Mohamed Mansour: Cậu bé rửa bát ở quán pizza Mỹ trở thành doanh nhân phân phối lớn nhất châu Phi

Điều thực sự đáng tìm hiểu là công thức mà Mohamed Mansour đã xây dựng để biến từ con số không thành một đế chế phân phối mà không có ai trong khu vực Trung Đông và châu Phi sánh kịp về chiều sâu và độ bền vững.

Mohamed Mansour, Chủ tịch Mansour Group, xây dựng tập đoàn phân phối hàng đầu châu Phi sau hành trình khởi đầu từ những công việc làm thêm khi du học tại Mỹ.

Có những câu chuyện khởi nghiệp bắt đầu từ nhà xe, từ phòng ký túc xá hay từ một ý tưởng viết trên tờ khăn ăn. Câu chuyện của Mohamed Mansour lại bắt đầu từ một quán pizza ở North Carolina, nơi ông làm thêm, dọn bàn và rửa bát để kiếm đủ tiền học đại học sau khi gia đình ông mất tất cả. Cha ông từng là một doanh nhân thành đạt ở Alexandria, Ai Cập, nhưng tất cả bị tịch thu khi làn sóng chủ nghĩa dân tộc xã hội chủ nghĩa của Nasser quét qua năm 1964, xóa sổ tài sản của gia đình chỉ trong một đêm. Cậu bé Mohamed khi đó mười sáu tuổi.

Năm 1975, sau khi trở về Ai Cập với tấm bằng kỹ sư từ North Carolina State và MBA từ Auburn, Mansour gia nhập doanh nghiệp nhỏ còn lại của gia đình và đặt cược vào một mối quan hệ mà khi đó nhiều người cho là rủi ro, đó là trở thành đại lý phân phối xe General Motors tại Ai Cập.

Al-Mansour Automotive là một trong những nhà phân phối ô tô lớn nhất khu vực Trung Đông và châu Phi, đại diện cho nhiều thương hiệu quốc tế như Chevrolet, Peugeot, MG và Caterpillar.

Đây là quyết định định hình toàn bộ đế chế về sau. Ông không chỉ bán xe, ông xây dựng hệ thống hậu cần, dịch vụ sau bán hàng và mạng lưới kho bãi đủ mạnh để GM tin tưởng giao quyền phân phối độc quyền không chỉ tại Ai Cập mà sau đó mở rộng ra toàn bộ khu vực.

Ngày nay, Al-Mansour Automotive vận hành 125 cửa hàng trải rộng khắp Ai Cập, châu Phi và Trung Đông, đại diện cho các thương hiệu Chevrolet, Peugeot, MG và Caterpillar, và đang là một trong những nhà phân phối GM lớn nhất thế giới. Tháng 1 năm 2026, Al-Mansour chính thức ra mắt hai mẫu xe điện Chevrolet đầu tiên tại Ai Cập là Captiva EV và Spark EUV trong quan hệ đối tác với GM, định vị Mansour Group là đối tác chiến lược trung tâm trong chiến lược xe điện của GM tại Bắc Phi.

Điểm độc đáo lớn nhất của Mansour Group không nằm ở sản phẩm mà nằm ở quyền độc quyền phân phối và mạng lưới vật lý không ai dễ sao chép. Ngoài GM, tập đoàn còn nắm quyền phân phối độc quyền thiết bị Caterpillar tại Ai Cập và bảy quốc gia châu Phi khác, một lợi thế chiến lược trong bối cảnh châu Phi đang đầu tư mạnh vào hạ tầng xây dựng, khai khoáng và năng lượng.

Học viện Right to Dream tại Ghana, được Man Capital của gia đình Mansour đầu tư, là cái nôi đào tạo nhiều cầu thủ nổi tiếng như Mohammed Kudus và Kamaldeen Sulemana, đồng thời kết hợp giáo dục với phát triển tài năng bóng đá.

Những hợp đồng độc quyền này không chỉ đảm bảo dòng doanh thu ổn định mà còn tạo ra rào cản gia nhập rất cao cho bất kỳ đối thủ nào muốn cạnh tranh trong cùng phân khúc. Đây là thứ mà ông đúc kết trong một câu nói được trích dẫn nhiều trong giới kinh doanh khu vực, rằng việc trao quyền cho các đội quản lý xuất sắc là cách duy nhất để biến một công ty địa phương thành một tập đoàn đa ngành có tầm nhìn đa quốc gia.

