Xuất khẩu gạo Việt tăng tốc cuối năm: Thị trường phục hồi, đơn hàng trở lại

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, tổng lượng gạo xuất khẩu 11 tháng năm 2025 đạt 7,5 triệu tấn, mang về 3,83 tỷ USD, giảm tương ứng 11,5% và 27,7% so với cùng kỳ năm 2024. Riêng tháng 11/2025, xuất khẩu ước khoảng 320 nghìn tấn, giá trị 169,8 triệu USD. Giá gạo bình quân vẫn thấp hơn năm trước, còn 512,1 USD/tấn, nhưng xu hướng phục hồi đang dần rõ nét sau thời gian trầm lắng.

Philippines tiếp tục là khách hàng lớn nhất của gạo Việt Nam khi chiếm gần 40% tổng lượng xuất khẩu, dù kim ngạch sang thị trường này giảm mạnh 34,9% do chính sách hạn chế nhập khẩu kéo dài nhiều tháng. Trong khi đó, Ghana và Bờ Biển Ngà lại nổi lên như điểm sáng khi đạt mức tăng trưởng lần lượt 29,8% và 79,8%. Bangladesh cũng ghi nhận mức tăng rất mạnh trong nhóm các thị trường trọng điểm, trái ngược với Malaysia với lượng mua giảm sâu hơn 50%.

Xuất khẩu gạo Việt tăng tốc cuối năm: Thị trường phục hồi, đơn hàng trở lại

Theo Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA), giá bán các mặt hàng gạo xuất khẩu đang duy trì ở mức ổn định: gạo thơm 5% tấm dao động 420-440 USD/tấn; gạo 100% tấm khoảng 314-318 USD/tấn; còn gạo Jasmine từ 447-451 USD/tấn. Một yếu tố được kỳ vọng tạo chuyển biến lớn cho thị trường là việc Philippines dự định gỡ bỏ lệnh cấm nhập khẩu kéo dài 4 tháng vào đầu tháng 1/2026. Trong thời gian hạn chế nhập, nhiều lô hàng phải lùi lịch giao, khiến nhu cầu dồn lại và tạo cơ hội lớn cho doanh nghiệp Việt Nam khi hoạt động thương mại được nối lại.

Doanh nghiệp cũng ghi nhận lượng giao dịch tăng lên trong thời gian gần đây. Thương lái trong nước đẩy mạnh thu mua giữa bối cảnh nguồn cung trên đồng không dồi dào, giúp giá lúa nhích lên. Song song đó, các hợp đồng giao hàng cho đầu năm 2026 đang được nhiều đối tác, đặc biệt là Philippines tích cực đàm phán, tạo thêm kỳ vọng cho thị trường ngay từ đầu quý I/2026.

Một tín hiệu tích cực khác đến từ thỏa thuận hợp tác thương mại gạo ổn định và bền vững giữa Việt Nam và Singapore. Mỗi năm, Singapore mua vào 350.000-400.000 tấn gạo và là một trong những thị trường giàu tiềm năng. Người tiêu dùng Singapore ngày càng đánh giá cao chất lượng gạo Việt Nam, nhất là khi ngành sản xuất trong nước đang chuyển mạnh sang dòng gạo cao cấp, yêu cầu truy xuất rõ ràng và ít phát thải hơn.

Từ góc độ sản xuất, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), cho biết vùng Đồng bằng sông Cửu Long đã xuống giống gần 400.000 ha lúa Đông Xuân 2025-2026, trên tổng kế hoạch 1,3 triệu ha. Các địa phương dự kiến hoàn tất gieo sạ trong tháng 12/2025. Từ giữa tháng 2 đến cuối tháng 3/2026 sẽ là cao điểm thu hoạch, thời kỳ nguồn cung lớn nhất trong năm. Nếu nhu cầu quốc tế phục hồi đúng dự báo, giá lúa trong nước được kỳ vọng không chịu nhiều áp lực giảm như các năm trước.

Xu hướng tái cơ cấu ngành gạo đang đi theo hướng nâng cao chất lượng, giảm phát thải carbon và tăng minh bạch trong toàn chuỗi. Những tiêu chí này cũng là lý do Singapore ưu tiên hợp tác với Việt Nam trong thương mại gạo bền vững. Đại diện Thương vụ Việt Nam tại Singapore nhận định định hướng phát triển của Việt Nam rất phù hợp với chiến lược đảm bảo an ninh lương thực của nước này và có ý nghĩa quan trọng đối với ổn định nguồn cung trong khu vực.

Theo Hiệp hội ngành hàng lúa gạo Việt Nam, thỏa thuận với Singapore không chỉ có giá trị thương mại, mà còn mang ý nghĩa chiến lược nhờ vị thế trung chuyển của Singapore trong chuỗi cung ứng toàn cầu, qua đó giúp gạo Việt nâng cao khả năng tiếp cận thị trường và mở rộng độ phủ thương hiệu.

Gạo Việt Nam hiện có mặt tại hơn 150 quốc gia. Nhiều thị trường khó tính như EU và Nhật Bản đánh giá cao chất lượng và khả năng đáp ứng tiêu chuẩn của doanh nghiệp Việt. Để giữ vững và gia tăng tốc độ tăng trưởng, chuyên gia cho rằng ngành cần tiếp tục đầu tư vào giống mới, công nghệ canh tác, chế biến sâu và xây dựng hệ sinh thái thương hiệu bền vững. Mô hình sản xuất xanh, sạch, minh bạch sẽ là điều kiện tiên quyết để vượt qua các tiêu chuẩn ngày càng cao từ nhà nhập khẩu.

Trong bối cảnh thị trường gạo toàn cầu liên tục biến động, việc mở rộng thị trường, củng cố năng lực sản xuất và tận dụng tối đa các thỏa thuận hợp tác song phương sẽ là nền tảng giúp Việt Nam giữ vững vị trí trong nhóm ba nước xuất khẩu gạo lớn nhất thế giới.

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, đến cuối tháng 11, cả nước đã gieo cấy 7,1 triệu ha lúa, giảm nhẹ 0,1% so với cùng kỳ; diện tích thu hoạch ước đạt 6,95 triệu ha, tăng 0,4%; sản lượng hơn 42,56 triệu tấn, gần tương đương năm trước. Đây được xem là cơ sở quan trọng bảo đảm nguồn cung cho xuất khẩu trong thời gian tới.