn bị từ nhiều năm trước và không tạo ra bất kỳ xáo trộn nào trong hoạt động của tập đoàn.
USP cốt lõi của Mellby Gård là thứ mà Johan Andersson gọi thẳng thắn là mô hình Mellby, một cấu trúc sở hữu và quản trị rất cụ thể gồm ba trụ cột.
Thứ nhất là tầm nhìn dài hạn thực sự, không phải khẩu hiệu, không có kế hoạch ba hay năm năm, mà tư duy thế hệ theo đúng nghĩa đen.
Thứ hai là quản trị doanh nghiệp chủ động, Mellby Gård luôn hướng đến vị trí cổ đông lớn nhất hoặc kiểm soát đa số để có đủ ảnh hưởng thiết lập chương trình nghị sự chiến lược, không phải chỉ nhận cổ tức thụ động.
Thứ ba là quan hệ đối tác thực chất với ban lãnh đạo công ty, tạo cơ hội để họ chia sẻ giá trị mà chính họ tạo ra thay vì chỉ nhận lương.
 |
| Smarteyes là chuỗi bán lẻ kính mắt thuộc danh mục đầu tư của Mellby Gård. Johan Andersson từng giữ cương vị Tổng Giám đốc trước khi trở thành CEO rồi Chủ tịch của tập đoàn gia đình. |
Mô hình này nghe qua giống nhiều tập đoàn đầu tư khác, nhưng điểm khác biệt thực sự nằm ở tính nhất quán trong thực thi qua thời gian, điều khó làm nhất khi thị trường lên xuống và cám dỗ thoái vốn ngắn hạn luôn hiện hữu.
Điều Johan Andersson từng chia sẻ trong một cuộc phỏng vấn và ít ai đề cập lại là cách ông nghĩ về đầu tư cá nhân bên cạnh vai trò tại Mellby Gård. Trong nhiều năm, ông âm thầm đầu tư vào khoảng mười công ty khởi nghiệp giai đoạn đầu với hồ sơ kỹ thuật số rõ ràng, từ pháp lý số, fintech đến thương mại điện tử và nền tảng. Triết lý đầu tư cá nhân này rất khác với quy trình bài bản của Mellby Gård, nó đi theo cảm nhận về con người, về sản phẩm và về lợi ích xã hội cụ thể mà doanh nghiệp tạo ra.
Đây là cách Johan Andersson tự cập nhật mình với những xu hướng công nghệ mà có thể ảnh hưởng đến các công ty trong danh mục của Mellby Gård trong tương lai, một dạng nghiên cứu thực địa thông qua vốn cá nhân.
Năm 2023, gia đình Andersson nhận giải thưởng EY Family Enterprise Award of Excellence cho Thụy Điển, một ghi nhận không chỉ về thành quả tài chính mà còn về mô hình quản trị gia đình và quản trị doanh nghiệp được duy trì qua nhiều thế hệ. Đây là loại giải thưởng phản ánh cái mà cộng đồng kinh doanh quốc tế đánh giá cao nhất ở Mellby Gård, không phải quy mô hay tốc độ tăng trưởng, mà là sự bền vững trong cả văn hóa lẫn kết quả kinh doanh.
 |
| Gia đình Andersson được trao EY Family Enterprise Award of Excellence Sweden 2023, giải thưởng tôn vinh những doanh nghiệp gia đình có mô hình quản trị, chuyển giao thế hệ và phát triển bền vững tiêu biểu tại Thụy Điể |
Câu chuyện của Johan Andersson và Mellby Gård mang đến cho các doanh nhân Việt Nam đang xây dựng doanh nghiệp gia đình một góc nhìn rất đáng suy ngẫm. Không phải mọi doanh nghiệp thành công đều cần phải niêm yết, không phải mọi thế hệ kế thừa đều cần phải ra quyết định ngay từ năm đầu tiên tiếp quản, và không phải đầu tư vào những ngành hào nhoáng nhất mới là con đường đúng.
Đôi khi, chọn đúng ngành ổn định, kiểm soát chặt chẽ cấu trúc sở hữu, đào tạo thế hệ kế thừa đủ bài bản và kiên nhẫn không bán khi thị trường hấp dẫn lại là công thức xây dựng tài sản gia đình bền vững nhất qua nhiều thế hệ, thứ mà không một quỹ đầu tư nào có thể cung cấp thay thế.
Johan Andersson cũng không theo đuổi mục tiêu xây dựng tập đoàn lớn nhất Scandinavia, mà theo đuổi một doanh nghiệp có thể phát triển bền vững qua nhiều thế hệ. Với Mellby Gård, giá trị của doanh nghiệp không được đo bằng kết quả của từng quý, mà bằng khả năng duy trì năng lực cạnh tranh trong nhiều thập kỷ. Trong bối cảnh nhiều doanh nghiệp gia đình đang loay hoay với bài toán kế nhiệm, câu chuyện của Mellby Gård cho thấy di sản không chỉ nằm ở tài sản được chuyển giao, mà còn ở hệ thống quản trị đủ vững để thế hệ sau có thể tiếp tục phát triển những gì thế hệ trước đã gây dựng.