Tháng 11 năm 2025, Mansour Group khởi công xây dựng nhà máy sản xuất xe thân thiện với môi trường trị giá 150 triệu USD tại Cairo, một bước đi chiến lược chuyển Mansour từ vai trò nhà phân phối thuần túy sang vai trò nhà sản xuất địa phương, tạo thêm hàng nghìn việc làm và nâng cao vị thế của tập đoàn trong chuỗi giá trị ô tô khu vực. Đây là dấu hiệu rõ ràng cho thấy Mansour không hài lòng với mô hình phân phối dù nó đang sinh lời rất tốt, mà đang chủ động leo lên nấc thang giá trị cao hơn trong ngành.

Nhưng có lẽ điều ít được biết đến nhất trong câu chuyện của Mohamed Mansour là cách ông sử dụng Man Capital, nhánh đầu tư tư nhân đặt tại London do con trai Loutfy lãnh đạo, để đặt cược vào những thị trường tương lai mà Mansour Group truyền thống chưa từng chạm tới.

Năm 2021, Man Capital mua lại Right to Dream, mạng lưới học viện bóng đá và giáo dục nổi tiếng tại Ghana đã đào tạo các ngôi sao như Mohammed Kudus và Kamaldeen Sulemana. Kể từ khi tiếp quản, tập đoàn đã đầu tư hơn 180 triệu USD vào các dự án Right to Dream trên toàn cầu, trong đó có 15 triệu euro tại Ghana, và đang xây dựng một học viện hiện đại mới gần Accra dự kiến hoàn thành năm 2027.

Song song đó, năm 2025, Mansour chính thức ra mắt câu lạc bộ bóng đá San Diego FC trong giải MLS của Mỹ sau khi chi khoảng 500 triệu USD mua quyền nhượng quyền, biến ông thành đồng sở hữu câu lạc bộ bóng đá Mỹ đầu tiên có sự tham gia của một bộ tộc thổ dân, Sycuan Band of the Kumeyaay Nation. San Diego FC đã xuất hiện trong bảng xếp hạng các câu lạc bộ MLS giá trị nhất của Forbes năm 2026 ngay trong mùa đầu tiên thi đấu.

San Diego FC gia nhập giải MLS với sự đồng sở hữu của Mohamed Mansour và đối tác địa phương, đánh dấu bước mở rộng của gia đình Mansour sang lĩnh vực thể thao và giải trí toàn cầu.

Đối với Mansour, thể thao không chỉ là khoản đầu tư tài chính mà còn là nền tảng xây dựng thương hiệu toàn cầu, mở rộng mạng lưới quan hệ và tiếp cận thế hệ khách hàng trẻ.

Câu chuyện của Mohamed Mansour chứa đựng bài học rất thực tế cho các doanh nhân Việt Nam đang xây dựng doanh nghiệp phân phối và logistics trong nước. Tài sản lớn nhất của ông không phải là vốn, không phải sản phẩm, mà là mạng lưới tin cậy được xây dựng qua hàng chục năm với những đối tác toàn cầu hàng đầu như GM và Caterpillar, cùng năng lực vận hành hạ tầng phân phối ở những thị trường.

Mohamed Mansour không trở thành tỷ phú nhờ bán nhiều ô tô hơn người khác. Ông trở thành tỷ phú vì xây dựng được một mạng lưới phân phối đủ lớn để các tập đoàn toàn cầu muốn hợp tác lâu dài. Khi đã kiểm soát được hạ tầng phân phối, ông tiếp tục mở rộng sang sản xuất, đầu tư và thể thao, từng bước nâng vị thế của Mansour Group trong chuỗi giá trị toàn cầu. Có lẽ đó cũng là bài học đáng suy ngẫm cho nhiều doanh nghiệp Việt Nam, đó là lợi thế cạnh tranh bền vững không chỉ nằm ở sản phẩm, mà ở khả năng xây dựng hệ sinh thái và niềm tin với các đối tác trong nhiều thập kỷ.