Việt Nam tăng tốc logistics xanh và chuyển đổi số: Hướng tới trung tâm chuỗi cung ứng ASEAN

Cơ hội lớn từ hội nhập và chuyển đổi xanh

Phát biểu tại họp báo trong khuôn khổ Đại hội thế giới Liên đoàn các Hiệp hội Giao nhận và Vận tải Quốc tế (FIATA World Congress 2025) với chủ đề “Logistics xanh, thích ứng nhanh” ngày 8/10, ông Đào Trọng Khoa, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Dịch vụ Logistics Việt Nam (VLA) cho biết, Việt Nam hiện có khoảng 45.000 doanh nghiệp logistics, trong đó 5.000 doanh nghiệp giao nhận quốc tế đang giữ vai trò chủ lực trong chuỗi cung ứng. Quy mô toàn ngành ước tính đạt 70-80 tỷ USD, đóng góp đáng kể cho thương mại quốc gia.

“Với kim ngạch xuất nhập khẩu có thể vượt 800 tỷ USD trong năm 2025, Việt Nam đang hội tụ nhiều điều kiện để trở thành trung tâm logistics mới của ASEAN,” ông Đào Trọng Khoa nhận định.

Tuy nhiên, Chủ tịch VLA cũng thẳng thắn chỉ ra, chi phí logistics của Việt Nam vẫn chiếm tới 16-18% GDP, cao hơn mức trung bình toàn cầu 10-12%, trong khi ngành này phát thải khoảng 8-10% CO₂ quốc gia. Giải bài toán giảm chi phí đi đôi với giảm phát thải sẽ là nhiệm vụ trọng tâm trong thập kỷ tới.

Việt Nam tăng tốc logistics xanh và chuyển đổi số: Hướng tới trung tâm chuỗi cung ứng ASEAN

Ông Turgut Erkeskin, Chủ tịch Liên đoàn các Hiệp hội Giao nhận và Vận tải Quốc tế (FIATA), cho rằng sự kiện năm nay mang ý nghĩa đặc biệt khi thế giới đang đối mặt với biến động thương mại, căng thẳng địa chính trị và áp lực xanh hóa chuỗi cung ứng.

“Các doanh nghiệp logistics chính là trung tâm của sự chuyển mình này, nơi đảm bảo hàng hóa lưu thông hiệu quả, có trách nhiệm và minh bạch, ngay cả trong bối cảnh kinh tế toàn cầu nhiều biến động,” ông Turgut Erkeskin nhấn mạnh.

Tại các phiên thảo luận, nhiều chuyên gia quốc tế đề cập đến AI, dữ liệu lớn và Internet vạn vật (IoT) như những công cụ chủ chốt giúp giảm sai lệch, tối ưu quy trình và nâng cao năng suất vận hành.

Tuy vậy, do 90-95% doanh nghiệp logistics tại Việt Nam là doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME), việc tiếp cận công nghệ tiên tiến vẫn còn hạn chế. Điều này đòi hỏi các chính sách hỗ trợ cụ thể hơn từ phía Nhà nước, các hiệp hội và tổ chức quốc tế.

Công nghệ và nhân lực là đôi cánh của logistics xanh

Theo ông Robert Yap, Chủ tịch điều hành Tập đoàn YCH (Singapore), chuyển đổi xanh không thể tách rời công nghệ và con người. Việt Nam hoàn toàn có tiềm năng trở thành trung tâm logistics của châu Á – Thái Bình Dương nếu tiếp tục đầu tư vào hạ tầng số và nhân lực chất lượng cao.

Cùng quan điểm, ông Takashi Kagamoto, Tổng Giám đốc Mitsubishi Estate Việt Nam cho rằng các đô thị xuất nhập khẩu lớn như TP. Hồ Chí Minh đang có lợi thế chiến lược, nhưng cũng đối diện thách thức từ biến đổi khí hậu và rủi ro chuỗi cung ứng toàn cầu. Ông Takashi Kagamoto nhấn mạnh sự cần thiết của đầu tư đồng bộ hạ tầng, kết nối đa phương thức và xây dựng hệ sinh thái logistics số.

Theo các chuyên gia, chỉ số năng lực logistics (LPI) của Việt Nam hiện xếp hạng 43 toàn cầu, nhưng vẫn còn dư địa lớn để bứt phá. Ông Đào Trọng Khoa cho rằng, với tốc độ tăng trưởng xuất nhập khẩu gấp đôi GDP, Việt Nam cần đặt mục tiêu lọt top 20 LPI toàn cầu thông qua chuyển đổi số, đầu tư hạ tầng xanh và nâng cao năng lực nhân sự.

Diễn đàn FIATA World Congress 2025 không chỉ là nơi chia sẻ kinh nghiệm mà còn là cơ hội để Việt Nam khẳng định cam kết phát triển logistics xanh, hiện đại và bền vững. Với sự đồng hành của cộng đồng doanh nghiệp, Chính phủ và đối tác quốc tế, Việt Nam có thể vươn lên vị thế trung tâm logistics chiến lược của khu vực, đồng thời đóng góp vào mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050.