An ninh năng lượng đang được Việt Nam đặt vào vị trí ngày càng trọng yếu trong chiến lược phát triển đất nước. Điều này thể hiện rất rõ qua chỉ đạo mới nhất của Thủ tướng Phạm Minh Chính: không để thiếu nguồn cung xăng dầu, không để ách tắc sản xuất, kinh doanh, đồng thời triển khai ngay việc xây dựng kho dự trữ xăng dầu chiến lược tại Nghi Sơn, Thanh Hóa. Cùng với đó là yêu cầu khẩn trương hoàn thiện thủ tục sửa đổi Nghị định 80 về kinh doanh xăng dầu theo trình tự rút gọn.
 |
| Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì cuộc họp của Thường trực Chính phủ về công tác chuẩn bị triển khai dự án xây dựng kho dự trữ quốc gia dầu thô tại Nghi Sơn (Thanh Hóa). |
Thông điệp từ chỉ đạo này không chỉ là ứng phó với một đợt biến động giá hay một nguy cơ thiếu hàng trước mắt. Đằng sau đó là cách tiếp cận mới: bảo đảm năng lượng phải đi trước một bước, phải có “bộ đệm” đủ mạnh để nền kinh tế không bị chao đảo khi thế giới xuất hiện cú sốc về nguồn cung, giá cả hoặc vận tải. Khi xăng dầu vẫn là đầu vào thiết yếu của sản xuất, logistics và tiêu dùng, một quốc gia muốn tăng trưởng bền phải có năng lực dự trữ bền.
Chủ trương này thực ra đã được đặt nền từ nhiều năm trước và đang được nâng cấp mạnh hơn. Quyết định 861/QĐ-TTg ngày 18/7/2023 phê duyệt Quy hoạch hạ tầng dự trữ, cung ứng xăng dầu, khí đốt quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050; tiếp đó, Quyết định 343/QĐ-TTg ngày 25/4/2024 phê duyệt kế hoạch triển khai quy hoạch này. Nghĩa là câu chuyện dự trữ năng lượng đã được đặt trong một cấu trúc quy hoạch quốc gia dài hạn, thay vì xử lý manh mún theo từng thời điểm.
 |
| Thủ tướng khảo thi sát dự án kho dự trữ xăng dầu thuộc Khu Kinh tế Nghi Sơn (Ảnh: TTXVN). |
Ở tầng chính trị cao hơn, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết 70-NQ/TW ngày 20/8/2025 về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Văn kiện này nêu rõ sau 5 năm thực hiện Nghị quyết 55-NQ/TW, ngành năng lượng đã cơ bản bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững, đồng thời xác lập tiếp một tầm nhìn dài hơi hơn cho giai đoạn tới. Trước đó, Chính phủ cũng đã ban hành Nghị quyết 140/NQ-CP để triển khai Nghị quyết 55-NQ/TW về chiến lược phát triển năng lượng quốc gia.
Điều đáng chú ý là các chủ trương không dừng trên giấy. Trước biến động tại Trung Đông và nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu, Bộ Công Thương ngày 9/3/2026 đã ban hành Chỉ thị 06/CT-BCT, yêu cầu các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp triển khai đồng bộ giải pháp bảo đảm nguồn cung xăng dầu, điện và than cho nền kinh tế. Bộ này cũng cho biết sẽ tiếp tục phối hợp Bộ Tài chính đẩy nhanh rà soát, bổ sung dự trữ xăng dầu quốc gia và xây dựng phương án sử dụng dự trữ trong tình huống khẩn cấp.
Trong bức tranh ấy, Kho xăng dầu và nhiên liệu bay Ba Ngòi (tại phường Cam Linh, Cam Ranh, Khánh Hòa) là một mắt xích rất đáng chú ý. Theo thông tin từ Khánh Hòa, dự án có hai nhà đầu tư là Tổng Công ty Dầu Việt Nam - Công ty Cổ phần và Công ty Cổ phần Cảng Cam Ranh, với tổng vốn gần 143 tỷ đồng, xây dựng trên diện tích khoảng 20.000 m2. Dự án gồm các bể chứa dầu DO, xăng và nhiên liệu bay Jet A1, hướng tới vai trò kho đầu nguồn cung ứng xăng dầu và nhiên liệu hàng không cho khu vực.
 |
| Khu vực quy hoạch xây dựng dự án Kho xăng dầu và nhiên liệu bay Ba Ngòi tại phường Cam Linh, Cam Ranh, Khánh Hòa. Dự án có tổng mức đầu tư hơn 150 tỉ đồng, quy mô công suất kho khoảng 15.000m³, cung ứng nhiên liệu hàng không cho sân bay Cam Ranh và khu vực Nam Trung Bộ. |
Ý nghĩa của Ba Ngòi không chỉ nằm ở vài bể chứa hay một điểm cung ứng mới. Cam Ranh là địa bàn có vị trí chiến lược đặc biệt, gắn với cả kinh tế biển, logistics lẫn hàng không. Việc hình thành một kho đầu nguồn kết hợp nhiên liệu bay tại đây cho thấy cách Việt Nam đang gia cố hạ tầng năng lượng theo hướng gắn với các cực tăng trưởng và các đầu mối giao thông quan trọng. Khi hạ tầng dự trữ được kéo gần hơn tới các trung tâm vận tải và dịch vụ, năng lực chống chịu của nền kinh tế cũng tăng lên.
Đáng chú ý hơn, hạng mục lấn biển của dự án Ba Ngòi đã được phê duyệt với phần san nền trong phạm vi khoảng 19.929 m2, trong đó diện tích lấn biển khoảng 18.196 m2. Theo Báo Khánh Hòa, hạng mục lấn biển phải hoàn thành trong 10 tháng kể từ ngày được chấp thuận chủ trương đầu tư, còn công trình kho xăng dầu dự kiến thi công, nghiệm thu trong 13 tháng sau đó, với mốc dự kiến vào tháng 9/2026. Chi tiết này cho thấy dự án không còn nằm ở mức ý tưởng, mà đã bước vào giai đoạn triển khai với lộ trình tương đối rõ.
Nhìn rộng ra, từ chỉ đạo xây kho dự trữ chiến lược ở Nghi Sơn, đến việc bổ sung dự trữ quốc gia, đến những dự án như Ba Ngòi, có thể thấy Việt Nam đang chuyển từ tư duy “đủ dùng” sang tư duy “chủ động phòng xa” trong năng lượng. Đây là thay đổi rất quan trọng. Một nền kinh tế muốn phát triển mạnh, thu hút đầu tư lớn và duy trì tăng trưởng dài hạn không thể để an ninh năng lượng phụ thuộc hoàn toàn vào biến động bên ngoài.
Điều đáng nói nhất nằm ở chỗ: dự trữ năng lượng không chỉ là chuyện kỹ thuật, mà là biểu hiện của tầm nhìn phát triển quốc gia. Khi Đảng và Chính phủ coi trọng hạ tầng dự trữ, nguồn cung và thế trận an ninh năng lượng, đó cũng là lúc Việt Nam cho thấy mình không chỉ muốn tăng trưởng nhanh, mà còn muốn đi đường dài với một nền tảng vững hơn, chủ động hơn và an toàn hơn.
