Philippines điều tra tự vệ gạo nhập khẩu: Doanh nghiệp Việt chủ động ứng phó, giữ vững thị trường xuất khẩu

Philippines điều tra tự vệ gạo nhập khẩu: Doanh nghiệp Việt chủ động ứng phó, giữ vững thị trường xuất khẩu

Bộ Nông nghiệp Philippines (DA) vừa chính thức khởi xướng điều tra sơ bộ áp dụng biện pháp tự vệ toàn cầu đối với mặt hàng gạo nhập khẩu, sau khi nhận được đề nghị từ ngành sản xuất trong nước trước lo ngại lượng gạo ngoại gia tăng mạnh, gây sức ép lên nông dân và thị trường nội địa.

Theo thông tin từ Cục Phòng vệ thương mại (Bộ Công Thương), phạm vi điều tra tập trung vào các sản phẩm gạo thuộc Chương 1006, bao gồm gạo chưa xay xát, gạo lứt, gạo xay xát một phần hoặc toàn bộ và gạo tấm. Giai đoạn rà soát được xác định từ năm 2020 đến tháng 8/2025.

Cơ quan chức năng Philippines cho rằng, số liệu thống kê cho thấy lượng gạo nhập khẩu vào nước này có xu hướng gia tăng đáng kể và liên tục trong những năm qua. Diễn biến này kéo theo hàng loạt tác động tiêu cực như thu hẹp thị phần gạo nội địa, gia tăng tồn kho thương mại và làm suy giảm năng lực tự chủ nguồn cung lương thực quốc gia.

Trong quá trình điều tra, phía Philippines cũng sẽ xem xét yếu tố lợi ích công chúng, bao gồm việc bảo đảm nguồn cung và hạn chế các rủi ro kinh tế – xã hội. Nếu kết luận sơ bộ xác định có thiệt hại đáng kể, Ủy ban Thuế quan Philippines sẽ tiến hành điều tra chính thức để đưa ra quyết định cuối cùng về việc áp dụng biện pháp tự vệ.

Đáng lưu ý, Việt Nam hiện là một trong những quốc gia xuất khẩu gạo lớn nhất vào thị trường Philippines. Do đó, động thái điều tra lần này được đánh giá có thể tác động trực tiếp đến hoạt động xuất khẩu của doanh nghiệp Việt Nam trong thời gian tới.

Trước diễn biến trên, Cục Phòng vệ thương mại khuyến nghị các hiệp hội và doanh nghiệp xuất khẩu gạo trong nước chủ động rà soát số liệu xuất khẩu sang Philippines trong giai đoạn 2020–2025, đồng thời chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, dữ liệu liên quan. Dù thời hạn nộp ý kiến theo thông báo ban đầu đã kết thúc, doanh nghiệp vẫn có thể tham gia vụ việc và gửi bình luận, với lý do tiếp cận thông tin muộn, nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần tập trung chứng minh không tồn tại mối quan hệ nhân quả giữa hàng nhập khẩu và thiệt hại của ngành sản xuất nội địa Philippines, đồng thời tăng cường phối hợp với các đối tác nhập khẩu tại thị trường này để kiến nghị cơ quan điều tra xem xét chấm dứt vụ việc.

Đây là lần thứ hai Philippines tiến hành điều tra tự vệ toàn cầu đối với mặt hàng gạo. Ở lần trước, nhờ sự phối hợp chặt chẽ giữa cộng đồng doanh nghiệp, Hiệp hội Lương thực Việt Nam và cơ quan quản lý, vụ việc đã được xử lý theo hướng tích cực, không gây ảnh hưởng đáng kể đến hoạt động xuất khẩu.