Ngành lúa gạo Việt Nam đang chuyển dần từ cạnh tranh bằng sản lượng sang chất lượng, truy xuất nguồn gốc và giảm phát thải để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường.
Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) dự báo Việt Nam sẽ nhập khẩu khoảng 3,9 triệu tấn gạo trong năm 2026, cao hơn Trung Quốc và đứng thứ hai thế giới, dù vẫn là nước xuất khẩu gạo lớn thứ hai toàn cầu.
Xung đột Trung Đông khiến xuất khẩu gạo Thái Lan sang Iraq tê liệt, mất trắng 200.000 tấn hàng chỉ trong 3 tháng và đe dọa mục tiêu 7 triệu tấn năm 2026.
Thị trường lúa gạo biến động khó lường đang đặt ra yêu cầu cấp thiết phải tái cấu trúc chuỗi giá trị, nâng cao năng lực điều tiết và giảm phụ thuộc vào một số thị trường lớn, qua đó củng cố vị thế và giá trị của gạo Việt Nam.
Việc Philippines điều tra tự vệ toàn cầu đối với gạo nhập khẩu không chỉ phản ánh áp lực bảo hộ gia tăng tại thị trường này, mà còn đặt ra yêu cầu cấp thiết với doanh nghiệp Việt Nam trong việc chủ động dữ liệu, phối hợp ứng phó nhằm bảo vệ thị phần xuất khẩu chủ lực.
Trước những biến động của thương mại gạo toàn cầu, ngành lúa gạo Việt Nam đang chủ động điều chỉnh chiến lược xuất khẩu theo hướng mở rộng sang các thị trường có yêu cầu chất lượng cao như Nhật Bản, Trung Quốc và Hàn Quốc.
Năm 2025, xuất khẩu gạo Việt Nam đạt 8,06 triệu tấn với kim ngạch 4,1 tỉ USD, tiếp tục giữ vị thế quan trọng trên thị trường thế giới dù đối mặt nhiều biến động. Bước sang năm 2026, ngành lúa gạo được định hướng điều chỉnh linh hoạt cả về sản xuất và xuất khẩu, đẩy mạnh gạo chất lượng cao, gạo thơm và các mô hình sản xuất bền vững nhằm nâng cao giá trị và giảm rủi ro thị trường.
Năm 2025 khép lại với nhiều gam màu trầm đối với xuất khẩu gạo Việt Nam khi cả sản lượng và kim ngạch đều giảm mạnh so với năm trước. Tuy nhiên, phía sau đó là yêu cầu cấp thiết về một cuộc điều chỉnh chiến lược, hướng tới chất lượng, tính bền vững và đa dạng hóa thị trường, những yếu tố được kỳ vọng sẽ định hình triển vọng ngành lúa gạo Việt Nam trong năm 2026.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, trong năm 2026, Việt Nam dự kiến có khoảng 7,73 triệu tấn gạo hàng hóa phục vụ xuất khẩu, theo văn bản gửi Bộ Công Thương về cân đối cung – cầu thóc gạo hàng hóa nhằm phục vụ công tác điều hành xuất khẩu gạo.
Xuất khẩu gạo của Việt Nam đang cho thấy dấu hiệu khởi sắc vào những tuần cuối năm khi nhu cầu từ nhiều thị trường tăng trở lại và các rào cản thương mại dần được tháo gỡ.
